واژه شناسی
واژگان ایرانی در فناوری اطلاعات(3)
کسانی که با اینترنت سر و کار دارند، بهخوبی با یکی از ابزارهای مرورگرها آشنایی دارند: Refresh. این واژه از ترکیب پیشوند re که در برخی از زبانهای اروپایی معنای «دوباره» دارد و fresh بهمعنای «تازه» ساخته شده است. واژه Fresh از فرش (frash) اوستایی ریشه میگیرد که آن هم بهمعنای تازه، نو و شاداب بهکار میرفته است و ترکیباتی مانند فرشکرت (فرشکرد) بهمعنای رستاخیز (روزی که مردگان از نو بهپا میخیزند) و فرشاوشیدر (برادر جاماسپ، وزیر گشتاسپ) از همین ریشه است.
یک واژه لاتینی دیگر نیز که همواره در جایجای پنجرهها، نرمافزارها و صفحات گوناگون دیده میشود، State و Status است. در زبان اوستایی، ریشه سته (sta) و ستت (stat) و مصدر ستاتن (statan) و ستاته (stata) معنای «ماندن، جایگاه، سرزمین و جایی که مردمان در آن میمانند» میدهد. این واژه در فارسی امروزی «ایستادن» و «ایستاده» خوانده میشود و واژههای «ستاد، ایست، استوار، استوان و ...» از آن ریشه گرفته است.
از این ریشه، در زبان انگلیسی واژگان Stadium (ورزشگاه و جای گردآمدن مردمان)، Staff (ستاد)، Stage (سکو، پهنه، جایگاه)، State(استان، دولت، کشور، جایگاه)، Static (ایستا، مانا)، Station (جایگاه، ایستگاه)، Statistics (آمار: دانش پردازش چیزهایی که در جایی هستند)، Statue (تندیس، جسم ایستا و بیجنبش)، Status (جایگاه، وضعیت، Stop (ایست) و انبوهی دیگر از واژگان پدید آمده است.
این واژه در زبان آلمانی نیز بهگونه Staat و Stadt (بخوانید: شتات) جای گرفته و در واژگان Staatlich (استان، ملی)، Staatsakt (رخداد کشوری، کار بزرگ)، Stabil (ایستا)، Stab (ستاد)، Stadrat (نماینده شهر، کنسولگر) و بسیاری دیگر از واژگان و نیز پیشوند و پسوند روستاها و شهرهای آلمانی و اتریشی جای گرفته است.
امیر شهاب شاهمیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
