با افزایش مصرف برق در بخش خانگی اولین راهکار محدودیت صنایع است و در کنار آن وزارت نیرو راههای مختلفی را مانند برخورد با مشترکان پرمصرف، توسعه تجدیدپذیرها و نصب کنتورهای هوشمند در پیش گرفته تا محدودیتها به حداقل برسد. البته نباید از یاد برد بیشترین سهم ناترازی برق در ماههای گرم سال، به مصرف خانگی باز میگردد و عددی نزدیک به نیمی از مصرف برق در اوج بار یعنی نزدیک ۳۵هزار مگاوات صرف لوازم سرمایشی میشود. مصطفی رجبی مشهدی معاون وزیر نیرو در این زمینه به جام جم میگوید: اوج مصرف برق مربوط به ابتدای هفته گذشته با میزان مصرف ۷۵هزار و ۵۰۰مگاوات است و امیدواریم پس از آن شاهد چنین رکوردی نباشیم. زیرا از گرمای هوا کاسته میشود و در یکی دو هفته آینده با همراهی مردم از این مصرف بالا عبور خواهیم کرد.
صنایع قربانی کمبود برق میشوند؟
ناترازی برق در سالهای اخیر روند رو به رشدی داشته و سال به سال بر این ناترازی افزوده میشود که این امر منجر به محدودیتهای مختلفی از جمله صنایع میشوند؛ محدودیتی که تبعاتی نظیر کاهش تولید و افزایش قیمت محصولات را بهدنبال دارد. اهمیت صنایع آنجا مشخص میشود که رئیسجمهور با هدف جلوگیری از بیکاری، دستور رفع محدودیت صنایع را برای ماههای مرداد و شهریور صادر کرد. البته براساس قانون مانعزدایی صنعت برق، صنایع انرژیبر تا پایان سال ۱۴۰۴ موظف به ساخت ۱۰هزار مگاوات نیروگاه بودند که از این میزان ۹۰۰۰مگاوات نیروگاه حرارتی با راندمان بالای ۵۰درصد و ۱۰۰۰مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر بوده و تامین برق آنها در زمان کمبود برق جزو تعهدات دولت محسوب نمیشود اما بهنظر نمیرسد به تعهدات خود عمل کرده باشند و با وجود ناترازی برق همچنان در برابر قانون و احداث نیروگاه مقاومت نشان میدهند. مصطفی رجبی مشهدی بر این موضوع صحه میگذارد و به جام جم میگوید: صنایع ملزم به احداث ۱۰هزار مگاوات نیروگاه بودند که از این میزان ۳۲۰۰مگاوات احداث شده و ۱۵۰۰مگاوات در دستور کار قرار دارد و درخواست میکنیم برای تامین برق پایدارتر در سالهای آینده بخشیهایی که تاکنون اقدام به احداث نیروگاه نکردند اقدام کنند تا بتوانند از برق پایدار در سالهای آینده بهرهمند شوند.
در شرایطی که ناترازی برق کشور به ۱۳هزار و ۶۰۰مگاوات رسیده و دمای هوا در بسیاری از استانها از مرز ۴۰درجه عبور کرده، صنایع کشور با یکی از سختترین تابستانهای خود از نظر تامین برق روبهرو شدند بهطوری که محدودیتهای برقی به دو روز در هفته رسیده بود اما با دستور رئیسجمهور و تمهیداتی که در این زمینه اتخاذ شده به یک روز کاهش یافته است. رجبی مشهدی در این زمینه توضیح داد: محدودیتها در دوره اوج بار برای بخشهای مختلف وجود دارد و سعی شده اولویت تامین برق با صنایع باشد، خوشبختانه از ۳مرداد ۴۸شهرک صنعتی در کشور که شامل شهرکهای صنعتی بزرگ هستند محدودیت برقیشان از دو روز به یک روز رسیده که آن هم جایگزینی با روز جمعه است که میتوانند در روز جمعه با تمام ظرفیت و بار کامل به فعالیت خود ادامه دهند که تولید متوقف نشود.
