دولت از رقابت با استارتاپ‌ها کنار برود

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین یزد، نشست تخصصی بررسی موانع توسعه‌پذیری استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوآور به همت اتاق بین‌المللی جوانان یزد و با حضور فعالان اقتصادی، مدیران حوزه فناوری، نمایندگان بخش خصوصی و مسئولان استانی برگزار شد؛ نشستی که محور اصلی آن، واکاوی دلایل کندی رشد اکوسیستم نوآوری و راهکارهای عبور از چالش‌های پیش‌روی شرکت‌های دانش‌بنیان بود.

در این نشست، سخنرانان بر این نکته اتفاق نظر داشتند که اقتصاد ایران برای عبور از بن‌بست‌های فعلی، چاره‌ای جز تکیه بر نوآوری، فناوری و توان شرکت‌های دانش‌بنیان ندارد؛ اما تحقق این هدف مستلزم اصلاح برخی سیاست‌های کلان اقتصادی و کاهش مداخلات دولتی است.

دولت رقیب بخش خصوصی نباشد

علی‌اصغر بیگی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی یزد، با انتقاد از حضور گسترده دولت در اقتصاد، تأکید کرد: تا زمانی که دولت خود به‌عنوان یک بازیگر و بنگاه‌دار در بازار حضور دارد، نمی‌توان انتظار شکل‌گیری رقابت سالم و رشد واقعی بخش خصوصی را داشت.

وی افزود: اقتصاد دستوری و تکلیفی طی دهه‌های گذشته نتوانسته نتایج مطلوبی به همراه داشته باشد و امروز نیز بسیاری از تولیدکنندگان و نوآوران عملاً نقشی در تعیین قواعد اقتصادی ندارند.

بیگی همچنین نبود حمایت کافی از ایده‌های نوآورانه را یکی دیگر از مشکلات اکوسیستم استارتاپی کشور دانست و گفت: بسیاری از ایده‌های خلاقانه به دلیل ضعف حمایت‌های حقوقی، توسط مجموعه‌های بزرگ یا شبه‌دولتی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند و صاحبان اصلی ایده از منافع آن بی‌بهره می‌مانند.

اقتصاد دستوری؛ مانع رشد دانش‌بنیان‌ها

علی فرشادپور، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی یزد نیز با اشاره به تأثیرات منفی اقتصاد دستوری بر فضای کسب‌وکار اظهار کرد: بخش عمده مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور ریشه در ساختارهای مداخله‌گر و دولتی اقتصاد دارد.

وی گفت: در شرایطی که بیش از ۸۰ درصد اقتصاد کشور به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در اختیار دولت و نهادهای شبه‌دولتی است، جریان سرمایه به سمت نوآوری حرکت نمی‌کند و شرکت‌های دانش‌بنیان در حاشیه نظام تأمین مالی قرار می‌گیرند.

فرشادپور تأکید کرد صنایع بزرگ کشور باید به‌جای ایجاد ساختارهای صوری برای بهره‌مندی از معافیت‌های مالیاتی، نیازهای واقعی خود را از طریق همکاری با شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان تأمین کنند.

اقتصاد نوآوری؛ میان‌بر توسعه ایران

محمد سپهر، دبیرکل اتاق بازرگانی یزد، نوآوری را تنها مسیر میان‌بر توسعه اقتصادی کشور دانست و گفت: کشورهایی که امروز در زمره اقتصادهای پیشرفته جهان قرار دارند، بخش مهمی از رشد خود را مدیون شرکت‌های فناور و استارتاپ‌های نوآور هستند.

وی با اشاره به ظهور شرکت‌های میلیارد دلاری فناوری در جهان افزود: امروز غول‌های فناوری جای شرکت‌های سنتی نفتی و معدنی را در صدر اقتصاد جهانی گرفته‌اند، اما در ایران تعداد شرکت‌هایی که توانسته‌اند به مقیاس‌های بزرگ اقتصادی دست یابند، همچنان محدود است.

سپهر نبود یک اکوسیستم پویا و مشابه نمونه‌های موفق جهانی را از مهم‌ترین موانع رشد استارتاپ‌ها در کشور عنوان کرد.

اقتصاد منبع‌محور به پایان خط رسیده است

جعفر رحمانی، معاون آمار و برنامه‌ریزی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان یزد نیز با بیان اینکه مدل اقتصاد منبع‌محور دیگر پاسخگوی نیازهای کشور نیست، گفت: طی سال‌های گذشته مصرف انرژی و منابع در کشور به شکل چشمگیری افزایش یافته اما این روند به خلق ثروت پایدار منجر نشده است.

وی افزود: صنایع سنتی برای ادامه حیات خود ناچارند به سمت فناوری، بهره‌وری و نوآوری حرکت کنند و این موضوع می‌تواند فرصتی طلایی برای رشد شرکت‌های دانش‌بنیان باشد.

رحمانی همچنین بر ضرورت گسترش تعاملات علمی و بین‌المللی تأکید کرد و گفت: بدون ارتباط مؤثر با شبکه جهانی دانش و فناوری، دستیابی به رشد پایدار و رقابت‌پذیری دشوار خواهد بود.

هدف‌گذاری برای جهش اقتصاد دانش‌بنیان در یزد

در ادامه این نشست، فاطمی اردکانی، مشاور استاندار یزد، از تدوین برنامه‌ای سه‌ساله برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان استان خبر داد و گفت: هدف‌گذاری شده حجم فروش شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان استان از ۹ همت به ۶۰ همت افزایش یابد.

وی تأکید کرد که تحقق این هدف نیازمند تسهیل‌گری دستگاه‌های اجرایی، توسعه بازار، تقویت سرمایه‌گذاری خطرپذیر و ایجاد پیوند مؤثر میان صنعت و فناوری است.

فاطمی اردکانی افزود: سهم اقتصاد دانش‌بنیان در تولید ناخالص داخلی استان هنوز با نقطه مطلوب فاصله زیادی دارد و باید با حمایت هدفمند از شرکت‌های فناور، این سهم به سطحی اثرگذار در اقتصاد استان برسد.

آینده یزد در گرو اقتصاد دانش‌بنیان

نشست تخصصی بررسی موانع توسعه‌پذیری استارتاپ‌های یزد در حالی برگزار شد که تقریباً تمامی حاضران بر یک موضوع تأکید داشتند؛ اینکه عصر اقتصاد متکی بر منابع خام رو به پایان است و آینده توسعه استان یزد در گرو تقویت اکوسیستم نوآوری، کاهش تصدی‌گری دولت، جذب سرمایه برای شرکت‌های دانش‌بنیان و تبدیل دانش به ثروت خواهد بود؛ مسیری که می‌تواند یزد را از یک اقتصاد صنعتی سنتی به یکی از قطب‌های اقتصاد نوآوری کشور تبدیل کند.