براساس این گزارش، حماس نه فقط در حال جبران خسارات وارد شده است، بلکه تولید موشکهای خود را نیز افزایش داده و تلاش میکند ساختارهای فرماندهی و زیرساختهای تسلیحاتیاش را احیا کند. این ارزیابی امنیتی در حالی منتشر میشود که حدود دو سال و نیم از آغاز جنگ غزه میگذرد و اسرائیل بارها اعلام کرده هدف اصلی عملیاتش نابودی ظرفیتهای نظامی حماس است.
منابع امنیتی صهیونی معتقدند حماس با استفاده از شبکه تونلهای باقیمانده، مواد خام موجود و کمکهای مالی ورودی، موفق شده بخشی از تولیدات موشکی خود را ازسر بگیرد. این گزارش همزمان با بحثهای داخلی در اسرائیل در مورد استراتژی پساجنگ غزه منتشر شده و سؤالهایی درباره اثربخشی طولانیمدت عملیات نظامی مطرح کرده است.
این ارزیابی کانال ۱۳ با گزارشهای قبلی نهادهای اطلاعاتی اسرائیل همخوانی دارد که از ادامه فعالیتهای بازسازی حماس در مناطق شمالی و مرکزی غزه خبر میدادند، هرچند ارتش اسرائیل تأکید دارد که همچنان به هدفگیری عناصر و زیرساختهای مرتبط با این گروه ادامه میدهد.
خیزش مقاومت
حماس در ماههای اخیر با بهرهگیری از دوره آتشبس، تلاشهای گستردهای برای بازسازی توان نظامی خود در نوار غزه انجام داده است. گزارشهای اطلاعاتی ارتش اسرائیل حاکی از آن است که این جنبش با استفاده از شبکه تونلهای باقیمانده، جذب نیروی جدید و منابع مالی محدود، بخش قابلتوجهی از ساختار نظامی خود را احیا کرده و تولید برخی تسلیحات را از سر گرفته است. این فعالیتها در مناطق شمالی و مرکزی غزه بیشتر مشاهده میشود، جایی که حماس همچنان کنترل نسبی بر بخشهایی از زمین دارد. مقامات امنیتی اسرائیلی این بازسازی را تهدیدی برای برنامههای اشغال باریکه کرانه شرقی مدیترانه میدانند و آن را بهانهای برای تأخیر در خروج کامل نیروهای خود عنوان میکنند.
در عرصه عملیاتی، حماس با تمرکز بر حفظ حضور خود در میان جمعیت غیرنظامی و بازسازی برخی زیرساختهای محلی، نفوذ خود را در غزه حفظ کرده است. این گروه با واگذاری بخشی از امور اداری به کمیته ملی فلسطینی تحت نظارت «هیأت صلح»، سیگنال همکاری مشروط ارسال کرده اما همزمان بر لزوم حفظ برخی توانمندیهای دفاعی تأکید دارد. گزارشها از نقضهای متعدد آتشبس از سوی صهیونیستها خبر میدهند که مانع پیشرفت بازسازی گسترده شده است. در همین راستا، حماس با استفاده از کمکهای انسانی ورودی و منابع داخلی به تقویت موقعیت خود در مناطق تحت نفوذ ادامه میدهد.
در سطح دیپلماتیک، حماس طرح مرحله دوم صلح ترامپ را که شامل خلعسلاح تدریجی، حکومت موقت تکنوکرات و آغاز بازسازی است، نپذیرفته و آن را مشروط به خروج کامل صهیونیستها و پیشرفت در مسیر تشکیل دولت فلسطینی دانست. این جنبش با میانجیگران مصری، قطری و ترکیهای در تماس بوده اما خلعسلاح کامل را رد کرده و آن را استاندارد دوگانه خوانده است. مذاکرات در اردیبهشت ۱۴۰۵ (می ۲۰۲۶) همچنان در بنبست قرار دارد و هیأت صلح آمریکا نتوانسته طرفین را به توافق برساند. حماس آمادگی خود برای واگذاری اداره غزه به کمیته انتقالی را اعلام کرده اما اصرار دارد که واگذاری برخی تسلیحات بدون تضمینهای سیاسی قابل اجرا نیست.
ایستاده علیه صهیون
فارغاز تخمینهای اطلاعاتی صهیونیستها، اظهارات اخیر مقامات حماس نیز مهر تاییدی بر استمرار مسیر مقاومت علیه زیادهخواهیهای ارتش اشغالگر قدس ارزیابی میشود. خالد مشعل، رئیس سابق دفتر سیاسی حماس، در سخنانی تأکید کرد که جنبش حماس هرگز تسلیم طرح خلعسلاح کامل نخواهد شد و سلاح مقاومت را «روح ملت فلسطین» میداند.
