سالشمار زندگی امام موسی صدر

  امام موسی صدر پس از اتمام دوره اول و بخش مقدمات علوم حوزوی، در خرداد سال 1322 رسما به حوزه علمیه قم پیوست، و طی مدتی کوتاه، ضمن بهره گیری از محضر حضرات آیات سید محمد باقر سلطانی طباطبایی، شیخ عبدالجواد جبل عاملی، امام خمینی و سید محمد محقق داماد، دروس دوره سطح را به پایان رسانید. وی از ابتدای بهار سال 1326 وارد مرحله درس خارج گردید، و تا اواخر پاییز سال 1338، یعنی قریب سیزده سال تمام، از مدرسین بزرگ حوزه های علمیه قم و نجف کسب فیض نمود. اساتید اصلی دروس خارج ایشان در قم، حضرات آیات سید حسین طباطبایی بروجردی، محقق داماد، صدر و سید محمد حجت، و در نجف حضرات آیات سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی، شیخ حسین حلی و شیخ مرتضی آل یاسین بودند.

 امام موسی صدر در کنار تحصیلات حوزوی، دروس دبیرستان خود را به اتمام رساند، و در سال 1329 به عنوان اولین دانشجوی روحانی در رشته «حقوق در اقتصاد» به دانشگاه تهران وارد، و در سال  1332از آن فارغ التحصیل گردید. امام موسی صدر قبل از عزیمت به نجف اشرف، از سوی علامه طباطبایی مسئولیت نظارت بر نشریه « انجمن تعلیمات دینی » را بر عهده گرفت. وی همزمان با تحصیل در حوزه علمیه نجف، به عضویت هیئت امناء جمعیت « منتدی النشر » در آمد، و پس از بازگشت به قم ضمن اداره یکی از مدارس ملی این شهر، مسئولیت سردبیری مجله تازه تاسیس « مکتب اسلام» را عهده دار گردید. از مهمترین اقدامات امام موسی صدر در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی گسترده جهت اصلاح نظام آموزشی حوزه های علمیه بود، که با همفکری حضرات آیات دکتر بهشتی و مکارم شیرازی صورت گرفت.

    امام موسی صدر در اواخر سال 1338 و به دنبال توصیه های حضرات آیات بروجردی، حکیم و شیخ مرتضی آل یاسین، وصیت مرحوم آیت الله سید عبدالحسین شرف الدین رهبر متوفی شیعیان لبنان را لبیک گفت و به عنوان جانشین آن مرحوم، سرزمین مادری خود ایران را به سوی لبنان ترک نمود. اصلاح امور فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه شیعیان لبنان از یکسو، و استفاده از ظرفیتهای منحصر به فرد لبنان جهت نمایاندن چهره عاقل، عادل، انساندوست و با زمان مکتب اهل بیت به جهانیان از سوی دیگر، اهداف اصلی این هجرت را تشکیل می داد.

وی سرانجام در پی انجام سلسله سفرهایی که به کشورهای عربی داشت در تاریخ 3/6/1357 وارد خاک کشور لیبی گشت . آخرین باری که بهمراه دو تن از همراهانش مشاهده گردید در تاریخ 9/6/1357 در جلوی درب هتل محل اقامتش در لیبی بود .

 سالشمار زندگی امام موسی صدر

 1307- تولد در 14 خرداد ماه، شهر مقدس قم .

1322- خرداد ماه، اتمام مقدمات علوم حوزوی و ورود به حوزه علمیه قم.

1326- شروع مرحله دروس خارج .

1328- اتمام دروس خارج پس از 13 سال کسب فیض از محضر اساتید مطرح حوزه .

1329- اتمام همزمان دروس دبیرستان .

- ورود به دانشگاه تهران در رشته حقوق بعنوان اولین دانشجوی روحانی.

1332- اخذ لیسانس در رشته حقوق.

1338- جانشینی آیت اله سید عبدالحسین شرف الدین رهبر متوفی شیعیان لبنان به توصیه های حضرت آیت اله بروجردی.

- شروع به مطالعه بمنظور ریشه یابی عوامل عقب ماندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شیعیان لبنان.

1339- طراحی و تدوین 3 برنامه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای رفع محرومیتهای شیعیان لبنان.

1342- سفر به اروپا از طریق واتیکان و الازهر همزمان با دستگیری امام (ره) برای فشار به شاه و آزادی ایشان .

