حال و هوای دوران بارداری

چه خود فرد و چه اطرافیان او از قبیل همسر و والدین و... در این دوران احساسات و رفتارهای متفاوتی دارند که در این بحث به بررسی این رفتارها و درستی و غلطی آنها می‌پردازیم.

بارداری ناخواسته یا غیرمنتظره

بی‌شک هر اتفاق غیرمنتظره‌ای در زندگی، انسان را مضطرب می‌کند، بارداری ناخواسته یکی از بزرگترین اتفاقات غیرمنتظره در زندگی است، چرا که برای بچه‌دار شدن به برنامه‌ریزی احتیاج است و لازم است که برای قبل و بعد بارداری امکاناتی از لحاظ مادی و معنوی هم برای مادر و هم برای بچه فراهم آورد.

بارداری ناخواسته با بارداری غیرمنتظره فرق دارد. در بارداری ناخواسته زوجین اصلا بچه نمی‌خواهند یا حداقل در آن برهه زمانی آمادگی بچه‌دار شدن را ندارند. اما در بارداری غیرمنتظره زوجین شرایط بچه‌دار شدن را دارند و مشکلی با این موضوع ندارند، اما برنامه‌ریزی قبلی نیز در این مورد نداشته‌اند.

بی‌شک بارداری ناخواسته برای زوجین سخت‌تر است. بارداری ناخواسته باعث اضطراب مادر می‌شود و این اضطراب ناخود آگاه روی جنین نیز تاثیر می‌گذارد. گاهی زود باردار شدن یا نداشتن شرایط بارداری باعث می‌شود که اطرافیان نیز دست به شماتت فرد باردار بزنند که این خود به اضطراب‌های مادر دامن می‌زند. افکاری از قبیل سقط جنین هم گاهی به ذهن این مادران خطور می‌کند. پس می‌توان نتیجه گرفت که بارداری ناخواسته تاثیرات بد زیادی دارد. اما هدف ما از طرح این موضوع دادن راهکارهایی است که بتوان تاثیرات بد بارداری ناخواسته را از بین برد و تمام خطرات احتمالی برای مادر و بچه را پیش‌بینی و رفع کرد.

قطعا وقتی خبر بارداری به گوش زنی که نمی‌خواسته باردار شود برسد، ناراحت خواهد شد. پس اولین وظیفه برای اطرافیان و بخصوص همسر این است تا زن را آرام کند و از اضطراب او بکاهد. گاهی زنان از عکس‌العمل همسران خود بیشتر ناراحت می‌شوند تا بارداری. اما زن و مرد در بروز این مساله مثل هر مساله دیگری در زندگی باید خونسردی خود را حفظ کنند و بدانند که بچه به زندگی آنها رونق خواهد داد و حالا که دارند بچه‌دار می‌شوند، نباید به مسائل منفی آن فکر کنند چرا که با این کار تنها به اضطراب خود می‌افزایند. می‌توان با همفکری و یک برنامه‌ریزی دقیق با این اتفاق کنار آمد و از فرزند خود لذت برد. زن باردار به مراقبت کافی و آرامش احتیاج دارد. اگر قبل از این‌که بفهمید باردار هستید مراقب خود نبوده‌اید و مسائلی از قبیل ورزش سنگین، تغذیه نامناسب، ‌نوشیدن الکل یا استعمال دخانیات داشته‌اید حتما با پزشک خود در جریان بگذارید و البته نگران نباشید، چرا که اکثر این موارد با یک برنامه‌ریزی تغذیه‌ای و پزشکی و تغییر رویه جبران خواهد شد.

برای این‌که اضطرابتان کم شود: 1 به سقط جنین فکر نکنید 2 ‌ اولین اقدامتان انتخاب یک پزشک متخصص زنان باشد و با او دائما در ارتباط باشید 3 از اطرافیانتان بخواهید کمکتان کنند و به اضطرابتان دامن نزنند. به آنها نگویید که نمی‌خواستید بچه‌دار شوید و از این‌که باردارید ناراحتید، چراکه با این کار تنها به آنها جرات شماطت بیشتر را می‌دهید. بلکه به آنها بگویید خیلی هم از این اتفاق ناراحت نیستید و این خواست خدا بوده است، تا آنها نیز به شما امیدواری دهند و از اضطرابتان بکاهند 4 اگر بیش از حد نگران و مضطربید حتما به یک روان‌شناس مراجعه کنید و از او بخواهید روش‌های ریلکسیشن را به شما بیاموزد و در این مورد به شما کمک کند 5 از لحظه لحظه بارداریتان لذت ببرید چراکه وقتی این روزها بگذرد حسرت این لحظه‌ها را می‌خورید که چرا این‌قدر مضطرب و نگران بودید.

