به گزارش جامجم آنلاین، اهدای خون یکی از نیازهای همیشگی نظام سلامت است و تأمین خون مورد نیاز بیماران، بدون مشارکت مستمر اهداکنندگان امکانپذیر نیست. اگرچه ذخایر خونی کشور در شرایط مطلوبی قرار دارد، اما محدود بودن عمر فرآوردههای خونی باعث میشود اهدای خون به شکل مستمر اهمیت ویژهای داشته باشد.
دکتر بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون ایران در گفتوگو با خبرنگار جامجم آنلاین با اشاره به سالروز تأسیس سازمان انتقال خون گفت: سازمان انتقال خون در نهم مردادماه، پنجاهودومین سالگرد تأسیس خود را پشت سر میگذارد و به همین مناسبت، این روز در تقویم ملی کشور با عنوان «روز ملی اهدای خون» نامگذاری شده است.
وی درباره وضعیت ذخایر خونی کشور افزود: در حال حاضر ذخایر خون کشور در وضعیت مطلوب و رو به بالایی قرار دارد؛ اما باید توجه داشت که نیاز به خون همیشگی است.
دکتر یکتاپرست ادامه داد: بیمارانی که به سرطان مبتلا هستند، بیماران تالاسمی و هموفیلی و همچنین افرادی که بر اثر حوادث ترافیکی دچار خونریزی و تروما میشوند، به خون و فرآوردههای خونی نیاز دارند.
عمر محدود فرآوردههای خونی؛ ضرورت اهدای مستمر
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با اشاره به محدود بودن عمر فرآوردههای خونی گفت: خون و فرآوردههای خونی عمر محدودی دارند و تاریخ انقضا برای آنها تعریف شده است. برای مثال، فرآوردهای مانند پلاکت تنها حدود ۳ یا نهایتاً ۵ روز قابلیت نگهداری دارد.
وی افزود: به همین دلیل نمیتوان بیش از نیاز بیمارستانها و مراکز درمانی خونگیری کرد، چرا که اگر بیشتر از میزان مورد نیاز خون دریافت کنیم، پس از مدتی این فرآوردهها منقضی و غیرقابل استفاده میشوند.
دکتر یکتاپرست با بیان اینکه گلبول قرمز نیز مدت زمان محدودی قابل نگهداری است، گفت: گلبول قرمز را میتوان در شرایط مناسب برای حدود ۳۵ تا ۴۰ روز نگهداری کرد. مجموع این مسائل باعث میشود سازمان انتقال خون همواره به دنبال ایجاد یک توازن میان میزان تقاضا و نیاز مراکز درمانی و فراخوانهای اهدای خون باشد.
وی تأکید کرد: به مردم توصیه میکنیم اهدای خون را به صورت روتین و پیوسته در برنامه زندگی خود قرار دهند.
بانوان کمخون نیستند؛ یک باور غلط را اصلاح کنیم
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون درباره مشارکت بانوان در اهدای خون نیز اظهار کرد: یک باور غلط در اذهان عمومی سراسر دنیا و نه فقط در ایران، شکل گرفته که بانوان ذاتاً کمخون هستند؛ در حالی که چنین تصوری درست نیست.
وی ادامه داد: بانوان باید توجه داشته باشند که هنگام مراجعه به مراکز اهدای خون در سراسر کشور، پیش از اهدای خون، پزشک علاوه بر معاینه و پرسش درباره وضعیت فرد، یکسری تستهای تشخیصی نیز انجام میدهد که یکی از آنها آزمایش هموگلوبین است.
دکتر یکتاپرست افزود: این آزمایش مشخص میکند که آیا فرد متقاضی اهدای خون، دچار کمخونی است یا خیر. اگر فرد کمخون باشد، ابتدا از اهدای خون معاف میشود و پزشک نیز توصیهها و نکات لازم را برای برطرف کردن کمخونی به او ارائه میکند و در موارد شدیدتر ممکن است فرد برای پیگیری وضعیت سلامت و درمان به پزشک متخصص ارجاع داده شود.
وی گفت: اگر میزان هموگلوبین فرد طبیعی باشد و کمخونی نداشته باشد، آن زمان وارد فرآیند اهدای خون میشود. پس از اهدای خون نیز بهویژه برای افرادی که برای نخستین بار خون اهدا میکنند، مراقبتهایی از سوی پزشک ارائه میشود تا بدانند چگونه خون از دسترفته را جبران کنند و احتمال بروز عوارض را کاهش دهند.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با رد امکان تشخیص کمخونی از روی ظاهر فرد، اظهار کرد: اینکه گفته میشود بانوان ذاتاً کمخون هستند، باور درستی نیست. همچنین برخی بانوان ممکن است جلوی آینه خود را ببینند و به دلیل رنگپریدگی تصور کنند کمخونی دارند، در حالی که تشخیص کمخونی فقط بر عهده پزشک و بر اساس تستهای تشخیصی و آزمایشگاهی است.
