حضور پررنگ صداوسیما در مناسک حج

ظاهرا تلویزیون امسال در موسم حج حضور فعالی داشته است. در این باره توضیح دهید.

نظر به برنامه‌ریزی و هماهنگی که از ماه‌ها قبل از مراسم حج با شبکه‌های سیما به عمل آمده بود، بیش از 50 عنوان برنامه که قبلا در تولید حج و زیارت تهیه و در اختیار شبکه‌ها قرار گرفته بود در بهترین ساعات از شبکه‌های ملی و استانی پخش شد.

علاوه بر آن با توجه به این که انصافا گروه اعزامی رسانه ملی به حج تمتع از بهترین و مجرب‌ترین خبرنگاران، گزارشگران، تصویربرداران، کارگردانان و تدوینگران بوده‌اند، برنامه‌های فاخری در ایام حضور گروه در مکه و مدینه تولید و برای پخش به ایران ارسال شد که در همین خصوص علاوه بر پخش مستقیم دعاهای کمیل، ندبه، مراسم برائت از مشرکین و... از شبکه‌های اول سیما، خبر، العالم، الکوثر، پرس‌تی‌وی، رادیو ایران، رادیو عربی و شبکه تلویزیونی اینترنتی لبیک به نشانی www.labbaik.ir ، برنامه‌های ویژه روضه رضوان برای شبکه 2 سیما و باران به روایتی دیگر برای شبکه 3 سیما تولید و پخش شد.

مجموعا از سوی گروه اعزامی صداوسیما به حج تمتع تعداد 840 مورد به مدت 7118 دقیقه برنامه صوتی اعم از ارتباط زنده، تولیدی و ارتباط با بخش‌های خبری و تعداد 227 مورد به مدت 2628 دقیقه برنامه تصویری تولید و غالبا از شبکه‌ها پخش شده است.

سهم شبکه‌های رادیویی چقدر بود؟

همکاران شبکه‌های رادیویی نیز پا به پای سایر بخش‌ها به‌طور مجدانه مشغول فعالیت بوده‌اند و مجموعا 256 مورد حدود 4000 دقیقه برنامه برای رادیوهای سراسری، جوان، قرآن، معارف، تهران و... اعم از ارتباط‌های زنده و یا تولیدی توسط گروه اعزامی سازمان به عربستان پخش شده که البته با نوآوری‌هایی نیز همراه بوده و قابل ذکر است که همکاران شبکه‌های برون‌مرزی اعم از العالم، الکوثر، پرس، سحر و... فعالیت قابل توجهی در سال جاری داشته‌اند.

چه مشکلاتی برای تهیه برنامه در یک کشور خارجی داشتید؟

مشکلات تولید برنامه در کشوری مثل عربستان بیش از سایر کشورهای خارجی است و در سال جاری نیز این مشکلات بیش از گذشته نمود داشت، چراکه در بدو ورود گروه به کشور عربستان تمامی تجهیزات صدا و سیما در فرودگاه توقیف شد که البته با تلاش‌های فراوان پس از مدتی رفع توقیف به عمل آمد، لیکن با نهایت تاسف محدودیت‌های مربوط به بین‌الحرم، مسجدالحرام و مسجدالنبی، از سوی تندروهای عربستان و هیات امر به معروف بیش از قبل به چشم می‌آمد و از رفتارهای خشن و هتاکانه در این زمینه دریغ نمی‌کردند البته دولت سعودی معمولا اعلام می‌کند با این قبیل تندروی‌های سلفی‌ها و هیات امر به معروف و نهی از منکر که خود باعث وهن اسلام شده‌اند، موافقتی ندارد، لیکن توقع ما این است که در این زمینه برخورد لازم صورت گیرد. به هر حال با لطف خداوند متعال و عنایت اهل بیت عصمت و طهارت(س)‌ به حمدالله آن‌گونه که شایسته بود، رسانه ملی از عهده پوشش تولیدی و خبری این کنگره عظیم الهی (حج تمتع)‌ برآمد.

در مجموع چه مقدار برنامه تهیه کردید و چقدر از این برنامه‌ها زنده بود؟

صرف‌نظر از این که در مجموع تولیدات گروه نسبت به سال‌های گذشته افزایش کمی داشته، رشد کیفی برنامه‌ها بیشتر مدنظر بوده است که با هدایت شورای طرح و برنامه حج و زیارت و برنامه‌ریزی‌های قبلی در این زمینه توفیقات خوبی به دست آمده است.

