در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
خزر دارد از هم میپاشد
گروه شهرستانها: شماری از کارشناسان با ابراز نگرانی از روند آلودگی زیستمحیطی دریای خزر معتقدند، این دریاچه در آستانه مرگ تدریجی است و چارهاندیشی و تدبیر برای رفع مشکلات آن به تعامل فوری منطقهای و فرامنطقهای نیاز دارد.
نیازسنجیها نشان میدهد رفع چالشهای این گنجینه، ارزشمند محیطزیست جز با تعامل و هماندیشی کشورهای حاشیه دریای خزر و عزم فراملی و بینالمللی محقق نمیشود.
روزانه صدهاهزار مترمکعب انواع آلایندههای شیمیایی، صنعتی و نفتی از طریق حوزههای آبریز به این دریاچه بسته وارد میشود. برآیندها نشان میدهد درصورت کمتوجهی و سهلانگاری نسبت به این ذخیره ارزشمند زیستمحیطی در آینده نزدیک، شاهد از دست دادن کامل این سرمایه بینالمللی خواهیم بود، همچنین یافتههای پژوهشی نشان میدهد در صورت تداوم ورود آلایندهها، صید بیرویه و قاچاق، میزان استحصال از ماهیان خاویاری در دهه آینده به صفر خواهد رسید.
بیش از 90 درصد ذخایر ماهیان خاویار جهان در خزر وجود دارد؛ اما صید بیرویه ماهیان خاویاری، استخوانی و کیلکا باعث شده از استحصال 90 هزار تن در 10 سال گذشته به 20 هزار تن در سال جاری کاهش یابد. پویایی دریای خزر با حفظ تنوع گیاهی و جانوری و گونههای تولیدکننده اولیه، امکانپذیر است و حفظ سلامت اکوسیستم خزر، پیشنیاز توسعه پایدار است.
توسعه مهارگسیخته حاشیهها و اطراف خزر، تعادل اکولوژیکی این دریا را برهم زده است و تداوم این روند، مشکلات عدیدهای را برای حاشیهنشینان خزر ایجاد کرده است.
براساس آمار انستیتو دریای خزر، سالانه 5 میلیون تن مواد آلاینده از استانهای شمالی ایران وارد خزر میشود و اکنون زنگ خطر ناشی از مرگ تدریجی خزر به صدا درآمده و این دریا در آینده به زبالهدانی تبدیل میشود.از آنجا که بیش از 700 کیلومتر از نوار ساحلی خزر در استانهای شمالی واقع است، تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی و پیگیری مسائل دریای خزر، الزامی است. همچنین با توجه به نقش دریای خزر در توسعه صنعت گردشگری، توسعه زیرساختها و برنامهریزی برای بهرهمندی از ظرفیتها و پتانسیلهای این صنعت پایدار در حاشیه خزر از جمله گلستان ضروری است. جالب آن که سهم استانهای شمالی از جمله گلستان از صنعت گردشگری در کرانه خزر ناچیز یا صفر است.
مسائل مربوط به تحولات منطقه و رژیم حقوقی دریای خزر، حمل و نقل دریایی و ترانزیت کالا و مروری بر منابع زنده دریای خزر از مواردی است که باید به آن توجه ویژه شود.
نبود ایستگاه دائم پالایش آلودگی آب در دریای خزر نیز از مسائلی است که برنامهریزان باید در برنامهها مدنظر قرار دهند.
به هرروی خزر برای رهایی از بند چالشها و مشکلات، نیازمند عزم ملی، برنامه مدون اصولی و تدبیر کلاننگرانه است. 114 گونه، 63 زیرگونه و 14 نژاد از کمیابترین ماهیان جهان در دریای خزر زیست و زادآوری میکنند.
در این خصوص یک کارشناس محیطزیست دریایی در گفتگو با مهر، راهاندازی ایستگاههای دائم پایش آلودگی آب دریای شمال را ضرورتی اجتنابناپذیر عنوان کرد.
محسن حقی افزود: بحران آلودگی آب در همه جای دنیا وجود دارد و در مناطقی که سیستمهای پایش و حفاظتی و کنترل کمتر است، آلودگی، بیشتر توسعه پیدا میکند.
در این خصوص مطالعات زیادی در حال انجام است؛ به طوری که از سال گذشته هر 2 یا 3 ماه یکبار در جنوب برای سنجش میزان آلودگی نمونهبرداری انجام میشود.
در حال حاضر بیشترین آلودگیها از ناحیه کشورهای حاشیه شمالی وارد دریای خزر میشود و آلایندههای شیمیایی، ورود نفت و... بیشترین نقش را در آلودگی این دریا دارد.
حقی یادآور شد: موجوداتی که در خزر زندگی میکنند، به محض قرار گرفتن در آلودگی حتی اندک بسرعت از بین میروند.
استاندار مازندران نیز گفت: تشکیل کارگروهی ویژه برای پیگیری مسائل دریای خزر در شمال کشور ضروری است. بیش از 380 کیلومتر از نوار ساحلی خزر در این استان است.
سیدمحمد کریمی اظهار کرد: اهداف مورد نظر در این نشست و اجلاس باید پیگیری شود تا طی برنامههای آینده در اولویت قرار گیرد. نماینده ولی فقیه در استان گلستان نیز گفت: دریا در اسلام، مکان مقدسی است و باید از این سرمایه به نحو مطلوب استفاده شود. آیتالله سیدکاظم نورمفیدی افزود: برای کاهش آلودگی دریای خزر باید برنامهریزی شود و استانهای شمالی در قبال مسائلی نظیر این، مسوول هستند.وی یادآورشد: به عنوان نمونه، میزان برداشت خاویار از خزر نسبت به دهه گذشته یکچهارم کاهش یافته است.نورمفیدی به سهم استان گلستان از دریای خزر اشاره کرد و افزود: سهم درآمدی استان از ذخایر این دریا ناچیز است و باید در زمینه توسعه گردشگری نیز برنامهریزی شود.
به هر ترتیب وجود دریای خزر یا دریاچهای با این وسعت و قابلیت موضوعی نیست که بتوان بسادگی و بدون توجه از آن گذشت. به هر حال بزرگترین دریاچه جهان در حال خودمرگی تدریجی است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
