با کسی تقابل نمی کنیم قصد ما روشنگری است

شبکه جهانی صدای آشنا 2 سال پیش در روز 27 بهمن به صورت آزمایشی شروع به کار کرد و 2 روز بعد در 29 بهمن سال 83 به شکل رسمی و 24 ساعته راهاندازی شد.

کد خبر: ۱۲۷۴۱۲

این شبکه رادیویی با 3 گروه در حوزههای امریکا ، اروپا ، آسیا و اقیانوسیه فعالیت میکند و در آینده نزدیک ، این شبکه رادیویی به صورت سه کاناله در همین سه حوزه کارش را ادامه میدهد که در این صورت هر کدام از کانالهای امریکا ، اروپا ، آسیا و اقیانوسیه 24 ساعت برنامه در شبانه روز خواهند داشت. شبکه جهانی صدای آشنا زیر نظر شورای رسانههای خارج از کشور سازمان و معاونت صدا فعالیت میکند و هدف اصلی از تاسیس آن برقراری ارتباط و تبادل با نسلها و اقشار اجتماعی مختلف ایرانیان خارج از کشور و ارتقاء و تحکیم گرایش به هویت ایرانی اسلامی عنوان شده است. امیر نصیبیپور ، مدیر این شبکه از عملکرد صدای آشنا و رویکردهای جدید آن در سال 86 میگوید.

شبکه جهانی صدای آشنا چقدر در این مدت مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت؛
ما همهپرسی نکردیم، بنابراین آماری از این که چقدر مخاطب داشتهایم، نداریم. معمولا سازمان برای این گونه امور متولی دارد. اشکالات فنی هم که در راهاندازی وبسایت شبکه داشتیم منجر شد به این که از طریق وبسایت هم نتوانیم آماری به دست آوریم و بیشتر از طریق تماسهای تلفنی پیام کوتاه و ایمیل که مخاطبان برای شبکه یا سازمان فرستادهاند مخاطبان خود را شناختهایم.

مخاطبانتان را میشناسید؛ با شما در ارتباط مستقیم هستند؛
مخاطب را میشناسیم. همان ایرانی است. با این تفاوت که خارج از کشور زندگی میکند. نسل اول که کاملا شناخته شده است. یک مقدار از نقاط ابهام روی نسل دوم و سوم است. داخل کشور در برنامههای رادیو و تلویزیون مخاطب تماس میگیرد ، ولی خیلی وقتها میبینید که حرف خاصی ندارد در حد این که تشکری بکند یا اسمی از او برده شود ، کافی است. ولی خارج از کشور چنین خبری نیست. مخاطب فقط وقتی که ملزم میشود ، تماس میگیرد. این الزام هم از آنجا ناشی میشود که مخاطب برایش پرسش یا نکته مبهی ایجاد شود.
با این همه اصلا چنین نیست که با مخاطب ارتباط نداشته باشیم. خیلی از برنامههای ما تماس تلفنی دارند ولی بعضی برنامهها اصلا نیازی به تماس ندارند و اصلا زندگی خارج از کشور این محدودیت را ایجاد میکند که هزینه مضاعفی صرف تماس گرفتن به رسانه نشود. برای رسانهای مثل ما همان تعداد محدود که در ارتباط هستند برابری میکند با تماسهای داخلی. یک برآوردی شده بود مبنی بر این که یک نامه به اندازه هزار تماس تلفنی است و یک تماس تلفنی خارج از کشور میتواند برای صدای آشنا معادل هزار تماس داخل کشور باشد.

حتی میتواند بیشتر هم باشد ، ولی حلقه ارتباط میان برنامهساز و مخاطب چه میشود؛
حلقه ارتباطی وجود دارد. ما در این دو سال سعی کردیم ارتباط ایجاد شود و برنامههایمان را هم با خواستههای مخاطب تنظیم کردیم.

