رژیم غذایی برای کم‌خونی ناشی از فقر آهن

جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌مرغ، حبوباتی مثل لوبیا و عدس، دانه‌های روغنی، جوانه گندم و ماش، میوه‌های خشک مثل برگه زردآلو، کشمش، توت خشک و سبزیجاتی که برگ تیره دارند مثل اسفناج خوراکی‌هایی هستند که منابع غذایی خوبی برای مصرف آهن به شمار می‌روند. نکته قابل توجه در مصرف مواد حاوی آهن، جذب آهن مورد نیاز از طریق دستگاه گوارش است که بیشتر مواقع به دلیل این کاهش جذب دیده شده است که بسیاری افراد حتی با مصرف مقادیر مناسبی از این مواد مغذی و آهن‌دار دچار آنمی فقر آهن شده‌اند. برای بالا بردن جذب آهن غذا توجه به چند نکته ضروری است؛

1 - شکل آهن موجود در غذاهای حیوانی مثل گوشت قرمز و گوشت ماهی و پرندگان به صورتی است که بیشتر جذب می‌شود؛ بنابراین تکیه بر غذاهای گیاهی مانند سبزی‌ها و میوه‌ها برای جذب آهن راه به جایی نخواهد برد.

2 - مصرف میوه‌ها و سبزیجات حاوی ویتامینC مانند پرتقال، نارنگی، لیموترش، کیوی، گوجه فرنگی، فلفل سبز و دلمه‌ای باعث جذب بهتر آهن موجود در غذا می‌شود. از این گذشته ویتامینC ، آهن موجود در سبزی‌ها و میوه‌ها را نیز قابل جذب‌تر می‌کند؛ به همین سبب مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه همراه با غذاهای حاوی آهن مفید است. اسید مالیک و اسید تارتریک موجود در هویج، شلغم، کلم و کدو تنبل نیز به جذب بهتر آهن کمک می‌کند.

3 - یکی از عادات بد غذایی مصرف چای به طور همزمان یا بلافاصله پس از صرف غذاست که سبب هدر رفتن حدود 50‌‌درصد از آهن غذا می‌شود. بنابراین برای جذب بیشتر آهن موجود در غذایتان نیم تا یک ساعت پس از غذا چای ننوشید.

4 - یکی از نشانه‌های کم‌خونی ناشی از فقر آهن مصرف مواد غیرخوراکی مثل یخ، خاک، زغال و غیره است که حتما باید اصلاح شوند و حذف این خوراکی‌ها در این افراد برای بهبود فقر آهن ضروری است.

5 - مصرف مکمل‌های آهن مثل قرص، کپسول و غیره باید با معده خالی باشد تا جذب به حداکثر برسد و برای پیشگیری از عوارض گوارش ناشی از آن در شروع مصرف ابتدا به مقدار کم، مصرف دارو را شروع کنید و بتدریج دوز آن را افزایش دهید. بهتر است قرص آهن را شب قبل از خواب مصرف کنید تا عوارض گوارشی آن کاهش یابد.

دکتر شیرین فرجی