کلینیک چاقی
تماشای تلویزیون و تغذیه نوجوانان
تماشای تلویزیون برای کودکان و نوجوانان امروزه به یک وسیله تفریحی بویژه در جوامع شهری تبدیل شده است، اما این نگرانی همیشه وجود داشته است که تماشای بیش از حد تلویزیون، سلامتی آنان را تهدید کند. مطالعات اخیر نشان داده است نوجوانانی که ساعات زیادی را صرف تماشا کردن تلویزیون میکنند تغذیه ناسالمتری را در مقایسه با همسالان متناسب با سن خود دارند، اما چرا تماشای تلویزیون باعث این پدیده میشود، در این میان مقصر واقعی مشخص نیست.
مطالعهای که بتازگی روی 1400 دانشآموز نوجوان انجام گرفته، نشان داد نوجوانانی که روزانه 5 ساعت یا بیشتر تلویزیون تماشا میکنند، تغذیه ناسالمتری را در مقایسه با همسالان خود در 5 سال بعد داشتند. نتایج این مطالعه حاکی از آن بود که این گروه، مصرف کمتری از میوه و سبزیجات، غلات سبوسدار و غذاهای غنی از کلسیم در برنامه غذایی خود داشتند، در حالی که مصرف غذاهای فستفود، نوشیدنیهای شیرین، تنقلات و سرخکردنیها در آنها بالاتر بود. همه این عادات بد غذایی میتواند توجیهکننده شیوع روزافزون چاقی در نوجوانان و کودکان باشد.
در این مطالعه که شامل 1366 دانشآموز دوره راهنمایی و دبیرستان بود، پرسشنامههایی داده شد که توسط دانشآموزان در آغاز و 5 سال بعد پر شد. محققان به طور روشن ارتباطی میان زمان تماشای تلویزیون در دوران دبیرستان و کیفیت تغذیه در نوجوانان یافتند. آنهایی که زمان بسیار زیادی را صرف تماشای تلویزیون میکردند غذاهای بیخاصیت بیشتری را در 5 سال بعد مصرف میکردند، در مقابل نوجوانانی که کمتر از یک ساعت در روز تلویزیون تماشا میکردند میزان مصرف میوه و سبزیجات، غلات سبوسدار و غذاهای سرشار از کلسیم در آنها بالاتر بود.
اما این که چه دلایلی باعث این پدیده میشود هنوز به درستی مشخص نیست، ولی فرضیههای متفاوتی برای این موضوع مطرح است. یکی از دلایل میتواند این باشد که افرادی که زمان زیادی را صرف تماشا کردن تلویزیون میکنند، مخصوصا نوجوانان، ممکن است تنقلات بیشتری مصرف کنند و این میتواند روی کیفیت تغذیه طولانیمدت آنها اثر بگذارد؛ لذا یکی از توصیههای اساسی عدم مصرف تنقلات هنگام تماشای تلویزیون است. در ضمن ممکن است تبلیغات تلویزیونی فستفودها، شکلاتها و تنقلات، نوجوانان را به خوردن اینگونه موادغذایی وسوسه کند. علاوه بر این در گروهی از نوجوانان، تماشای تلویزیون جایگزین ورزش و فعالیت بدنی میشود.
نکته عملی: اگرچه تماشای تلویزیون به عنوان یک وسیله تفریحی و آموزشی در کودکان اثرات مفیدی میتواند داشته باشد، ولی جایگزین کردن آن به جای فعالیتهای ورزشی تاثیرات سوءتغذیهای و در نهایت شیوع چاقی کودکان را باعث میشود. در این میان عادات والدین نیز نقش مهمی را ایفا میکند؛ لذا توصیه میشود والدین با داشتن یک رژیم غذایی سالم، داشتن فعالیت بدنی و کنترل ساعات تماشای تلویزیون، خود نمونه خوبی برای فرزندانشان باشند.
دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه و متابولیسم، فوقتخصص چاقی و دیابت
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
