بازخوانی پرونده جشنواره سوم سیما

آثار ویدئویی علیرغم برخی توانایی هاو کیفیت هایشان همواره مهجور مانده و درکمتر زمانی جدی گرفته شده اند

کد خبر: ۲۱۹۶

در فهرست آثار راه یافته به بخش مسابقه سومین جشنواره سیما، در بخش "فیلم " نامهای زیادی به چشم می خورد که از میان آنها، می توان به بازمانده ، تولد یک پروانه ، زشت و زیبا، موشک کاغذی وسایه به سایه اشاره کرد.این آثار باسرمایه گذاری تلویزیون و باهدف فعالیت در عرصه سینماساخته شدند واغلب در زمان نمایش خود موفقیت هایی نیز در جشنواره های داخلی و خارجی کسب کردند در کناراین آثار نامهایی نیز وجود دارد که اسامی چندان مشهوری نیستنداین فیلمها که به شیوه ویدئویی ساخته شده اند در بسیاری از موارد حتی نمایش هم داده نشدند و به دلیل محدودیت های بودجه ای ، نتوانستند مانند آثار دسته اول از بازیگران مشهور و عوامل حرفه ای استفاده کنند. به همین دلیل زمانی که کاندیداهای رشته های مختلف اعلام می شود، این آثار تقریبا در هیچیک از رشته ها کاندیدا نشده اند و میدان یکسره در اختیار آثاری است که کاملا با دیدگاه های سینمایی ساخته شده اند. مثلا در بخش بهترین تک برنامه داستانی ، چهار فیلم بازمانده ، تولد یک پروانه ، زشت و زیبا و موشک کاغذی کاندیدا شده اند، در زمینه بهترین کارگردانی تک برنامه داستانی ، نامهای سیف الله داد )بازمانده (، مجتبی راعی )تولد یک پروانه (، احمد رضا معتمدی )زشت و زیبا( و فرهاد مهران فر )موشک کاغذی ( به چشم می خورد و در سایر زمینه های فنی و هنری همچون : طراحی صحنه ، طراحی لباس ، تدوین ، صداگذاری و... نیز وضعیت مشابهی تکرار می شود و هیچ نامی از آثار ویدئویی به چشم نمی خورد. البته شاید این مساله در ابتدای کار، نکته مهمی نباشد. به عبارت بهتر می توان مساله را این گونه بیان کرد که آثار ویدئویی در کنار آثاری که به طریقه 35 م م ساخته شده اند، قرار می گیرند و با هم رقابت می کنند و احتمالا دلیل حضور نیافتن آنها در میان کاندیداها این است که این تولیدات از لحاظ فنی و هنری ، به پای آثار سینمایی نرسیده اند و این مساله هم که در هر جشنواره ای ، تنها آثاری موفق به کسب رتبه میشوند که نسبت به سایر آثار ازوضعیت بهتری برخوردار باشند، نکته عجیبی نیست و...تمام این استدلال ها می تواند درست باشد، به شرط آن که "جشنواره سیما" در جایی خارج از سازمان صدا و سیما برگزار شود. در آن حالت می توان تمامی فیلمهای تک قسمتی را در کنار هم ارزیابی کرد، اما وقتی سازمانی متولی برگزاری چنین جشنواره ای می شود که تنها سازمان دست اندرکار "تولیدات ویدئویی " و تنها حامی این نوع آثار است . اولین و بدیهی ترین انتظار این است که توجهی خاص به این آثار داشته باشد و در دسته بندی نهایی ، به تفاوت ها و حساسیت های خاص این نوع فیلمها توجه کند. نمونه چنین حرکتی را در معرفی کاندیداهای بهترین بازیگر مرد و زن شاهد بودیم . در این زمینه ، هیاتهای داوری ، در دو زمینه متفاوت کاندیداهای خود را معرفی کردند. زمینه اول مربوط به بهترین بازیگر زن و مرد تئاترهای تلویزیونی بود و در زمینه دوم ، کاندیداها، در میان بازیگران فیلمها و سریالهای تلویزیونی معرفی شدند.حال اگر این مساله مطرح شود که "سطح کیفی آثار به گونه ای نبود که بتوان آنها را در بخش مسابقه پذیرفت و برخی آثار نیز از لحاظ کیفی قابل رقابت با فیلم های سینمایی نبودند."، این نکته مطرح می شود که می شد بخشی را برای معرفی بهترین تک برنامه داستانی ویدئویی اعلام کرد و در این صورت ، هیات داوران می توانستند در صورت نازل بودن سطح کیفی آثار، هیچ اثری را به عنوان اثر برگزیده انتخاب نکنند. در آن زمان می شد این سوال را مطرح کرد که "به چه دلیل ، آثاری که تولید آن برای تلویزیون به آن اندازه اهمیت دارد، از لحاظ سطح کیفی ، قابل قبول نیستند؛" آیا اشکال در برنامه سازان است ؛ آیا مساله به تصمیم گیرندگان برمی گردد یا این که باید در سیاستها تجدید نظر کرد؛از سوی دیگر، آثاری که در بخش فیلمها معرفی و موفق به کسب جایزه شدند، آثاری نبودند که در ابتدای امر، با هدف پخش از تلویزیون ساخته شده باشند. به عبارت دیگر، تولید کنندگان آن ، با مقولاتی همچون "اضطراب آنتن " که در کارهای تلویزیونی مساله ای مهم است ، رو به رو نبودند، آنها آثار خود را با فراغت و به سبک و سیاقی کاملا سینمایی تولید کردند. کار تدوین ، صداگذاری و موسیقی را سرفرصت پیش بردند و به همین دلیل کیفیت کار آنها چند سروگردن بالاتر از آثار معمولی تلویزیون است . علاوه بر آن که این آثار در جشنواره های گوناگون نیز مورد توجه قرار گرفتند؛ اما آثار ویدئویی علی رغم برخی توانایی ها و کیفیت هایشان ، همواره مهجور مانده و در کمتر زمانی جدی گرفته شده اند. حال اگر قرار باشد به تولید فیلمهای ویدئویی در مجموعه صدا و سیما توجهی جدی شود و با تولید این نوع فیلمها، زمینه مناسبی برای تولید آثار متناسب در قالب تلویزیون فراهم شود، آیا بهتر نبود که آثار ویدئویی ، حداقل در یک زمینه خاص مثل بهترین تک برنامه ویدئویی مستقل بررسی شوند؛کاش " ویدئو" در سازمان صدا وسیما جدی تر گرفته شود