حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
موزه قاجار در تبریز
موزه منحصر بفرد و تخصصی دوران قاجار در تبریز مسافران نوروزی را برای سیر و تفحص در تاریخ و فرهنگ مقطع مهمی از تاریخ معاصر ایران فرا می خواند.
موزه دوره قاجاریه در تبریز از معدود موزه های تخصصی و موضوعی در سطح کشور است که در دهه سوم انقلاب توسط میراث فرهنگی به عنوان محلی برای سیر در مقطعی حساس از تاریخ کشورمان در اختیار میهمانان نوروزی در تعطیلات فروردین 88 قرار دارد.
این موزه در عمارت دیوانی امیرنظام گروسی از امرای بزرگ قاجاریه در تبریز ایجاد شده و خود این ساختمان نیز که مراحل بازسازی آن نیز خوب و مناسب انجام گرفته است ، مورد استقبال اهالی فرهنگ و محققان علم تاریخ قرار گرفته است .
این موزه دیدنی در محله " ششگلان " از مناطق تاریخی و اعیانی تبریز در دوره قاجاریه قرار دارد.
در این محله از شهر تبریز در دوره حکومت حدود 150ساله قاجاریه در ایران ، بناهای بدیع با معماری و سبک همان دوره ایجاد شده است که معدودی از آن ها، هنوز هم چشنواز بوده و با مقاومت خود در برابر حوادث تاریخی و رویداد های معاصر گواهی بر وضعیت اجتماعی شهر ولایت عهد نشین تبریز در دوره قاجاریه هستند.
تالارهای جالب و دیدنی این بنا به نمایش آثار مختلف هنری و صنایع دستی متعلق به دوران قاجار اختصاص یافته است . بخش تندیس و تابلوهای تصویری در این موزه برای بازدید هر ایرانی جالب و تامل برانگیز است . عکس هایی در این موزه عرضه شده است که بادوربین های ابتدایی که در دوره ناصری وارد ایران شده است عکسبرداری شده اند.
نفایس دیگری چون خاتم کاری ها ، خوشنویسی دستنویس ها، لباس ها و برخی وسایل و ابزار زندگی از منظر مردم شناسی و بررسی اجتماعی نیز حائز و جذاب هستند.
تاریخ احداث عمارت امیرنظام گروسی را با توجه به سبک معماری آن به عهد ناصرالدین شاه قاجار نسبت می دهند.
زیربنای این خانه جالب و دیدنی دارای یک هزار و 500 متر مربع زیربنا در دو طبقه و سه هزار متر مربع اعیانی است .
در طبقه اول این بنا، حوضخانه وسیعی قرار دارد که با دالان های طرفین به حیاط و اتاق های مجاور ارتباط دارد.
در ضلع شرقی آن نیز چهار اتاق و درضلع غربی هفت اتاق وجود دارد، حوضخانه با ستون های سنگی و طاق های آجری بسیار زیبا آراسته شده است .
در طبقه بالای عمارت یا خانه امیرنظام دو باب پذیرایی نسبتا بزرگ که در دوران گذشته به آن ها طنبی اتلاق می شد وجود دارد که از هر دو طرف به ایوان سرتاسری روبه حیات با 16 ستون منتهی می شود. نمای ساختمان با ایوان و گچکاری بدیع زیبایی خاصی به آن بخشیده است .
در طرفین دالان ها در ضلع شرقی چهارسالن و در ضلع غربی سه اتاق وجود دارد و خانه مشتمل بر دو حیاط اندرونی و بیرونی است .
از تزیینات خانه تاریخی امیرنظام می توان به گچبری های زیبا و منقوش در نمای شمالی و غربی ،پنجره های مشبک اروسی با شیشه های رنگی ، شومینه سنتی ، حوضخانه ، گچبری و آینه کاری سقف شاه نشین اشاره کرد.
در این خانه تاریخی که به عنوان موزه قاجار در سال 1384 راه اندازی شده است ، تالارهایی برای نمایش آثار بافته ، چینی ، آبگینه ، سکه ، ابزار موسیقی ، خاتم و ابزار های فلزات دوره قاجار اختصاص یافته است .
طبقه زیرزمین این موزه نیز به تالارهای رجال و فرامین ، سنگ ، اسلحه و تالار معماری و شهرسازی دوره قاجاریه اختصاص دارد.
از جمله آثار ارزنده موجود در موزه قاجار تبریز می توان به مجسمه های مختلف صاحب منصبان و شخصیت های برجسته دوره قاجار نظیر عباس میرزا ولیعهد، امیرکبیر، میرزا عیسی قایم مقام فراهانی ، میرزا ابوالقاسم قایم مقام فراهانی ، امیر نظام زنگنه و امیرنظام گروسی اشاره کرد.
دیدار گردشگران از این عمارت بزرگ و منحصر بفرد در تبریز مروری بر بخشی از تاریخ معاصر ایران و نیز مرور تاریخ شهر ولیعهد نشین تبریز خواهد بود. این عمارت که اکنون از آن به عنوان موزه دوره قاجار یاد می شود در نزدیکی مقبره الشعرای تبریز مدفن بیش از 14 شاعر بزرگ و نامی ایران زمین قرار رفته است که بدون تردید مناسبتی جذاب برای اهالی فرهنگ در تعطیلات نوروزی خواهد بود.
ایرنا
گفت و گو