وی ادامه داد: بهتدریج برنامه داریم محدودیتهای صنایع را برطرف کنیم که در گام اول مشمول این ۴۸واحد صنعتی بزرگ بوده و بهتدریج بقیه واحد صنعتی رفع محدودیت میشوند.
قطعی برق یا قبوض نجومی
یکی از راهکارهای مدیریت مصرف برق برخوردهای قهری با مشترکان پرمصرف از طریق قطعی برق و قبضهای نجومی است اما مشخص نیست این راهکار به چه میزان گرهگشا باشد. سخنگوی صنعت برق با اشاره به اینکه مشترکان بدمصرف ابتدا تذکر دریافت میکنند و در صورتی که از کنتور هوشمند استفاده کنند تحت پایش قرار میگیرند، خاطرنشان کرد: پس از آن مشترکان پرمصرف خانگی قطعی برق نیمساعته دارند و در صورت تکرار نیمساعت دیگر قطعی برق دارند در صورت ادامه پر مصرفی مشترکان مورد نظر قطعی برق شش ساعته خواهند داشت.
وی ادامه داد : البته مشترکان پرمصرف پس از تذکرات، مصرف برق خود را کاهش میدهند و به ما کمک کردهاند و امیدواریم این روند استمرار پیدا کند تا مردم بتوانند همه از نعمت برق برخوردار باشند. به گفته معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی جریمه برق بهصورت پلکانی و برای عدهای سازنده است اما عدهای متمول هستند که بهراحتی پول را پرداخت میکنند. برای این دست از مشترکان از کنتورهای هوشمند استفاده میکنیم که علاوه بر جریمه مالی محدودیتهای فیزیکی هم داشته باشند که امکان استفاده بیش از حد مجاز و ابلاغی توانیر را نداشته باشند تا مردم نیز در این روزهای گرم از نعمت برق بهرهمند شوند. وی در رابطه با میزان قبض مشترکان پرمصرف یادآور شد: بالاترین قبض مربوط به قبوض چند ده میلیون تومانی و ۳۰میلیون تومانی میشود که تعداد اندکی بوده و شامل کمتر از یک درصد از مشترکان میشوند که دارای ساختمانهای بزرگ هستند و برق را بهصورت دیماندی از شرکتهای توزیع برق خریداری کرده و با کنتورهای هوشمند کنترل میشوند.
۱۱ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر به کجا رسید؟
سال گذشته محسن طرزطلب رئیس ساتبا به جام جم گفته بود ظرفیت برق تجدید پذیر تا انتهای سال ۱۴۰۴ به بیش از ۵۰۰۰مگاوت خواهد رسید و براساس برنامهریزیهای موجود پیشبینی میشود تا انتهای تابستان سال ۱۴۰۵ این رقم به ۱۱هزار مگاوات برسد.
اما این ۱۱هزار مگاوات نهتنها تحقق نیافت بلکه تا پایان تابستان برای ۷۰۰۰مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر هدفگذاری شده است چراکه چندی پیش جعفر محمدنژاد سیگارودی معاون سرمایهگذاری ساتبا اعلام کرد ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۵۴۰۰مگاوات عبور کرده و با وجود محدودیت در تامین تجهیزات وارداتی، هدفگذاری ۷۰۰۰مگاوات تا پایان تابستان همچنان در دستور کار است. براساس این گزارش، مدیریت مصرف استفاده از لوازم برقی با راندمان بالا در بخش خانگی، سرمایهگذاری برای توسعه تجدیدپذیرها و ساخت نیروگاه توسط صنایع تا زمانی که اتفاق نیفتد شبکه برق کشور در برابر تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت آسیبپذیر باقی خواهد ماند و سال به سال بر ناترازی برق افزوده خواهد شد.