تمامی بخش‌ها اعم از شبکه‌های سیما، صدا، برون‌مرزی، استانی، همکاران فنی و ... در این زمینه با انگیزه بالایی فعالیت کردند که حاصل کار آنها نیز به بهترین وجه روی آنتن شبکه‌ها جلوه‌نمایی کرد.

میزان کوشش رادیو تلویزیون های کشورهای مسلمان از این رویداد مذهبی چقدر بود؟

حج در سایر کشورهای مسلمان از نظر رسانه‌ای بسیار مهجور مانده است و رسانه‌های اسلامی به این مقوله انسان‌ساز فردی و اجتماعی توجه کافی و وافی نداشته‌اند، اگرچه ممکن است در حد یک گزارش مختصر خبری فعالیتی صورت گیرد، لیکن نگران‌کننده اینجاست که برخی شبکه‌های خبری مغرض و معاند با اسلام مثل شبکه‌های خبری بی.بی.سی و سی.ان.ان با مجوز رسمی همه ساله در موسم حج تمتع به پوشش خبری مراسم حج می‌پردازند و فقط سیاه‌نمایی می‌کنند و از لحاظ رسانه‌ای عظمت این مراسم ویژه را هوشمندانه و با برنامه قبلی مخدوش می‌کنند که امید است دولت عربستان با این مقوله برخورد جدی نمایند.

استقبال مخاطبان از این برنامه‌ها چگونه بود؟

بزودی نظرسنجی مورد نظر در این خصوص انجام خواهد شد. لیکن همان طور که مخاطبان رسانه مشاهده کردند در سال‌ جاری تمامی بخش‌های رسانه برای پوشش حداکثری و کیفی برنامه‌های حج بسیج بودند و فعالیت‌های نوگرایانه حج در این زمینه کاملا مشهود و زبانزد عام و خاص بود.

البته همین رضایت شنوندگان و بینندگان رسانه است که خستگی همکاران اعزامی صدا و سیما را جبران می‌کند و چه خوب است مردم بدانند بعضی از افراد گروه اعزامی رسانه ملی بعضا در شبانه‌روز 18 ساعت در شهرهای مقدس مکه و مدینه فعالیت کرده‌اند و گاهی اوقات تا چند روز توفیق تشرف به حرمین شریفین را نداشته‌اند.

تفاوت عمده برنامه‌های امسال حج و زیارت نسبت به سال‌های گذشته در چه چیزهایی بود؟

به هر حال در این زمینه نوآوری‌های زیادی داشتیم که برنامه بخشی از آنها اشاره می‌کنم.

1 - پخش مستقیم مراسم حج تمتع از ابتدای عزیمت حجاج به صحرای عرفات و پس از آن حرکت به سوی مسجدالحرام، منا و ... از برخی شبکه‌های سیما خصوصا شبکه سوم، به گونه‌ای که مخاطبان رسانه در سال جاری با معنی و مفهوم ایام تشرف و مناسک حج تمتع به طور کامل آشنایی پیدا کردند.

2 - پخش 10 برنامه 90 دقیقه‌ای رادیویی شامل مباحث قرآنی و کارشناسی و اذان مغرب به افق تهران از مدینه منوره و مکه مکرمه به طور زنده که برای اولین بار از شبکه رادیویی قرآن و رادیو جوان پخش شد.

3 - پخش‌ دعای کمیل و ندبه کاروان جانبازان سرافراز برای اولین بار.

4 - تولید و پخش مستمر برنامه‌ از کاروان‌های ایرانیان خارج از کشور و جانبازان هشت سال دفاع مقدس

5 - استفاده حداکثری تولید و خبر از همایش‌های برگزارشده در مکه مکرمه و مدینه منوره از جمله همایش زن، همایش قدس، همایش هنگامه وصال، همایش اهل سنت در برنامه‌های خبری و تولیدی شبکه‌های داخلی و برون‌مرزی.

در پایان مطلبی که لازم است عرض کنم، این است که از شنوندگان و بینندگان محترم رسانه ملی استدعا دارم، به منظور کیفی‌تر شدن برنامه‌های حج و زیارت حتما نظرات خود را به روابط عمومی صدا و سیما یا از طریق ایمیل به سایت اینترنتی به نشانی www.labbaik.ir اعلام فرمایند.