فراموش نکنید که فرزند یک نعمت الهی است و هر انسانی حق زندگی دارد پس خوشحال باشید و مراقب خود و کودکتان باشید و با تدبیر و برنامه‌ریزی همه چیز را به خداوند بسپارید و به قدرت او ایمان داشته باشید.

حالات طبیعی

بارداری به دلیل خطرات احتمالی آن برای مادر و کودک به هر حال همراه با نگرانی‌هایی است. مشکلات احتمالی دوران بارداری از قبیل ویار و مسمومیت حاملگی، فشار خون بالا و... بر اضطراب مادر می‌افزاید. اما آنچه همواره باید به یاد داشته باشیم این است که نگرانی و اضطراب مادر به هر دلیلی که باشد هیچ کمکی نمی‌کند و البته مضرر هم می‌باشد. بعضی از مادرها آنقدر نگران حال جنین‌اند که با هر تغییر کوچکی می‌ترسند. بهترین راه برای این‌که این حالات کم شود و از بین برود اول این است که مطالعه داشته باشیم و از روند طبیعی رشد جنین آگاه باشیم تا تغییرات طبیعی را از غیرطبیعی تشخیص دهیم. دوم این‌که روش‌های ریلکسیشن را یاد بگیریم تا هم خود و هم جنین در حال آرامش باشیم.

غیر از اضطراب و نگرانی حالت‌های خستگی و کرختی در بعضی از زنان باردار مشاهده می‌شود که دلایل مختلفی دارد از قبیل این‌که ممکن است مجبور شده باشند فعالیت‌های خود را کم کنند و کمتر بیرون از خانه بروند و همین آنها را کسل کرده است. بعضی از زنان باردار نیز به دلیل اضافه وزنی که در دوران بارداری مخصوصا ماه‌های آخر پیدا می‌کنند به دلیل سنگینی و سختی حرکت و کم‌خوابی یا بدخوابی دچار این خستگی می‌شوند. برای این‌که بتوانید از این خستگی تا حدودی رهایی پیدا کنید چند راه وجود دارد: 1 اضافه وزن طبیعی در دوران بارداری 8 تا 12 کیلوگرم است، اگر بیشتر از این مقدار اضافه وزن دارید می‌توانید با مشورت پزشکتان وزن خود را کاهش دهید 2 ‌ حتما از ورزش‌های دوران بارداری بهره ببرید، چرا که هم باعث سرزندگی شما می‌شود و هم به زایمان راحت‌تری برای شما می‌انجامد 3 ‌ اگر مجبور به ترک فعالیتی شده‌اید برای خود فعالیتی جدید مناسب با حالتان دست و پا کنید حتی اگر مجبور به استراحت مطلقید می‌توانید از مطالعه و یا دیدن فیلم لذت ببرید 4 ‌ روابط‌تان را با همسرتان حفظ کنید، چراکه ممکن است او به دلیل مراعات حالتان بیشتر شما را به حال خود بگذارد، اما یک ارتباط صمیمی و دوستانه با همسرتان بسیار در این دوران به شما کمک می‌کند. 5 ‌ چشمان خود را ببندید و به کودک خود بیندیشید. او را تصور کنید و با او در افکارتان زندگی کنید این فعالیت فکری بسیار برای مادران لذت‌بخش و آرامش‌بخش است 6 به خودتان از لحاظ جسمی برسید، چراکه آراستگی و تمیزی و سلامت جسم به انسان نشاط و شادمانی می‌دهد. فراموش نکنید که شما باید مادری سرزنده، سرحال و با انرژی باشید.

بعد از زایمان

یکی از مهم‌ترین حالات روحی بعد از زایمان افسردگی پس از زایمان است. اما مساله این است که در سال‌های اخیر آنقدر راجع به این مساله صحبت شده است که مادران فکر می‌کنند حتما باید دچار افسردگی شوند و همین تلقین ناخودآگاه آنها را افسرده می‌کند، در صورتی که افسردگی پس از زایمان برای درصد کمی از مادران اتفاق می‌افتد. این طبیعی است که شما بعد از زایمان خسته باشید، احتیاج به خواب بیشتری داشته باشید و یا در اثر فشار زایمان در زایمان طبیعی و تاثیر داروهای بیهوشی در سزارین حالت کرختی و بی‌حالی داشته باشید، این‌ها علایم افسردگی نیست بلکه حالت‌ها و احساس‌های طبیعی بعد از زایمان است.