وی افزود که حماس آماده همکاری در بازسازی غزه و آتشبس طولانیمدت است اما این امر باید با تضمین خروج کامل نیروهای اسرائیلی و پیشرفت به سوی تشکیل دولت فلسطینی همراه باشد.
مشعل تلاشهای حماس برای احیای زیرساختها وحفظ توان دفاعی در غزه راحق طبیعی ملت تحت اشغال خواند.وی مذاکرات با میانجیگران قطری، مصری و ترکیهای را مثبت ارزیابی کرد اما بر رد هرگونه تسلیم در برابر فشارهاتأکید ورزید.
در راستای همین روند، خلیل الحیه، از رهبران ارشد حماس و مذاکرهکننده اصلی، اعلام کرد که این جنبش آماده واگذاری امور اداری غزه به کمیته تکنوکرات فلسطینی است اما خلعسلاح را بدون تضمینهای سیاسی و امنیتی رد میکند.
وی افزود که حماس در حال بازسازی بخشهایی از توان خود در نوار غزه است و این فعالیتها را پاسخی به ادامه نقض آتشبس از سوی رژیمصهیونی میداند. الحیه طرح «هیأت صلح» را دارای استاندارد دوگانه خواند و گفت هرگونه واگذاری تسلیحات باید بخشی از فرآیند جامع منجر به پایان اشغال باشد. وی بر آمادگی حماس برای آتشبس پایدار مشروط به احقاق حقوق فلسطینیان تأکید کرد.
محمد نزال، عضو دفتر سیاسی حماس نیز درمصاحبهای اظهار کرد که جنبش حماس به بازسازی توان نظامی و زیرساختهای خود در غزه ادامه میدهد و ارتش رژیمصهیونیستی نتوانسته ظرفیتهای این جنبش را بهطور کامل نابود کند. وی افزود که حماس آماده پذیرش آتشبس تا پنج سال برای بازسازی غزه است اما سلاحها را تنها در چارچوب توافق جامع شامل خروج صهیونیستها و افق سیاسی تحویل خواهد داد. نزال مانند باقی مقامات حماس «استاندارد دوگانه» در مطالبات طرف مقابل را محکوم کرد و گفت: مقاومت اسلامی فلسطین با تکیه بر اراده مردم، موقعیت خود را در غزه حفظ خواهد کرد. وی تماسهای دیپلماتیک جاری را مثبت اما نیازمند جدیت بیشتر دانست.
موانع صلح نهایی
طرح آتشبس شرمالشیخ که در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) با میانجیگری مصر، قطر، ترکیه و آمریکا میان رژیمصهیونیستی و جنبش حماس به توافق رسید، فاز اول طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ را شامل میشود. این طرح شامل آتشبس فوری، تبادل اسرای اسرائیلی با حدود ۲۰۰۰ اسیر فلسطینی، عقبنشینی تدریجی نیروهای اسرائیلی از مناطق مسکونی غزه و گشایش کریدورهای انسانی برای ورود کمکها بود. توافق در ۹اکتبر در شرمالشیخ امضا و از ۱۰ اکتبر اجرایی شد. حماس و اسرائیل هر دومرحله نخست راپذیرفتند اما برسرجزئیات فازهای بعدی ازجمله اداره غزه وخلعسلاح اختلافات اساسی وجود دارد.
براساس گزارشهای منابع معتبر، مرحله اول این طرح با آزادی صهیونیستها و تعدادی از اسرای فلسطینی همراه بود و آتشبس اولیه برقرار شد اما اجرای کامل آن با چالشهای جدی روبهروست. میانجیها بر تشکیل اداره موقت تکنوکرات تحت نظارت بینالمللی و بازسازی غزه تأکید داشتند، در حالیکه حماس واگذاری کامل قدرت و خلعسلاح را مشروط به خروج کامل اسرائیل و تضمینهای سیاسی دانست. مقامات صهیونی نیز بر حفظ قابلیتهای امنیتی و جلوگیری از بازگشت حماس به قدرت اصرار ورزیدند. تا امروز، فاز دوم طرح همچنان در بنبست قرار دارد.
مهمترین موانع تحقق کامل طرح شرمالشیخ شامل نقضهای مکررآتشبس ازسوی اسرائیل(مانند حملات پراکنده و محدودیتهای مرزی)، تاکید حماس بر حفظ توان دفاعی بدون وجود تضمینهای سیاسی و اختلاف بر سر مدل اداره پساجنگ غزه است. حماس بر لزوم پیشرفت به سوی افق سیاسی فلسطینی تأکید دارد، در حالیکه اسرائیل هرگونه بازگشت حماس به صحنه را رد میکند. میانجیها (مصر، قطر و ترکیه) بارها برای رفع بنبست تلاش کردهاند اما عدم اعتماد عمیق طرفین و زیادهخواهیهای تلآویو مانع تحقق صلح پایدار شده است.