ایمن‌سازی در برابر هپاتیت

طبق آمارهای ارائه شده، 95درصد مبتلایان به هپاتیت از بیماری خود بی‌اطلاع هستند که در طرح ریشه‌کنی انواعی از هپاتیت این میزان بسیار مهم است. به همین مناسبت سراغ دکتر زهرا عبدی لیالی، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران رفتیم تا نکات مهم و گزیده‌ای درباره چگونگی واکسیناسیون و تشخیص بیماری هپاتیت در اختیارمان بگذارد.

هپاتیت همان التهاب کبد بوده که ممکن است به علل عفونی یا غیرعفونی بروز کرده باشد. بیشتر بیماران مبتلا به هپاتیت از نوع ویروسی آن مبتلا شده و تعداد کمتری از طریق کبد چرب و دارو و مصرف الکل به هپاتیت مبتلا می‌شوند. مردم معمولا باور دارند که یکی از نشانه‌های مهم هپاتیت، زرد شدن است؛ در صورتی که هپاتیت نشانه‌های خاموشی نیز به همراه دارد که در زمان‌هایی جز با آزمایش معلوم نمی‌شود.

مادرانی که بیمارند

یکی از راه‌های انتقال هپاتیت از مادر به جنین است. در شرایط و دورانی که آزمایش هپاتیت برای مادران انجام نمی‌شد، این بیماری به‌مراتب شایع‌تر بود. نکته مهم این است که با تشخیص بموقع بیماری یا حتی در حین بارداری می‌توان با تجویز داروهای مناسب از انتقال بیماری به جنین پیشگیری کرد. در صورتی‌که با عدم درمان بموقع و تولد جنین بیماری که هنوز سیستم ایمنی مناسبی ندارد، اوضاع بسیار پیچیده خواهد شد.

شایع‌ترین ویروس‌ها

هپاتیت انواع مختلفی دارد که به ترتیب شیوع می‌توان از هپاتیت A، B، C و D می‌توان نام برد که برای هپاتیت Cو D راه ایمن‌سازی و واکسن وجود ندارد. هپاتیت A مزمن نیست و شروع حاد دارد و بیشتر در کودکان و در سنین مدرسه و جوانان شایع است که ممکن است حتی با نشانه سرماخوردگی نیز خود را نشان دهد. البته در بزرگسالان هم با علائمی به مراتب پر سر و صداتر مانند زردی و مشکلات کبدی بروز می‌یابد. هپاتیت B از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شود و سیر مزمن ندارد. نکته نگران‌کننده درباره این هپاتیت بروز آن در مادران باردار است که همراه با مرگ و میر است. این بیماری با آزمایش قابل تشخیص است و افرادی که یکی از اعضای خانواده‌شان به بیماری مبتلا شده باشند، بهتر است که آزمایش مربوط به تشخیص را حتما انجام دهند. انجام تست آزمایش C نیز برای افرادی که فاکتور خطر دارند، بسیار مهم است. راه انتقال این بیماری هم مانند ویروس اچ.آی.وی است.

اکنون طرح ریشه‌کنی هپاتیت B در کشور در حال اجراست، در حالی که هنوز بروز بیماری در جوانان وجود دارد، اما از ابتلای بالای 2 درصد به میزان کمتر از 2درصد رسیده است. پیدا کردن مادران باردار و کمک به آنان یکی از راه‌های مهم برای ریشه‌کنی این بیماری است.

راهی تا ریشه‌کنی نمانده

هپاتیت CوB در گروه معتادان بسیار شایع است و معتادان گروه خطر این بیماری هستند. راه انتقال این بیماری خون و فرآورده‌های خونی است. برای ریشه‌کنی این بیماری فراخوان عمومی برای انجام آزمایش بسیار مهم است. کسانی که حتی یک‌بار سابقه تزریق وریدی مواد داشتند یا مدتی در زندان بودند یا خالکوبی‌های متعدد انجام داده و شریک‌های جنسی متعددی داشته‌اند باید برای تست تشخیصی مراجعه کنند تا قدم مهمی را اول برای درمان و سپس برای ریشه‌کنی این بیماری بردارند. با دارو می‌توان این بیماری را درمان کرد. طبق برنامه‌ریزی قرار است این بیماری در کشور ما نیز تا سال 1410 ریشه‌کن شود که شناسایی مبتلایان نقش مهمی در این راه دارد. با تشخیص بیماری تنها با تجویز روزی سه قرص به مدت سه ماه می‌توان بیماری را از بدن خارج کرد.

چند سی‌سی خون

انجام آزمایش تشخیصی هپاتیت B وC بسیار ساده است و تنها با دریافت سه یا چهار سی‌سی خون می‌توان از ابتلا به آن آگاهی پیدا کرد. این آزمایش را می‌توانید با بیمه انجام دهید و حتی در صورتی‌که بیمه درمانی نداشته باشید، هزینه آن گران نیست. البته در صورت تشخیص نشانه‌های بیماری و لزوم انجام آزمایش‌های سونوگرافی، اسکن، انجام تست آن هزینه زیادی ندارد. بیشتر آزمایشگاه‌ها حتی آزمایشگاه‌های شهرستان‌ها هم تجهیزات لازم دارند.

هپاتیت A واکسن دارد؟

راه انتقال این هپاتیت از طریق آب و غذای آلوده است و به دلیل این‌که این روزها بهداشت بیشتر مردم در این باره بالا رفته، به همین علت میزان شیوع آن بالا نیست. واکسن برای این نوع هپاتیت وجود دارد و با نوبت تزریق می‌توان از ابتلا به آن پیشگیری کرد، اما نیاز و ضرورت این واکسن به صورت تزریق بابرنامه احساس نمی‌شود.

نیلوفر جامه‌بزرگی

جام‌جم