پرچم سلامت ایران بالاست

آخرین آمارهای سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد اگرچه در سال‌های اخیر ۱/۴میلیارد نفر به جمعیت برخوردار از زندگی سالم‌تر افزوده شده اما پیشرفت در زمینه پوشش همگانی سلامت بسیار کند بوده و تنها ۴۳۱میلیون نفر به خدمات ضروری سلامت بدون دچار شدن به فقر مالی دسترسی یافته‌اند. کمبود ۱۱میلیون نیروی کار سلامت تا سال ۲۰۳۰ این نابرابری را تشدید خواهد کرد. یکی از مهم‌ترین موانع دسترسی به خدمات سلامت در سطح بین‌المللی، زمان‌های طولانی انتظار برای دریافت خدمات تخصصی و جراحی است. این معضل نه‌تنها کیفیت زندگی بیماران را تحت تاثیر قرار می‌دهد بلکه می‌تواند پیامدهای درمانی را نیز به مخاطره اندازد. براساس داده‌های منتشر شده ۷۰درصد از بیماران در فنلاند و نروژ بیش از سه ماه برای انجام عمل جراحی آب مروارید منتظر مانده‌اند. این رقم در اسلوونی به ۲۸۰روز می‌رسد. برای جراحی تعویض مفصل لگن نیز وضعیت وخیم‌تر است و در کشورهایی مانند اسلوونی، بیماران به‌طور متوسط بیش از ۶۶۷روز (نزدیک به دو سال) در نوبت می‌مانند. در میان این چالش‌های جهانی، نظام سلامت ایران در برخی شاخص‌های کلیدی از جمله زمان دسترسی به پزشک و برخی آمارهای سلامت عملکرد قابل قبولی داشته است. مهم‌ترین وجه تمایز ایران، زمان بسیار کوتاه انتظار برای دسترسی به پزشک عمومی است. براساس گزارش پایگاه خبری وزارت بهداشت و داده‌های تطبیقی، بیماران در ایران عمدتا در زمانی کمتر از ۱۰دقیقه به پزشک عمومی دسترسی دارند، در حالی که این زمان در آمریکا به‌طور میانگین به ۲۱ تا ۲۸روز و در برخی شهرها تا ۷۰روز نیز می‌رسد. این تفاوت فاحش نشان‌دهنده دسترسی بالای جمعیت ایران به سطح اول خدمات سلامت است. 
فراتر از زمان انتظار، ایران در شاخص‌های کمی و کیفی نظام سلامت نیز جایگاه قابل قبولی دارد. براساس گزارش اخیر سازمان بهداشت جهانی، ایران با کسب امتیاز ۷۴ در شاخص پوشش خدمات سلامت در میان کشورهای منطقه، رتبه‌ای بالاتر از کشورهایی مانند مصر، اندونزی و بنگلادش دارد و در شاخص پوشش خدمات سلامت در میان کشورهای منطقه، رتبه‌ای بالاتر از کشورهایی مانند مصر، اندونزی و بنگلادش دارد و در شاخص‫هایی مانند پوشش ایمنی‌سازی و تراکم نیروی کار سلامت، نمره کامل (بیش از ۸۰) را کسب کرده است. همچنین مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند که این کشور براساس گزارش WHO، در شاخص تخت بیمارستانی به ازای جمعیت رتبه ۳۱ جهان را دارد. ‬‬
با وجود این دستاوردها، نظام سلامت ایران با چالش‌های جدی روبه‌روست. پرداخت از جیب بیماران برای هزینه‌های سلامت به‌عنوان یکی از بالاترین‌ها در منطقه و حتی بدتر از کشورهایی مانند پاکستان گزارش شده که تحقق پوشش همگانی سلامت را با مانع روبه‌رو کرده است. همچنین چالش‌هایی مانند توزیع نامتوازن پزشکان و کمبود در برخی تخصص‌ها در سال‌های آینده می‌تواند تهدیدی برای دسترسی پایدار به خدمات باشد.