دسترسی غیرمجاز به سامانه‌های رایانه‌ای دیگران چه مجازاتی دارد؟

بر اساس ماده ۱ قانون جرایم رایانه‌ای، هر کس به طور غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که با تدابیر امنیتی مانند رمز عبور، کد تأیید یا سایر ابزار‌های حفاظتی محافظت شده‌اند، دسترسی پیدا کند، به حبس از نود و یک روز تا یک سال، یا جزای نقدی شصت و شش میلیون (۶۶.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا دویست و شصت و چهار میلیون (۲۶۴.۰۰۰.۰۰۰) ریال، یا هر دو مجازات محکوم می‌شود.

البته با توجه به قوانین مربوط به تعدیل و به‌روزرسانی جزای نقدی، مبالغ مندرج در قانون اولیه در عمل متناسب با مقررات روز محاسبه می‌شود (که جزای نقدی مشارالیه بر اساس مصوب سال ۱۴۰۳ به روزرسانی گردیده است).

برای مثال، فردی که با حدس زدن یا به دست آوردن رمز عبور، وارد ایمیل یا حساب کاربری شخص دیگری می‌شود تا صرفاً پیام‌های او را بخواند، حتی اگر هیچ تغییری در اطلاعات ایجاد نکند، مرتکب جرم دسترسی غیرمجاز شده است. یا کارمندی که بدون داشتن اختیار، وارد سامانه داخلی اداره می‌شود و پرونده‌های همکاران خود را مشاهده می‌کند، با وجود آنکه اطلاعات را حذف یا منتشر نکرده است، مسئولیت کیفری خواهد داشت.

در واقع، همان‌گونه که ورود بدون اجازه به منزل دیگری، حتی بدون سرقت اموال، تعرض به حریم خصوصی محسوب می‌شود، ورود بدون مجوز به حساب‌های کاربری و سامانه‌های رایانه‌ای نیز تجاوز به حریم دیجیتال اشخاص است. از همین رو، قانون‌گذار این رفتار را به طور مستقل جرم‌انگاری کرده تا امنیت، اعتماد و آرامش کاربران در فضای مجازی حفظ شود.