خواستههای مخاطب را چگونه رصد میکنید؛
برنامهها با موضوعات خاصی که پخش میشود ، بیانگر این است که چه قشری و چقدر با موضوع برنامه گرایش دارند.
در همایش ایرانیان خارج از کشور که 2 ماه پیش برگزار شد وقتی با نخبگانی که جزو مدعوین ما بودند صحبت کردیم مسائلی را طرح کردند که برای ما مفید بود و شاید ذهن ما به آن سمت و سو نمیرفت که مثلا ایرانیان خارج از کشور به مباحث معرفتی هم علاقهمندند. خانمی از استرالیا آمده بود و عجیب علاقه داشت به مناجاتهایی که از رادیو پخش میشود. قبول دارم که هنوز به نقطه شناخت نرسیدیم ، ولی ابزارها کم بود. امکاناتی که بتوانیم با ایرانیان خارج از کشور در تعامل باشیم ، نداشتیم. شاید حتی لازم بود به صورت میدانی ارتباط تنگاتنگ با مخاطب داشته باشیم ، ولی این امکان فراهم نشد. در این 2 سالی که شروع کردیم دریغ از یک سفر پژوهشی برای مدیران و برنامهسازان ما که بتوانند با برخی مناطق ارتباط داشته باشند. این را هم فراموش نکنیم که خاصیت رادیو و تلویزیون ماهوارهای این است که با مخاطب ارتباط تنگاتنگ ندارد. در بیشتر تماسهایی که مردم با شبکههای داخلی برقرار میکنند چون فقط در حد یک دیالوگ کوتاه است و میخواهد مثلا خسته نباشید به برنامهساز بگوید ، ارتباط منسجم و دقیق برقرار نمیشود و این به برنامهساز مسیر نمیدهد که به نقطه مطلوب برسد. کار رسانه ماهوارهای این است که با تحقیقات و شناختی که به دست میآورد دائم مرحله آزمون و خطا را طی کند تا به مطلوبیت برسد.

شما مراحل آزمون و خطا را طی کردید؛
ما پس از 2 سال دقیقا مراحل مختلف در تغییر ساختار و افزایش موضوعات و محتوا را تجربه کردیم. تا امروز که به اینجا رسیدیم. شیوه برنامهسازی ما برای مخاطب خارج از کشور سنگین است. به این معنی که کلام ما مطول و زمان برنامهها طولانی و ممکن است بعضی مخاطبان که با برنامههای بیش از نیم یا یک ساعت انسی ندارند پس بزنند و برعکس برنامههای کوتاه موفقتر هستند.

چگونه به این نتیجه رسیدید؛
از تجربه خودمان و برداشتی که از رسانههای موفق دنیا داشتیم که البته رویکرد ما در سال 86 بسیار متفاوتتر از آنچه تاکنون انجام دادهایم، خواهد بود.

صدای آشنا در پرداخت به موضوعات از محدودیتهای کمتری نسبت به رسانههای داخلی برخوردار است و برعکس در خصوص پخش موسیقی خیلی وسواس به خرج میدهد؛ به عنوان مثال برخی موسیقیها که از شبکههای داخلی پخش میشود ، پخش نمیکند. چرا؛
ما مدعی هستیم درخصوص سیاستهای چند صدایی سازمان و متناسب بر تاکید ریاست سازمان حرکت میکنیم که برسیم به چند صدایی در موضوعات مختلف ، شبکه رادیویی صدای آشنا حداقل از این باب میتواند پیشگام باشد؛ اما اینکه میگویید درباره موسیقی وسواس به خرج میدهیم درست است. ما برخی از موسیقیهایی که در سازمان حتی مجوز پخش هم دارند پخش نمیکنیم. به این دلیل که ممکن است ارزش شعری یا موسیقی بالایی نداشته باشد ، مثل موسیقیهای پاپ که به راک هم کشیده میشوند و میتوانند برداشت سبکی از یک نمونه قدیمی باشند. هدف ما چیست؛ میخواهیم با موسیقی باعث بالندگی مخاطب شویم یا او را تحقیر کنیم، برای همین خیلی از موسیقیها را پخش نمیکنیم ، چون شکل مورد اقبال قرار گرفتهترش آن طرف وجود دارد و ما به پخش موسیقی وزین مقامی و کلاسیک اکتفا میکنیم.

صدای آشنا هدف سیاسی دارد؛
خیر ، سیاست ما منطبق با سیاستهای سازمان است.

خوب سازمان شبکههای برون مرزی را در جهت اهداف سیاسی نظام راهاندازی میکند.
سیاست ما براساس شفافسازی است. حتی ما خبر را با همین رویکرد ارائه میکنیم. بواقع در آنچه در قالب برنامههایی با موضوعات متنوع میپردازیم بکوشیم جانب سلامت بیان را رعایت کنیم.

منطق شما هم این است که موسیقی مثلا پاپ و راک پخش نمیکنید چون نمونه مقبولترش آن طرف هست؛ این منطق میتواند درباره خود رادیو هم صدق کند. یعنی شبکههای موفقی آن طرف هست و با توجه به اینکه صدای آشنا به قول شما هدف سیاسی هم ندارد ؛ چرا اصلا باید باشد؛
عرض کردم هدف سیاسی تعریف دارد. مثلا رادیو فردا هدف سیاسی دارد ؛ چون دست در تقابل با نظام جمهوری اسلامی است. ما با کسی تقابل نمیکنیم. قصد ما روشنگری است و با همین شیوه رویدادهای جهان را ارائه میکنیم. ما برای ایرانیان خارج از کشور موضوعات سیاسی را مطرح میکنیم ولی نه با این هدف که به آنها القا کنیم آنچه ما میگوییم درست است. جبههگیری نمیکنیم ، ما جزء رسانه ملی هستیم و سیاستهای سازمان را دنبال میکنیم منتها با شیوه ارائهای که خاص خودمان است.

