در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گشتی در بازار تازههای کتاب
ناگهان تبدیل به سوسک بزرگی میشوید
ادبیات برای آنان که به آنچه دارند خرسندند، برای آنان که از زندگی به آن گونه که هست راضی هستند، چیزی ندارد که بگوید. ادبیات خوراک جانهای ناخرسند و عاصی است، زبان رسای ناسازگاران و پناهگاه کسانی است که به آنچه دارند خرسند نیستند. انسان به ادبیات پناه میآورد تا ناشادمان، ناکامل نباشد.
اینها حرفهای من نیست، حرفهای ماریوبارگاس یوسا یکی از بزرگترین رمان نویسان جهان است. نمیدانم شما هم از آن دسته کسانی هستید که خواندن داستان و شعر و رمان را وقت تلف کردن میدانید یا نه و ترجیح میدهید وقت خود را با خواندن کتابهای تئوریک فلسفی، نظریات اجتماعی و فرهنگی و سیاسی پر کنید، اما اگر اهل خواندن داستان و رمان نیستید عمرتان برفناست چون تنها به اندازه خودتان زندگی میکنید، اما با خواندن داستان و رمان انگار هزاران بار زندگی کردهاید و هزاران بار به نقش آدمهای مختلف درآمدهاید و در زمان سفر کردهاید. یک روز گرگور زامزا شدهاید و ناگهان خود را سوسک بزرگی یافتهاید، یک روز هولدن کالفیلد نوجوان یاغی قرن بودهاید، یک روز اسکارلت بربادرفته، یک روز دلقکی افسرده، یک روز سرباز شجاع وطن، یک روز قاضی خودباخته. خلاصه دنیایی است ادبیات که اگر اهلش باشید میدانید چه میگویم.
«توپ شبانه» رمان جدیدی از جعفر مدرس صادقی از کتابهایی است که تازه منتشر و پرفروش شده است. مدرس صادقی که شاید گاو خونی او را با کارگردان بهروز افخمی روی پرده سینماها دیده باشید، این رمان را در 20 فصل نوشته و به نشر مرکز برای چاپ سپرده است. پارسال هم از مدرس صادقی رمان بیژن و منیژه منتشر شده بود.
از جبران خلیل جبران که چند سال است انواع و اقسام عاشقانهها و نامه هایش بازار را اشباع کرده و خیلی از شما طرفدارش هستید کتاب تازهای به بازار آمده. اسم کتاب «بالهای شکسته» است که شهریار وقفیپور ترجمه کرده و قطع کتاب شبیه قطع پالتویی با صفحات کاهی کلفت است. یعنی کتاب خوشدستی است. پشت جلد کتاب نوشته شده جبران راههای تکاندهنده و اندوه اولین عشق را در این اثر جاودانه به زیبایی به تصویر میکشد. کتاب را انتشارات با قیمت 3400 تومان به بازار داده است.
«زن در پیاده رو راه میرود» مجموعه داستانی از قاسم کشکولی است که نشر ثالث آن را تجدید چاپ کرده. این کتاب شامل 8 داستان است و 2 هزار تومان قیمت دارد. البته حتما میدانید که این روزها نوشتن داستانهای کوتاه طرفداران بیشتری در میان نویسندهها دارد تا رمان. رمان دیگر دارد به یک پدیده نادر در ادبیات ایران تبدیل میشود، اما بگذارید مثال نقض برای حرف خود بیاورم.
«لیلا و تکرار یک روایت» رمان تازهای از الهه منافی است که نشر ثالث آن را منتشر کرده. کتاب 155 صفحه است و 3 هزار تومان قیمت دارد.
مخاطبان کوچکتر البته نه خیلی کوچکتر منظورم مخاطب نوجوان است، میتوانند کتاب «فرزندان هویرن» نوشته جی. آر. آر. تالکین با ترجمه رضا علیزاده و سیدابراهیم تقوی اخیرا را بخوانند. این کتاب 432 صفحه است و انتشارات روزنه آن را روانه بازار کرده و 4950 تومان قیمت دارد.
«برگریزان» داستان واقعی دختری که ناخواسته به دنیا آمد، کتاب تازه دیگری است که مروارید آن را منتشر کرده. «آدلاین ین ما» نویسنده این کتاب است که داستان واقعی دختری را نقل میکند و الهه مرعشی این کتاب را که 32 فصل دارد، ترجمه کرده. قیمت کتاب کمی زیاد است: 6700 تومان.
«چشم» تازهترین رمان ولادیمیر ناباکوف است که به فارسی ترجمه شده. این اثر را محمدعلی مهماننوازان ترجمه کرده است. اگر رمانهای قبلی ناباکوف از قبیل زندگی واقعی سباستین نایت، دفاع لوژین، پنین و خنده در تاریکی را خوانده باشید میفهمید که ناباکوف چه روایتهای عجیب و غریبی در چنته دارد و تا آخر کتاب میخکوبتان میکند.