1344- اعزام گروهی از جوانان شیعه لبنانی به مصر برای آموزش شش ماهه فنون نظامی.

1345- درخواست از حکومت وقت لبنان برای تاسیس مجلس شیعیان لبنان در راستای اهداف بلند مدت.

1346- دیدار با پاپ پس از اتمام جنگ شش روزه اعراب با اسرائیل.

1347- تقدیم اولین شهید شیعه در عملیات ایذایی علیه رژیم صهیونیستی.

- عضویت در مرکز اسلام شناسی استراسبورگ.

1348- تاسیس مجلس اعلای شیعیان لبنان.

- پیشنهاد به شیخ حسن خالد مفتی اهل سنت برای توحید شعائر، اعیاد و فعالیت های اجتماعی.

- شروع بکار موسسه صنعتی جبل عامل یا کارگاه کادر سازی امام صدر در مهرماه همان سال.

- انتخاب شدن با اکثریت آراء بعنوان رئیس مجلس شیعیان لبنان.

- شروع گفتگو با دولت لبنان تا سال 1352 مبنی بر ترغیب دولت به انجام وظائف قانونی در قبال شیعیان.

1349- دعوت مردم به اعتصاب در پی عدم واکنش دولت به بمب باران لبنان توسط رژیم صهیونیستی.

- ارائه طرح مدون توحید شعائر به مجمع (( بحوث السلام )) و عضویت دائم در آن.

- گرد هم آوردن رهبران مسلمان و مسیحی جنوب لبنان در چارچوب کمیته دفاع از جنوب لبنان.

1350- گفتگو با شاه به درخواست مراجع وقت برای آزادی برخی زندانیان سیاسی.

- آغاز همکاری های تنگاتنگ با حافظ اسد.

1351- نشست فوق العاده مجلس اعلای شیعیان در روستای جویا و پاشیدن اولین بذرهای مقاومت لبنان.

- انجام اولین عملیات غیر رسمی در پی تجاوز صهیونیست ها به روستای فاروق (منجر به کشته و زخمی شدن چند سرباز صهیونیست گشت)

- دستور به گرفتن شتاب بیشتر در آموزش جوانان شیعه.

1352- تقدیم اولین شهید مقاومت لبنان بنام فلاح شرف الدین موذن 14 ساله.

1353- تاسیس جنبش محرومان لبنان در پی عدم پذیرش مسئولیت توسط دولت لبنان.

- ایراد خطبه های عید موعظه روزه در کلیسای کبوشیین در پی اقدامی بی سابقه.

1354- انتخاب مجدد به ریاست مجلس شیعیان لبنان.

- تلاش برای پایان دادن به بحران و جنگ داخلی لبنان.

- اعتصاب و نشستن در مسجد عاملیه بیروت در خرداد ماه همان سال.

- اعلام رسمی تولد گروههای مقاومت لبنان توسط امام موسی صدر.

1355- نقش آفرینی در حل اختلاف مصر با سوریه و برپایی کنفرانس ریاض که منجر و اتمام جنگ داخلی لبنان.

- دستور به گروههای مقاومت مبنی بر آزاد سازی شهرک های طیبه و بنت جبیل.

1356- مخالفت و افشاگری با طرح سازشکارانه توطین پناهندگان فلسطینی در جنوب لبنان.

1357- فرستادن لوسین ژرژ نماینده روزنامه لوموند در بیروت برای انجام مصاحبه با امام (ره) به نجف.

- انتشار مقاله ( ندای پیامبران ) در روزنامه لوموند و معرفی و حمایت از امام (ره) بعنوان تنها رهبر انقلاب اسلامی.

- در سوم شهریور ماه در آخرین مرحله از سفرهای دوره ای به کشورهای عربی سفر به لیبی به پیشنهاد بومدین رئیس جمهور الجزایر و دعوت رسمی کشور لیبی.

- نهم شهریور ماه، دیده شدن برای آخرین بار در لیبی در حال خروج از هتل.
        - یازدهم شهریور ماه، آغاز تلاش‌ها برای آگاهی از محل ایشان.

