داوری در زمین جدایی
طلاق یعنی نقطه مخالف ازدواج ، تلخ ترین حلال خداوند، سرانجام عشقهای درب و داغان شده و آخرین ایستگاه ازدواج های ناموفق.
شاید همه مترادف های بالا برای طلاق درست باشد، اما طلاق هم با تمام تلخی ها و ناراحتی های خودش ، راه و شیوه ای قانونی دارد که باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. در این شماره و چند شماره بعدی ، قرار است طلاق را از دیدگاه قانونی به طور کامل بررسی کنیم ، اما خدا کند این صفحه وکیل را تنها برای بالا بردن اطلاعات عمومی تان بخوانید و اصلا فکر رسیدن به آخر خط را نکنید. در شماره های بعدی اگر خدا بخواهد به بررسی دادخواست طلاق ، عسر و حرج و شرایط گرفتن گواهی عدم سازش می پردازیم ؛ اما در این شماره تنها مسیری را که برای گرفتن طلاق باید طی شود، بررسی می کنیم.
«یادش بخیر نباشد» آن قدیم ندیم ها، یعنی تا پیش از آبان 1371که قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق تصویب شد، ثبت طلاق بسادگی آب خوردن بود، یعنی این که زن و شوهر همین که به خاطر شبکه تلویزیونی و یا دم کشیدن یا نکشیدن برنج شام بحثشان می شد، صبح علی الطلوع جلوی محضر بودند و طلاق. اما چند ماه که می گذشت ، می فهمیدند چه اشتباهی کرده اند ولی دیگر همه چیز تمام شده بود. اما از تاریخ تصویب این قانون ، طلاق گرفتن دیگر مثل سابق کشکی نیست ، بلکه زن و شوهری که می خواهند از هم جدا شوند، حتی اگر درباره همه چیز توافق کرده باشند، ابتدا برای رسیدگی به اختلافشان به دادگاه مدنی خاص (دادگاه خانواده) مراجعه و اقامه دعوی می کنند. قاضی دادگاه ابتدا سعی می کند طرفین را آرام کند و برای حل مشکلاتشان تلاش کند؛ اما وقتی هر دوی آنها پایشان را توی یک کفش کرده و طلاق می خواهند، آن وقت از داورهایی که دو طرف انتخاب کرده اند و برگزیده دادگاه هم هستند، می خواهد آنها را صلح بدهد؛ اما باز هم اگر صحبت های آنها موثر واقع نشد، گواهی عدم سازش صادر می شود و آنها می توانند با مراجعه به دفاتر ثبت طلاق ، این جدایی تلخ را ثبت کنند.
داوری در زمینه طلاق
برای صدور گواهی عدم امکان سازش ، همان طور که در بالا اشاره شد، ابتدا باید زن و شوهر داورانی را به دادگاه معرفی کنند. نتیجه گیری این داوران تاثیر مهمی در صدور گواهی یا عدم صدور آن دارد. طبق ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق ، پس از صدور قرار ارجاع موضوع به داوری هر یک از زن و شوهر موظف هستند ظرف 20 روز یک نفر از آشنایان خود را که شرایط خاص داوری را دارند، به دادگاه معرفی کنند. ماده 3 همین قانون می گوید: در صورتی که بین اقارب (فامیل و اقوام) فردی که دارای شرایط خاص داوری باشد، وجود نداشته باشد و یا آن که دسترسی به آنها ممکن نباشد و یا این که به هر دلیل این اقوام و آشنایان از پذیرفتن داوری خودداری کنند، هر یک از زن و شوهر می تواند داور خود را از میان افراد دیگری که صلاحیت دارند تعیین و معرفی کند و در صورت امتناع یا نداشتن توانایی در معرفی داور، دادگاه خودش از میان افراد واجد شرایط، داور یا داورانی را انتخاب می کند.
فرجه ای برای داوران
پس از معرفی داوران ، دادگاه در وقت فوق العاده جلسه توجیهی تشکیل می دهند و وظایف آنها را گوشزد می کند و ارشادات لازم را به آنها می دهد. پس از آن ، دادگاه فرجه ای را برای اعلام نظر داوران مشخص می کند که البته داوران می توانند درخواست مهلت بیشتری بکنند که با نظر دادگاه در صورت نیاز به مهلت ، تمدید می شود. طبق ماده 7همین قانون ، داوران منتخب یا منصوب وظیفه دارند با تشکیل حداقل 2 جلسه با حضور زن و شوهر، سعی کنند اختلافات آنها را حل وفصل کنند ؛ اما اگر رفع اختلاف نشد یا یکی از زوجین از حضور در جلسات خودداری کرد، داوران باید با تشکیل جلسات با حضور زن و شوهر و یا با یک نفر از آنها، نظر خودشان را درباره امکان یا عدم امکان سازش به دادگاه تسلیم کنند.
پایان راه
نظر داوران تاثیر بسیار زیادی در تعیین سرنوشت ازدواج شکست خورده دارد.چنانچه آنها اعلام کنند که دیگر این عشق ، جوش خوردنی نیست و همه چیز تمام شده است ، آن وقت با وجود دیگر شرایط قانونی ، گواهی عدم امکان سازش صادر می شود و زن و شوهر می توانند با ارائه آن به دفتر ثبت ازدواج و طلاق ، هر کدام به دنبال زندگی خودشان بروند.
|
شرایط داوری طبق ماده 4 آیین نامه اجرایی قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق ، داورانی که زن و شوهر به دادگاه معرفی می کنند باید دارای شرایط زیر باشند. اول آن که مسلمان باشد، دوم این که آشنایی نسبی به مسائل شرعی ، خانوادگی و اجتماعی داشته باشد و حداقل سنش هم 40 سال تمام باشد. متاهل بودن ، معتمد بودن و اشتهار نداشتن به فسق و فساد نیز شرایط سوم تا ششم وی است. |
نرگس فراهانی
گفت و گو