اگرچه این روزها نجف دریابندری کمتر ترجمه میکند، اما همچنان ترجمههای درخشانش را میشود در بازار پیدا کرد. رمانهای ماندگاری که خواندن آنها فقط با ترجمههای او مزه میدهند. حالا به تازگی کتابی منتشر شده که شامل گفتگو با اوست و مصاحبهکننده مهدی مظفری ساوجی است. این گفتگو در چند بخش انجام شده که شامل زندگی، ترجمه، پسند و ناپسند زبان فارسی، داستاننویسی، طنز و سینماست و در هر کدام میشود اطلاعات مفیدی پیدا کد و کلی چیز یاد گرفت. کتاب به انضمام چند صفحه از عکسهای نجف دریابندری از خردسالی تا زمان حال را در برمی گیرد. این گفتگو 352 صفحه است و 7500 تومان قیمت دارد.
هرمان هسه نویسنده دوران نوجوانی ماست. دمیان، سیذارتا، گرگ بیابان، گرترود و زیر چرخ رمانهایی هستند که خیلی از ما در دوران نوجوانی آن را خواندهایم و از آنها تاثیر گرفتهایم. سال گذشته سروش حبیبی مترجم توانا رمان نارسیس و گلدموند او را به فارسی ترجمه کرد و حالا کتاب دیگری از او منتشر شده که البته رمان نیست. «در ستایش سالخوردگی» نوشتههایی از هرمان هسه است که پریسا رضایی ترجمه کرده که عکسهایی از هسه در آن گنجانده شده. قیمت کتاب 5300 تومان است.
«برای رمانی نو» هم کتاب تئوریک دیگری از آلن رب گری است که پرویز شهدی مترجم همیشگی آثار او آن را ترجمه کرده. در مقدمه کتاب آمده است: این کتاب و کتاب «گرایشها» ناتالی ساروت در واقع اساسنامه مکتب یا به قول خودشان جنبشی است که در نیمه اول قرن بیستم و به پیروی از نویسندگان بزرگ دیگری از سراسر جهان ازجمله جویس، وولف، فاکنر، کافکا و... در فرانسه آغاز شده و هنوز ادامه دارد. حتماً میدانید که چند سال است گونهای جدید از داستان نویسی به وجود آمده که آن نوشتن داستانهای خیلی کوتاه یا «داستانک» است که خواندنشان هم خیلی راحت است. مثل این که نشسته باشید و برای خودتان تنقلات و آجیل بخورید. یعنی داستانکها این طوری خوشمزه و البته مقوی هستند. به خاطر پرطرفدار بودن داستانکها مترجمها هم زیاد سراغ آن میروند و کتابهای تازهای از این دست را زیاد دربازار میبینید. ناصر غیاثی که خود داستانک نویس است، داستانکهایی از چندین داستاننویس مثل روبرت والزر و یورگن بکر را ترجمه کرده که ناشر آن هم ثالث است و قیمت کتاب 2500 تومان. داستانکهای ناظم حکمت هم به تازگی منتشر شده که ایرج نوبخت آنها را ترجمه کرده و ناشر آن نشر دنیای نو است. کتاب 5500 تومان قیمت دارد.
اگر طالب کتابهای فلسفی هستید مژده بدهیم که به تازگی «در باب حکمت زندگی» نوشته آرتور شوپنهاور و ترجمه محمد مبشری از سوی نشر نیلوفر منتشر شده که خواندن آنچنان که دیگر کتابهای فلسفی هستند، چندان سخت نیست. کتاب 5500 تومان قیمت دارد.
بگذارید حالا که کتابهای جدید را معرفی کردیم یک کتاب ارزشمند را هم که اصلا جدید نیست، اما خواندن آن بشدت توصیه میشود معرفی کنیم. همان کتابی که جملات آغازین این گزارش از آن نقل شده است: چرا ادبیات نوشته ماریوبارگاس یوسا و ترجمه عبدالله کوثری که لوح فکر آن را منتشر کرده و امیدوارم که همچنان در بازار کتاب موجود باشد. این کتاب شامل چند مقاله خواندنی از یوساست که در آنها به بحث درباره چرایی ادبیات، فرهنگ آزادی و آمریکای لاتین به عنوان افسانه و واقعیت میپردازد. بگذارید این گزارش را هم با نقل قولهایی از این کتاب به پایان ببرم.
بورخس همیشه از این پرسش که فایده ادبیات چیست برآشفته میشد. او این پرسش را ابلهانه میشمرد و در پاسخ آن میگفت هیچ کس نمیپرسد فایده آواز قناری و غروب زیبا چیست. اگر این چیزهای زیبا وجود دارند و اگر به یمن وجود آنها، زندگی حتی در یک لحظه کمتر زشت و کمتر اندوهزا میشود، آیا جستجوی توجیه عملی برای آن کوتهفکری نیست؟
اما این پرسش، پرسش خوبی است. زیرا رمان و شعر نه آواز پرندهاند و نه منظره فرونشستن آفتاب در افق، چراکه رمان و ادبیات نه تصادفی به وجود آمدهاند و نه زاییده طبیعتاند. این دو حاصل آفرینش انسانند، بنابراین جای دارد که بپرسیم چگونه و چرا پدید آمدهاند و غایت آنها چیست و چرا این چنین دیرنده و ناپایدارند.
محمدرضا سرخوش
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
