چنین به نظر میرسد، «محمدحسین لطیفی» در مقام کارگردان این اثر با این کار تاریخی ثابت کرده که پتانسیل خوبی برای به نمایش گذاشتن آثار تاریخی دارد. قطعا ساخت بسیاری از آثار تاریخی با عنایت به مستندات خاص کار سنگینی است چراکه میبایست گرههای داستانی و قصهپردازی منطبق با اصل استنادی همراه باشد و همین امر سبب ساز عدم مانور تصویری برای کارگردان میشود. در نردبام آسمان این امر تاحدودی مشهود است و بیشک کارگردان با درایتی خاص از این تنگنا با پرداخت بموقع به حاشیهپردازی، دوری جسته. محوریت داستان منطبق بر شخصیت ویژهای است که از بزرگترین علما و دانشمندان به نام ایران زمین است. وی که کاشف عدد«پی» است، کمتر تا به حال درخصوص ایشان پرداخت موضوعی گشته. این شخصیت برجسته علمی که معروف به «غیاثالدین» میباشد دارای پتانسیل کامل برای بیان قصهپردازی دقیق است. لطیفی، با چنین اصلی توانست این امر را به سرعت محقق سازد و از همین روی است که در بیان زندگی ایشان کارگردان در ابتدا بسراغ قبل از طفولیت ایشان رفته، نحوه تولد، زندگی و شرایط حاکم در آن مقطع حساس همگی عاملی گشته تا بیننده را از بطن موضوعات مطلع سازد، آنچنان که بیننده با روایت صادقان از نخستین بخشها مطلع میشود. چنین مجموعهای خاص قطعا شخصیتی ویژه همراه خواهد داشت، برای پدید آوردن چنین اتفاقی قطعا ایجاد المانهای تصویری حائز اهمیت است، پدید آوردن شرایط خاص محیطی در مقطعی ویژه گرچه شاید تطبیق دقیق پیدا ننماید لاکن این قابلیت را دارد تا مخاطب را بر کلیاتی منبعث از اتفاقات مهم همراه سازد. طراحی خاص آن هم در مقاطعی ویژه و از همه مهمتر بیان روایی داستان آن هم از طریق شخصیتهای گوناگون، فضای خاصی را بر داستان ایجاد نمود.
مهمترین فاکتوری که در این بین میتوان از آن به عنوان نقطه قوت و کلیدی یاد کرد، استفاده از تمام المانهای تصویری بوده، عواملی از قبیل فضا، دکور، نور، لباس، گریم و... همه توانسته کمک شایانی در بروز بیان تاریخی در این مورد اصول. لطیفی علاوه بر حفظ این المانها قابلیت ایجاد شخصیتپردازی خاص را نیز ایجاد نموده، در پدیده آوردن شخصیتها، تکیه لطیفی به چند شخصیت کلیدی ختم نمیشود، او سعی کرده از تمام ابزارهای مهم برای تبیین شخصیتها استفاده کند. گر چه شخصیتهای کلیدی او در نوسانات داستانی همراه میشوند اما در بروز و پدیدار ساختن هر یک از شخصیتهای انشعابی حاشیهای کمک شایانی را کرده و از همین روی است که میتوان به جرات گفت با چنین شرایطی«لطیفی» ثابت کرده قادر است در حوزههای تاریخی نیز به مانند دیگر ژانرهای تولیدی وی، موفق باشد. البته این اظهارنظر تا بدین جای این اثر میباشد و امیدواریم تا پایان راه «نردبام آسمان» موفق باشد.
مجتبی شهریان
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم