خوش‌نشیـن‌ها

دامنه تنوع ساکولنت‌ها آنقدر زیاد است که بیش از ۲۵ خانواده گیاهی در این دسته‌بندی جای می‌گیرند، به‌طوری که در بین آنها، هم می‌توان نمونه‌هایی را که در شکاف صخره‌ها و سنگ‌ها رشد می‌کنند هم انواع آویزی درون خانه‌ای را یافت. اما یک خصوصیت مشترک تمام آنها مقاومت به شرایط خشکی و کم آبی است. این گیاهان می‌توانند در برابر ساعات طولانی ماندن در مقابل آفتاب و آبیاری کم، مقاوم باشند. ساکولنت‌ها به دو ویژگی مراقبت کم و طول عمر زیاد معروفند. آنها همچنین برای طراوت بخشی و شادابی به باغ‌ها و خانه‌ها از بهترین‌ها هستند. ما برای شناخت بهترین مکان رشد و نگهداری‌شان آنها را به دو دسته بیرونی و داخلی تقسیم‌بندی کرده‌ایم و این راهنما به شما کمک می‌کند بتوانید تفاوت‌هایشان را بیشتر بشناسید.
خانه دوست‌ها
تعداد ساکولنت‌ها آنقدر زیاد است که نمی‌توان به معرفی همه‌شان پرداخت و اصلا بعضی از آنها در ایران وجود ندارند. ولی اغلب به‌خاطر ظاهر قابل‌توجه و غیرمعمولشان، به‌عنوان گیاهان تزئینی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در گزارش هفته گذشته هشت نوع از آنها را به عنوان ساکولنت‌های درون خانه‌ای معرفی کردیم که عبارتند از: سدوم مورگانیانوم، مرجان، کالانکوئه، کراسولا، آلوئه‌ورا، پاندا، سانسوریا، هاورتیا یا گیاه گورخری.
بیرون دوست‌ها
ساکولنت‌ها به دلیل زیبایی و تنوع زیادشان در رنگ و شکل جایگاه خاصی در طراحی باغچه‌ها دارند، طوری که خودشان یک باغچه مجزا در حیاط یا تراستان ایجاد کنند. شما می‌توانید آنها را در زمین یا در انواع مختلف ظروف بکارید. ویژگی‌های بسیاری وجود دارد که باعث می‌شود ساکولنت‌ها را بیرون از خانه پرورش دهند، از جمله این‌که بعضی‌هایشان برای داخل خانه خیلی بزرگ هستند و بعضی‌های دیگر به نور مستقیم خورشید برای رشد مناسب نیاز دارند. در خیلی از دستورالعمل‌های مراقبت از آنها گفته می‌شود نیاز به «آفتاب کامل» دارند، اما به آن معنی نیست که آنها می‌توانند درجه‌حرارت ۱۰۰ درجه را هم تحمل کنند. این را خودتان تشخیص می‌دهید که در ازای دریافت چه میزان نوری بهترین رشد را دارند. در ادامه فهرستی از شش ساکولنت مناسب برای فضاهای بیرونی به شما معرفی می‌شود.
سمپریوم یا لب ماتیکی
معنی Sempervivum که اسم علمی‌اش است، «زنده ماندن برای همیشه» است و این دقیقا همان گزینه‌ای است که کسانی که به اصطلاح دستشان برای گل خوب نیست، دنبالش می‌گردند. گرچه هیچ گلی عمردائمی ندارد، ولی به دلیل توانایی‌اش در تکثیر زیاد، می‌گویند برای همیشه زنده می‌ماند. عمر واقعی آن سه سال است. بچه‌هایی که تولید می‌کند، می‌توانند بسرعت تکثیر شوند و خودشان تند تند صاحب نوه و نتیجه شوند. بیش از ۳۰۰۰ گونه مختلف دارد. به همین خاطر دارای طیف وسیعی از رنگ‌هاست که می‌توانید در باغچه‌تان با هم ترکیبشان کنید. از نظر ظاهری شکلی شبیه به رز دارد و بدون ساقه است. اسم لب ماتیکی را به خاطر حاشیه قرمز برگ‌ها برای آن گذاشته‌اند.
نکته: حواستان باشد اگر آن را در گلدان کاشته‌اید و در خانه نگهداری می‌کنید آبیاری زیاد و اسپری کردن آب روی برگ‌هایش باعث خراب شدنش می‌شود.
سدوم
سدوم در زبان لاتین به معنای نشستن است. وجه تسمیه‌اش را می‌توان در رویش این گیاه در بین درزها و حفره‌های مابین صخره‌ها دانست. سدوم، گونه‌های مختلفی دارد که همگی در خاک‌های معمولی بدون مراقبت خاصی رشد می‌کنند. گیاهان جدید به آسانی از طریق قلمه ساقه یا برگ تکثیر می‌شوند. رنگ و شکل برگ‌ها و گل‌ها در این گل بسیار متنوع است. در اینجا برای نمونه
( Stonecrop‌ ( sedum spp را به‌طور مختصر معرفی می‌کنیم. این گل دارای رنگ‌های سبز روشن با حاشیه صورتی و نقره‌ای است. دو نوع اصلی پابلند و خزنده دارد. در گونه‌های بلند طول ساقه‌ها گاهی به بیش از 30 سانتی‌متر می‌رسد. علت شهرت‌شان به‌خاطر خوشه‌های گل رنگی است که در فصل تابستان می‌دهد.