برنامهسازی که احتمالا پایش را از ایران بیرون نگذاشته و مخاطب آن طرف را نمیشناسد چگونه میتواند برای او روشنگری کند؛
روشنگری موضوعی فردی نیست. ما آنچه میخواهیم بگوییم را تجزیه و تحلیل میکنیم. ایرانی خارج از کشور هم چیزی غیر از من و شما نیست فقط نسل دوم و سوم ممکن است شیوههای جدیدی را در زندگی خود انتخاب کنند.

شیوه شما برای روشنگری چیست؛
مخاطب در شرایط کنونی به رسانهای اعتماد میکند که راستی و حقانیت را به او نشان بدهد. این مساله هم ربطی به ایرانی یا خارجی بودن ندارد. حتی یک شبکه موفق و بزرگ دنیا هم ممکن است در یک مقطع زمانی مخاطب زیاد داشته باشد ؛ اما به خاطر موضعگیریهای نابهجا آنها را از دست بدهد. ذات بشریت این است که دنبال حق و راستی باشد. مخاطب رسانهای را انتخاب میکند که بیغل و غش با او ارتباط برقرار میکند.

و به سلیقههایش نزدیک است.
درسته. رسانه باید سعی کند در ارائه برنامه و موضوعاتش مخاطبمحوری را لحاظ کند. ما هم در عرصه ارتباطات و ازدحام رسانههای متعدد تلاش خود را کردهایم. نمیدانم چقدر موفق بودیم ولی به نظرم 2 سال زمان زیادی برای قضاوت نیست.

از نمونههای برجسته دنیا الگوبرداری کردید؛
کاملا. یکی از کارهایی که کردیم همین است. رادیو تلویزیون یک فناوری وارداتی است. انشاءالله در سال 86 نقاط ابهام برای برنامهسازان ما با ایجاد یکسری کارگاههای آموزشی برطرف میشود.
اصلا بیایید کارکرد رادیو تلویزیون ماهوارهای را بررسی کنید . تا الان تصور همه ما از رادیو این است که او را در دسترسترین رسانه دیدهایم در صورتی که مخاطب ماهوارهای باید جستجو کند یک کانال را پیدا کند و مثل بیننده یک شبکه تلویزیونی رادیو را گوش کند و طبیعی است که همه این کار را نکنند. با این همه صدای آشنا جای خود را باز کرده است. یکی از کارشناسان ما به هند رفته بود و آنجا ایرانیان او را شناخته و به برنامههای صدای آشنا اشاره کرده بودند.

رویکرد متفاوت شما در سال 86 چگونه است؛
تغییرات بیشتر به لحاظ ساختاری است و تنوع محتوا به طوری که در برنامههای کوتاه موضوعات متنوع به شکل پویا و پرتحرک ارائه شوند.

در صورت 3 کاناله شدن شبکه هر کدام از 3 گروه فعلی شما آمادگی تهیه و پخش 24 برنامه را دارند؛
اینکه شبکه 3 کاناله میشود، به معنای این نیست که متولیاش گروهها باشند، ولی هر کانال در روز 12 ساعت برنامه زنده تولیدی دارد که 12 ساعت دیگر هم به پخش تکرار برنامه اختصاص مییابد. ساعت شروع هر کانال هم متناسب با ساعات پیک حوزه مخاطبان انتخاب میشود.

پس هر گروه موظف به پخش 12 ساعت برنامه میشود؛
درسته ، ولی با تمهیداتی که صورت گرفته اکیپهای برنامهساز به صورت زنده اجرا میکنند و در دل هر پخش که 3 ساعت است در دل این باکسهای 3 ساعته برنامههای کوتاه تولیدی داریم که متولیاش گروهها هستند و پیش از شروع هر باکس 3 ساعته یک برنامه یک ساعته داریم.

صدای آشنا در عملکرد خود تاکنون موفق بوده است؛
در این مدت ما کمبودهایی داشتیم . در این ساختمان اینترنت کابلکشی نشده . تلفن که از ابزار ابتدایی کار رسانه است در حداقل در دسترس ما بود که همه اینها در ید معاونت صدا بود و از خود ما کاری برنمیآمد. متحمل هزینههایی شدیم و باعث شد تجهیزات را نتوانیم فراهم کنیم. خواه ناخواه یک شبکه نوپا هستیم و 2 سال اصلا زمان زیادی نیست برای اینکه بخواهیم عملکرد شبکه را مورد قضاوت قرار دهیم.