قصه‌های یک زندگی

کنعان، اولین فیلمی از حقیقی است که امکان نمایش عمومی پیدا کرد؛ چرا که قبل از آن، فیلم‌های «آبادان» و «کارگران مشغول کارند» هیچ‌کدام موفق به کسب پروانه نمایش نشدند و هیچ‌گاه رنگ پرده را ندیدند. اما با مقایسه این دو فیلم و کنعان بخوبی می‌توان فهمید که هر دو فیلم به نمایش درنیامده از ساختاری تجربی برخوردار بودند، اما کنعان در مسیر دیگری ساخته شده، ملودرامی که به قواعد ژانرش پایبند است. کنعان دومین تجربه نویسندگی تیم 2 نفره مانی حقیقی و اصغر فرهادی هم هست؛ تیمی که فیلم موفق چهارشنبه سوری را نوشته بودند و اتفاقا این همکاری هنوز ادامه دارد.

مانی حقیقی که با ادبیات آشناست و در اروپا فلسفه خوانده، این فیلم را براساس داستان «تیر و ستون» نوشته آلیس مونرو ساخته است. فیلم داستان بسیار ساده‌ای دارد، بسیار ساده و قابل لمس.

مینا و مرتضی در آستانه جدایی از یکدیگر قرار دارند. مرتضی از دوست قدیمی‌شان علی می‌خواهد که پا در میانی ‌کند، این در حالی است که مینا علاقه ظریفی به علی دارد و آمال از دست‌رفته‌اش را در وجود او می‌بیند. در این میان ‌آذر، خواهر مینا که مدت‌ها از ایران دور بوده به کشور بازمی‌گردد و او هم در کشاکش دعوای مرتضی و مینا قرار ‌می‌گیرد. در پایان مینا و مرتضی برای خاکسپاری مادر مرتضی که بتازگی فوت کرده، راهی شهرستان می‌شوند...

کنعان هیچ‌ وقتی از مخاطب تلف نمی‌کند تا شخصیت‌ها را به زور به آنها معرفی کند. هیچ زوری نمی‌زند تا داستان‌های کوچک و شخصیت‌ها را به هم ربط بدهد. همه چیز خیلی راحت و ملموس پیش می‌رود تا داستان‌های آدم‌ها به هم برخورد کند و بحران به سرانجام برسد.

در واقع حقیقی و فرهادی با هوشیاری مصالح خوبی برای داستان‌شان فراهم کرده‌اند.

فیلم با این که در ظاهر داستان بسیار ساده‌ای دارد، اما در باطن دارای پیچیدگی‌ها و داستان‌های کوچک فراوان است؛ داستانی که اگر ظرافت کارگردانش نبود، فیلمی متوسط می‌ماند.