سند عضویت فروغی در لژ بیداری ایرانیان

در پای نامه‌ای مربوط به بعد از رمضان 1328 قمری، که به قول خودشان: «اعضای لژ محترم بیداری ایران» و «به سمت فرانماسون» رسما به «برادر(1) محترم خود ناصرالملک نایب‌السطنه دولت مشروطه ایران»‌ نوشته و حمایت خود را از وی اعلام کرده‌اند، امضای افراد زیر (از جمله محمدعلی فروغی) به چشم می‌خورد که غالبا از کارگزاران شاخص عصر مشروطه و پهلوی‌‌اند:

کد خبر: ۲۴۱۹۴۳

1. ذکاءالملک (محمدعلی فروغی) 2. محمود جم (پدر ارتشبد فریدون جم) 3. مهدی قلی مخبرالسلطنه هدایت 4. [ناخوانا، نام لاتینی] 5. ابراهیم خان حکیم‌الملک 6. سیدنصرالله تقوی 7. میرزامحمدخان کاشف‌السلطنه 8 . همایون سیاح 9. مصطفی قلی کمال‌هدایت 10. حسنعلی (نصرالملک هدایت) 11. دکتر امیرخان امیراعلم 12. مستر جولین باتن 13. فضل‌الله خان لواءالملک [؟] 14. هدایت قلی خان هدایت 15. سیدمحمدصادق طباطبایی 16. [ناخوانا، نام لاتینی] 17. معززالملک (تیمورتاش بعدی) 18. میرزامحمدحسن‌خان دبیرالملک بدر 19. [ناخوانا، نام لاتینی] 20. نجفقلی بختیاری (صمصام السلطنه) 21. میرزاقاسم‌خان شیرازی 22. [ناخوانا، لاتینی] 23. ناشناخته (احتمالا مختار‌الملک صبا)‌ 24. شیخ ابراهیم زنجانی 25. دکتر علی‌خان پرتو اعظم 26. قوام‌السلطنه 27. مرتضی قلی‌خان بختیاری 28. ادیب السلطنه (حسین سمیعی) 29. معاضدالسلطنه پیرنیا 30. وثوق‌الدوله 31. [ناخوانا] 32. حاج میرزا احمدخان آقابیک زاده 33. حاجی میرزامحمود رضایوف 34. ابوالقاسم (میرزا ابوالقاسم خان سروش؟) 35. حسین خان شکوه‌الملک (حسین شکوه) 36. [ناخوانا] 37. دکتر حسین خان کحال 38. ارباب کیخسرو شاهرخ 39. [ناخوانا، لاتینی] 40. میرزا محمدعلی خان تربیت 41. حسینقلی خان نواب 42. ابوالحسن فروغی 43. دکتر ویزیوز 44. حاجی نظم‌السلطنه، میرزا موسی‌خان میرپنج «امیرپنجه» توپچی (برادر بزرگ ابراهیم حکیم‌الملک و از اعضای شاخص حزب دمکرات()2) 45. محمدعلی سیاح محلاتی.(3)

پانوشت‌ها:

1. ماسون‌ها، هم مسلک خویش را «برادر» می‌خوانند. 2. خاطرات و اسناد مستشارالدوله صادق، مجموعه اول، یادداشت‌های تاریخی، به کوشش ایرج افشار، ص 342. 3. اسناد موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، سندهای شماره 84 تا 87 ق.