نوبل امسال آلمانی‌ها را خوشحال کرد

هرتا مولر که به نوشته بیشتر خبرگزاری‌ها و رسانه‌های غیرآلمانی زبان در خارج از حوزه نفوذ زبان آلمانی مخاطبان خیلی زیادی ندارد، در حالی به این جایزه دست پیدا می‌کند که تنها 4 اثر او به زبان انگلیسی ترجمه شده است.

البته نکته‌ای که در پیام آنگلا مرکل صدراعظم آلمان دیده می‌شود، می‌تواند دلیل روشنی باشد برای اعطای این جایزه به نویسنده‌ای که در سال 1987 از بلوک شرق (رومانی تحت سلطه چائوشسکو)‌ به بلوک غرب (آلمان) نقل مکان کرده است.

مرکل در پیام تبریکش همزمانی این اتفاق (اعطای نوبل به مولر)‌ با بیستمین سالگرد فروپاشی دیوار برلین را به فال نیک گرفت.

مولر که سال 1953 در رومانی به دنیا آمده هم داستان‌نویس است، هم شعر می‌سراید هم مقاله می‌نویسد، با این حال آثارش آن‌گونه که باید با استقبال گسترده مخاطبان غیرآلمانی زبان مواجه نشده است.

این نکته‌ای است که ناشر آمریکایی مولر هم به آن اشاره کرده و گفته که به‌رغم استقبال منتقدان از ترجمه آثار این نویسنده به انگلیسی، عامه مردم از این آثار استقبال نکرده‌اند.

با تمام این حرف‌ها مولر حالا برنده جایزه ادبی نوبل 2009 است، حتی اگر روزنامه نیویورک تایمز این اتفاق را نقد کند و فهرستی از نام نویسندگان آمریکایی را منتشر کند که شایستگی دریافت این جایزه را دارند.

به هر حال نوبل امسال اگر خیلی‌ها را ناراضی کرده باشد حداقل آلمانی زبان‌ها را خوشحال کرده؛ مولر سیزدهمین نویسنده آلمانی زبان است که به این جایزه دست می‌یابد.

اولین و تنها اثری که از این نویسنده در ایران منتشر شده، رمان «سرزمین گوجه‌های سبز» است که سال 1380 برای نخستین بار روانه بازار کتاب ایران شد.

این اثر هم مثل سایر آثار مولر بازگو‌کننده سختی‌های زندگی در رومانی تحت حکومت چائوشسکو است.

مولر که به خاطر نوشته‌هایش سال 1987 مجبور شد ساکن آلمان شود، 2 سال بعد شاهد سرنگونی حکومت چائوشکو و اعدام او بود، اما هنوز هم از همان حوزه و زندگی در آن زمان می‌نویسد تا فراموش نکند که در زمان چائوشسکو مردم رومانی چه وضعیتی داشتند.

حالا تب خواندن آثار مولر در همه کشورها بالا می‌رود و نویسندگان سایر قاره‌ها هم باید تا پاییز سال بعد منتظر بمانند.