وی افزود: فرد نمیتواند صرفاً با نگاه کردن به چهره خود تشخیص دهد که کمخونی دارد. ممکن است علت رنگپریدگی افت فشار یا مشکلات دیگری باشد و نمیتوان هر نوع رنگپریدگی را به کمخونی نسبت داد.
وی ادامه داد: حداقل فایده مراجعه بانوان به مراکز اهدای خون این است که اگر دچار کمخونی باشند، پزشکی در مرکز حضور دارد که میتواند آنها را راهنمایی و توصیههای پزشکی لازم را ارائه کند.
تتو مانع همیشگی اهدای خون نیست
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون درباره امکان اهدای خون پس از انجام تتو گفت: این تصور عمومی که افراد دارای تتو دیگر نمیتوانند خون اهدا کنند، درست نیست. در سالهای گذشته، با توجه به تفاوت روشها و تجهیزات تشخیصی برای بررسی سلامت خون، برای افرادی که تتو انجام داده بودند، بازههای زمانی مشخصی برای معافیت از اهدای خون در نظر گرفته میشد.
وی افزود: در گذشته این بازه زمانی برای تتو یک سال بود، اما در حال حاضر این مدت به شش ماه کاهش پیدا کرده است؛ بنابراین اگر شش ماه از آخرین تتوی فرد گذشته باشد، او میتواند برای اهدای خون مراجعه کند؛ البته به شرطی که در بررسیهای پزشکی مورد خاصی وجود نداشته باشد.
دکتر یکتاپرست ادامه داد: هنگام مراجعه فرد، پزشک یکسری سؤالات و بررسیهای تشخیصی را انجام میدهد؛ مواردی مانند انجام تتو در مراکز تخصصی یا انجام آن در خارج از کشور میتواند در ارزیابی پزشک مؤثر باشد.
وی تأکید کرد: در صورتی که شش ماه از انجام تتو گذشته باشد و مورد خاصی در بررسیهای پزشکی وجود نداشته باشد، فرد میتواند کاندیدای اهدای خون شود و تصمیم نهایی در این زمینه بر عهده پزشک است.
«بابا خون داد»؛ شروع فرهنگسازی از مدرسه
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون درباره ضرورت فرهنگسازی برای اهدای خون نیز گفت: فرهنگسازی برای اهدای خون باید نسل به نسل منتقل شود و تداوم آن اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی افزود: ما مردم بسیار شریف، نجیب و فهیمی داریم، اما فرهنگ غنی اهدای خون علاوه بر اینکه باید حفظ شود، لازم است به نسلهای آینده نیز منتقل شود. به همین دلیل در برنامههای سازمان انتقال خون، بهویژه برای قشر جوان و بانوان، برنامهریزیهایی انجام دادهایم تا بتوانیم این عزیزان را از سنین پایینتر با فرهنگ اهدای خون آشنا کنیم و آنها در سالهای آینده به اهداکنندگان مستمر و حرفهای تبدیل شوند.
دکتر یکتاپرست با اشاره به اجرای پویش «بابا خون داد» گفت: در همین راستا چند ماه گذشته فاز نخست این پویش را اجرا کردیم و همزمان با شروع سال تحصیلی جدید، فاز دوم آن را نیز آغاز خواهیم کرد.
وی ادامه داد: نام این پویش «بابا خون داد» است و طراحی پوستری که برای آن انجام شده، یادآور همان درس نوستالژیک دوران مدرسه با عنوان «بابا آب داد، بابا نان داد» است. هدف ما این است که فرهنگ اهدای خون را از سنین پایینتر آغاز کنیم.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون بیان کرد: کودکان در مدارس با کمک معلمان با بحث اهدای خون، ارزش و اهمیت این امر خداپسندانه و انساندوستانه آشنا میشوند تا وقتی به سن اهدای خون رسیدند، رغبت و علاقه بیشتری برای مشارکت در این امر داشته باشند.
در گفتوگو با کارگردان «افسانه سپهر» مطرح شد:
نگاهی به سه قسمت نخست سریال کوری