مادران معمولا تا 40 روزگی نسبت به نوزاد احساس استیصال دارند و نمی‌دانند باید چگونه او را بزرگ کنند چون اولا نوزاد بسیار نحیف و ناتوان است آنقدر که حتی گردن خود را نمی‌تواند نگه دارد و به همین دلیل جابجا کردن و حمام کردن و بقیه کارهایش کمی سخت است. مادر هنوز به آن سرحالی که باید باشد نیست تا بتواند از نوزاد خود به خوبی نگهداری کند، چرا که از لحاظ بدنی ضعیف است، شیر دادن برایش کاری دشوار است و کلا به وضع جدید خود هنوز عادت نکرده است. این حالات نشانه این‌که شما به فرزند خود علاقه ندارید نیست، بلکه چون فکر می‌کنید از پسش برنمی‌آیید، یک نگرانی ناخودآگاه دارید.

مطمئن باشید با بزرگتر شدن نوزاد این مشکلات حل می‌شود و این احساس‌های بد از بین می‌روند. بهترین راه در این دوران تنها نبودن و کنار فرد باتجربه‌ای مثل مادر یا خواهر است، چراکه وجود شخصی دلسوز و با تجربه می‌تواند ناتوانی مادر را در این دوران کم و به او کمک کند.

پس بسیاری از حالاتی که پس از زایمان رخ می‌دهد،طبیعی است و جای هیچ نگرانی نیست و مادر باید بداند که این حالات گذراست و از بین می‌رود. حتی افسردگی زایمان اگر حاد نباشد خود به خود از بین می‌رود.

دایره اطرافیان

مسلما در زندگی اجتماعی اطرافیان روی زندگی هم تاثیرات مثبت و منفی دارند. در دوران بارداری نیز اطرافیان می‌تواند تاثیر بگذارند. مسلما تاثیرگذارترین فرد روی مادر و جنین، پدر است، پدر می‌تواند با ارتباط کلامی و از طریق صوت با جنین ارتباط بگیرد و از همه مهمتر نقش اساسی در آرامش مادر داشته باشد. وقتی همسر فرد باردار به او انرژی دهد و از این‌که دارد پدر می‌شود خوشحال باشد و این خوشحالی‌ا‌ش را منتقل کند، در مسائل بچه مشارکت داشته باشد، در بزرگ کردن بچه خود را مسوول بداند، می‌تواند هم به همسر و هم به فرزند خود کمک کند و هم خودش لذت ببرد جدا از این‌که وظیفه یک پدر و یک همسر جز این نیست.

بعد از همسر پدر و مادرها اولین افرادی هستند که می‌توانند در این دوران نقش اساسی داشته باشند. آنها با کمک به فرزند خود مخصوصا از لحاظ روحی و دادن نشاط و شادی به او می‌توانند در سلامت مادر و نوزاد نقش مهمی را ایفا کنند و البته تجارب مادربزرگ‌ها در بزرگ کردن کودک نیز می‌تواند بسیار به کسانی که در شرف مادر شدن هستند کمک کند.

مشکلی که گاهی برای مادران رخ می‌دهد دچار تعارض شدن بین گفته‌های دکتر و مادربزرگ‌هاست، گاهی اوقات گفته‌های این دو با هم متفاوت است. منطق حکم می‌کند که ما به حرف متخصصین در امر بزرگ کردن کودکانمان گوش دهیم، اما گاهی تجربیات بزرگتر‌ها بیشتر به کار می‌آید. شما به عنوان یک مادر باید با تدبیری زیرکانه بهترین گزینه را در امور فرزندتان برگزینید تا هم از تجربیات مادرتان و هم از اطلاعات پزشک متخصص بهره کافی را ببرید.

به یاد داشته باشید که دوران بارداری دارای خصوصیاتی است که بعضی از آنها در همه مشترک است و برخی متفاوت و فرق می‌کند. بنابراین دست از مقایسه خود با دیگران بردارید و تنها به پزشکتان اعتماد کنید و سعی کنید نگرانی‌های زاید و بی‌مورد را از خود دور کنید تا مشکلات مضاعفی برایتان پیش نیاید. به خاطر داشته باشید داشتن آرامش بهترین نوع دور کردن تمام خطرات است و دوران بارداری و رشد جنین روندی طبیعی است که شما تنها درصدی در آن دخیل هستید، پس به طبیعت اعتماد کنید و به خداوند توکل داشته باشید تا شما نیز هم جهت با این دو نیروی عظیم در تشکیل موجودی تازه باشید.

حدیث میرزایی