نکته: سدوم‌ها هم مثل همه ساکولنت‌ها از آبیاری بیش از حد گریزانند. پس خیلی مراقب زهکشی خوب در گلدان یا خاک باغچه باشید.
آگاو
شاید شنیده باشید آگاو به نام گیاه قرن معروف است. چون صد سال یک بار گل می‌دهد. اما در اصل زمان گلدهی آن در گونه‌های مختلف بین ده تا ۴۰سال است. این گل هم مثل سمپریوم بعد از یک‌بار گل‌دهی از بین می‌رود. وقتی به طور منظم آبیاری شود، می‌تواند در ارتفاع ده متری گل تولید کند و به رشد کامل خود برسد. خوب است بدانید علت طول بلند گل به خاطر گرده‌افشانی‌اش به‌وسیله مرغ مگس‌خواردر زادگاه اصلی‌اش مکزیک بوده. یک نام دیگر آن خنجری است که به دلیل داشتن تیغ‌های خنجر‌مانند در انتهای برگ است. آگاو از گیاهان گوشتی زینتی خیلی رایج است که به خاطر اندازه بزرگش برای نگهداری در فضای باز مناسب است.
اشوریا
گلی است که به خاطر شکل خاص غنچه مانند و حاشیه قرمز رنگش طرفداران زیادی دارد و از طرف گلفروشی‌ها خیلی به مشتریان پیشنهاد می‌شود. روی برگ‌هایش را گرد سفیدرنگی پوشانده که در نور خورشید تلالو دارد و به آن ظاهری نقره‌ای می‌دهد. گل‌هایش هم روی سرشاخه‌های محکم به وجود می‌آید. ولی هم می‌تواند روی زمین رشد کند هم در گلدان یا تراریوم. بر خلاف بقیه ساکولنت‌ها، اشوریاها بسیار آب دوست و رطوبت دوستند.
ولی دقت کنید در فاصله بین دو آبیاری خاک پای گلدان خشک باشد. موقع آبیاری هم اصلا نباید آب روی برگ‌هایش بریزد چون باعث پوسیدگی‌اش می‌شود. هر چه محل نگهداری‌اش خنک‌تر و پرنورتر باشد، رنگ قرمز حاشیه برگ‌هایش جذاب‌تر خواهد بود.
نکته: یکی از مشکلات اصلی اشوریا گذاشتن یا کاشتنش در جایی بدون نور کافی است. در این حالت گل برای این‌که خودش را به نور برساند، قد می‌کشد و همین دراز شدن باعث بدشکلی‌اش می‌شود.
آئونیوم بشقابی
آئونیوم انواع مختلفی دارد که در اینجا نوع بشقابی آن را با هم بررسی می‌کنیم.
به خاطر رنگ قرمز تیره برگ‌ها به آن گل رز سیاه هم گفته می‌شود. در زمستان، گل‌های زرد رنگی تولید می‌کند که کنتراست زیبا و غیر منتظره‌ای را با شاخ و برگ‌های تیره خود ایجاد می‌کند. این گل، آفتاب کامل را ترجیح می‌دهد و به همین دلیل در هوای آزاد بهتر رشد می‌کند. آئونیوم به آب کمی نیاز دارد بخصوص در فصول سرد. برای رشد بهتر گیاه در فصل رشد هر زمان سطح خاک و همچنین سطوح زیرین خاک تا عمق یک تا دو سانت خشک شد، آن را آب بدهید. بهتر است بدانید آبیاری نمونه‌های مختلف با هم فرق دارد. مثلا نمونه‌های کوچک اندام و بدون ساقه را گاهی باید در فصل سرد-که رشد هم کند است- منظم آبیاری کرد تا خاک خشک نشود، اما در نمونه‌های ساقه دار که شبیه درختچه‌اند می‌توان وقتی آبیاری کرد که خاک تا حد زیادی خشک شده باشد. دقت کنید این مسأله ممکن است باعث چروکیدگی برگ‌ها و ریزش‌شان شود، ولی شما ناچارید این‌طور عمل کنید وگرنه در صورت ادامه آبیاری، احتمال پوسیدگی ریشه افزایش می‌یابد.آئونیوم برای کاشتن در باغ‌های سنگی و حتی سبدهای آویزان مناسب است. اما اگر در فضای آزاد کاشته شود، می‌تواند یک فضای بزرگ را اشغال کند، بنابراین قبل از کاشت یک جای مناسب برای آن در نظر بگیرید.
آلوئه‌ورا
برگ‌های این گیاه در سایه، سبز روشن هستند و در مقابل نور خورشید تیره‌تر به نظر می‌رسند. این ساکولنت ظاهری غنچه مانند دارد و در دسته آلوئه‌های کوتاه قد قرار دارد به طوری که گاهی قبل از گلدهی با هاورتیا اشتباه گرفته می‌شود. در تابستان می‌تواند گل‌های خوشه‌ای نارنجی‌رنگی بدهد که شبیه یک مشعل است. آلوئه‌ورا، مزایای دارویی مشابهی با قوم و خویش معروف آلوئه‌ورایی‌اش ندارد، اما توانایی آن برای رشد طولی زیاد گل‌هایش، منحصر به فرد است. اگر خوب از آن مراقبت کنید، مشعلش می‌تواند به طول 45 سانتی‌متر هم برسد. این گل برای درخشش باغچه و ایجاد یک رنگ گرم در تابستان عالی است.

زینب خزایی

جامعه