خانواده پایکاها

این جاندار از نظر ظاهری، شباهت زیادی به موشهای بزرگ دارد با این تفاوت که در این حیوان، دم تقریبا از بین رفته است. برخلاف خرگوش‌ها، پاها زیاد بلند نیستند و تقریبا با دستها مساوی‌اند.

رنگ موهای این حیوانات متفاوت و غالبا رنگ پشت، شبیه رنگ محیط است و از خاکستری مخلوط با سیاه تا قرمز روشن تغییر می‌کند.

این جاندار در مناطق کوهستانی از تپه‌ها تا ارتفاعات بالاتر از 3 هزار متر زندگی می‌کند و پراکندگی‌اش از خراسان تا کرمان، اصفهان، کردستان، تهران و سمنان است.

از عادات این جاندار آن است که روزها فعال است و اغلب به صورت دسته‌جمعی ولی با فاصله نسبتا زیادی از یکدیگر زندگی می‌کنند. در زیر سنگها و صخره‌ها لانه می‌سازد که معمولا در اطراف لانه، علوفه زیادی جمع‌آوری می‌کند.

مشاهدات نشان می‌دهد، ارتفاع و قطر علوفه جمع‌آوری شده گاهی به نیم متر می‌رسد.

این جانداران، خواب زمستانی ندارند و اغلب در نزدیک لانه در حال آفتاب گرفتن مشاهده می‌شوند.

پایکاها صدای خاصی شبیه سوت و عوعوی سگ دارد و در موقع صدا دادن، خود را به جلو و عقب می‌کشد.

 زیاد ترسو و فراری نیست و نمی‌تواند سریع بدود و معمولا با پرشهای کوتاهی حرکت می‌کند.

این جانداران گیاهخوار هستند و معمولا از برگ و شاخه بوته‌ها تغذیه می‌کنند. پایکاها در سال چندین بار تولیدمثل می‌کنند و مدت آبستنی حدود 40 روز است و 4 تا 6 بچه کور و بی‌مو می‌زاید.

بچه‌ها در 3 ماهگی قادر به جفت‌گیری و تولیدمثل هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد، دشمن طبیعی پایکاها، پرندگان شکاری، گربه وحشی، روباه، سمور و راسو است.