توشه دیجیتالی مسافران خانه خدا

2– تا چند سال قبل، مراقبت‌های جدی تعریف‌شده برای عکسبرداری نکردن مردم از اماکن دینی و تاریخی در عربستان سعودی، با کنترل دوربین‌هایی که دست مردم هستند، کار دشواری به‌شمار نمی‌آمد. مراقبان حرم در مدینه و مکه می‌گفتند از زمانی که تلفن همراه رایج شده، عملا نمی‌دانند چطور مراقبت کنند تا کسی عکس یا فیلم نگیرد و کم‌توان شده‌اند. ایشان می‌دانند که دور از چشم مراقب آن‌ها و با وجود دوربین‌های مداربسته‌متعدد و دارای پوشش کامل محیط، مسلمانان با خود سوغاتی‌های تصویری می‌برند.

3– در حج تمتع سال گذشته، تعدادی از خبرنگاران ایرانی خارج از مدینه، با خطای سهوی راننده از مسیر خود منحرف می‌شوند. چند دقیقه‌ای جاده را به اشتباه دنبال می‌کنند و بعد می‌ایستند تا گروهی بیایند و راه را نشانشان دهند. در دقایق انتظار در بیابان، لپ‌تاپ را روشن می‌کنند و با ناباوری می‌ببیند که زیر پوشش شبکه اینترنت بی‌سیم مدینه هستند. عکس‌هایی که گرفته‌اند را در همان فاصله به تهران ایمیل می‌کنند تا روی سایت خبرگزاری برود و برای چاپ روزنامه مورد استفاده قرار گیرد.

4– سازمان حج و زیارت نسبت به نفوذ اینترنت و بهره‌گیری از راهکارهای دیجیتالی، بی‌تفاوت نبوده است. از کتاب الکترونیکی تا فایل‌های صوتی و عکس‌های 360 درجه دیدنی و فایل‌ها و نرم‌افزارهای قابل نصب روی تلفن‌های همراه، همه و همه را می‌توان از پایگاه حج www.haj.ir‌ دریافت کرد. چون آمار بازدیدها تنها توسط مدیر سایت قابل مشاهده است، نمی‌دانیم آمارها‌ با ما چه می‌گویند! چند بازدید از کدام نقاط ایران و دنیا، چند بار دانلود فایل و در چه روال زمانی مراجعه به صفحه‌ها انجام شده و می‌شود. این اطلاعات، همه و همه دارای معنا هستند.

5– امور حج و زیارت سازمان صدا و سیما وب‌سایتی با نام «لبیک» به نشانی www.labbaik.ir‌ دارد. این پایگاه اینترنتی محتوای خود را به 8 زبان فارسی، عربی، اردو، انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، آلمانی و ترکی برای بازدیدکنندگان تدارک کرده است. برای آن‌ها که خود را مخاطب «اقرأC» می‌دانند و علاقه‌مند هستند پیش از سفر یا پس از آن، در مورد حج داناتر شوند، محتوای مفید خواندنی، دیدنی و شنیدنی در این وب‌سایت وجود دارد. بخش غنی نرم‌افزارهای تلفن همراه و بخش پخش زنده صبح و عصر هم در این سایت شایسته معرفی هستند.

6– کاش در نشست‌های آمادگی پیش از سفر، مدیران و روحانی‌های کاروان‌‌ها زائران را به بازدید از این وب‌سایت‌ها توصیه کنند و لازم است خودشان هم کنکاشی در آن کرده باشند. چه خوب است رد و بدل شدن فایل‌های مفید و مناسب چنین سفرهایی توسط بلوتوث، جزو عادت‌های زائران شود. به‌جز استفاده‌های شخصی زائر، هر یک از مسافران سرزمین وحی و نبوت، می‌توانند سفیری باشند برای تبادل‌های فرهنگی آئینی و ترویج چنین مفاهیمی با دیگر مسلمان‌های دنیا. در روزهای سفر به مدینه و مکه و همنشینی با دیگر مسلمانان، نیاز به داشتن چیزی که بشود به‌زبان غیرفارسی دید و شنید بیشتر حس می‌شود.