- پانزدهم شهریور ماه، تماس مجلس اعلای شیعیان با سفارت لیبی و پاسخ این سفارت مبنی بر مهمان لیبی بودن ایشان و عدم دلیل برای نگرانی .
- هفدهم شهریور ماه، تماس مجلس اعلای شیعیان با هتل الشاطیء طرابلس، محل استقرار امام و درخواست توضیح.
- نوزدهم شهریور ماه،  در میان گذاشتن موضوع ربودن امام موسی صدر با نخست وزیر لبنان توسط مجلس اعلای شیعیان و احضار کاردار لیبی در همان روز .

- بیست شهریور ماه، ادعای کاردار لیبی مبنی بر ترک لیبی به مقصد ایتالیا با دو همراهش در عصر روز 9 شهریور 1357 .

- تلگراف امام خمینی به یاسرعرفات برای روشن شدن وضعیت امام صدر.
- بیست و دوم شهریورماه، اعزام هیأت تحقیق امنیتی ـ سیاسی لبنان به لیبی و ایتالیا.

- لیبی به این هیأت اجازه ورود به خاک لیبی را نداد
- بیست و دوم شهریورماه، آغاز تحقیقات دستگاه قضایی ایتالیا.
- بیست و ششم شهریورماه،  بیانیه رسمی لیبی مبنی بر سفر امام صدر به ایتالیا و تناقضات فراوان این بیانیه.
- سی ام شهریورماه،  اجتماع عظیم لبنانی‌ها در سوریه، محل برگزاری کنفرانس 5 کشور عربی برای وادار کردن قذافی به آزاد ساختن امام موسی صدر .
- اول مهر ماه، تلگراف امام خمینی به حافظ اسد برای پیگیری قضیه امام صدر.
- دهم آبانماه،  اعلام نتیجة تحقیقات هیأت لبنانی مبنی بر عدم ترک خاک لیبی توسط امام و دو همراهش .
- هفدهم اسفند ماه، ردّ درخواست هیأت لیبیایی از سوی امام خمینی برای آمدن قذافی به تهران.

1358- بیست و نهم اردیبهشت ماه، اعلام رسمی تحقیقات دستگاه قضایی ایتالیا مبنی بر عدم حتی یک دلیل برای اثبات  ترک خاک لیبی توسط امام موسی صدر .

- بهمن ماه، درخواست لیبی برای تحقیقات دوبارة دستگاه قضایی ایتالیا.

1359- هشتم بهمن ماه، انتشار تحقیقات دادگاه تجدید نظر ایتالیا مبنی بر عدم ورود امام موسی صدر به ایتالیا و اعلام متقلبانه بودن تحقیقات امنیتی لیبی.

- پانزدهم بهمن ماه، اعلام تجاوز به امنیت ملی لبنان در پی ربودن امام موسی صدر و دو همراهش توسط دولت لیبی.

1365- بیست و هفتم آبانماه، اعلام قاضی لبنانی پرونده مبنی بر ربودن امام صدر و دو همراهش در داخل خاک لیبی.

1378- خرداد ماه، تأکید مقام معظم رهبری مبنی بر پیگیری قضیة ربودن امام موسی صدر و اهتمام مسئولین و فعالان حقوق بشر به این مسئله.

1380- اول خرداد ماه، تقدیم شکایات فرزند امام موسی صدر و همسران شیخ محمد یعقوب و عباس بدرالدین به شورای عالی قضایی لبنان.

1381- دهم شهریور، اعتراف ضمنی قذافی به ربوده شدن امام صدر در خاک لیبی.

1383- دوازدهم مرداد ماه، احضار 17 تن از سران لیبی از جمله معمر قذافی به دادگاه لبنان.

- دهم آبانماه، تشکیل کمیتة ویژه پیگیری سرنوشت امام موسی صدر در مجلس شورای اسلامی.
- بیست و ششم اسفند ماه، امضای سند پیگیری قضیة امام موسی صدر توسط 150 تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی

-  انتشار نامة سرگشاده 199 تن از مراجع، روحانیون، نمایندگان مجلس، فعالان سیاسی، هنرمندان و نویسندگان کشور برای پیگیری قضیه امام صدر.

 دستگاههای قضایی دولتهای لبنان و ایتالیا و همچنین تحقیقات انجام شده از سوی واتیکان ادعای رژیم لیبی مبنی بر خروج ایشان از آن کشور و ورود ایشان به رم را رسما تکذیب نمود. مجموعه اطلاعات آشکار و پنهانی که طی دو دهه پیش بدست آمدند تماما دال بر آن هستند که امام موسی صدر هرگز خاک لیبی را ترک نگفته است.