عروسک‌های خوبِ مهجور

«سرحال» در 100 قسمت و در حدود 30 دقیقه، مسائل غالبا بهداشتی و پزشکی را با زبانی طنز بیان کند. در این برنامه که فضایی رئال و فانتزی دارد، چند شخصیت عروسکی در کنار بازیگران حضور دارند و در هر قسمت ماجرایی را روایت می‌کنند. احمد اطراقچی کارگردان این برنامه پیش از این به عنوان مجری و کارگردان تلویزیونی فعالیت داشت و برای تلویزیونی‌ها چهره آشنایی است که احتمالا اجرا و متن‌خوانی‌های او را در برنامه رادیو هفت به خاطر دارید. مجری طرح و تهیه‌کننده برنامه نیز امیررضا کاوه است.

عروسک‌هایی برای تمام فصول

کلاه قرمزی برنامه خوش سابقه‌ای است که نشان داده می‌توان با مجموعه‌ای عروسکی همه خانواده را دور یکدیگر جمع کرد؛ چیزی که پیش از این برای مخاطب ایرانی که عروسک را مختص کودکان می‌دانست، قابل تصور نبود. از این حیث می‌توان سرحال را مشابه و حتی گامی جلوتر از کلاه قرمزی دانست؛ زیرا که این برنامه از ابتدا تکلیفش را با مخاطب روشن و اعلام کرد برنامه‌ای برای هم سنین است. احمد اطراقچی، کارگردان هنری، طراح و سرپرست نویسندگان این برنامه نیز پیش‌تر در گفت‍وگو با جام‌جم به شباهت گروه سنی مخاطبان این مجموعه با کلاه قرمزی اشاره کرده بود.

این برنامه اما از نظر شمار مخاطبان چندان با کلاه قرمزی قابل مقایسه نیست و البته نگاه به این دو مجموعه از این جهت، قیاس مع‌الفارق است زیرا که کلاه قرمزی به واسطه عمر بیش از 20 ساله‌اش و حضور چند ساله عروسک‌هایش در تلویزیون برای خود به برندی تبدیل شده است که رسیدن به آن کار آسانی نیست ولی نگاه دقیق‌تر و کریمانه‌تر به برنامه‌های دیگر نشان می‌دهد که آنها نیز در صورت مجال دیده شدن و تبلیغات مناسب شاید حرف تازه‌تری برای گفتن داشته باشند و در این حالت ممکن است از دل این توجه و عدم مهجوریت چند کلاه قرمزی و جناب خان دیگر متولد شوند.

من یک پکیج کاملم!

سر حال یک پکیچ کامل است و از این حیث مصداق بارز قسمتی از ترانه تیتراژ ابتدایی برنامه است که عروسک «بی‌بار» می‌خواند. قصه، چند بازیگر و عروسک خوب، خاطره‌گویی و آگاهی بخشی با چاشنی طنز اقلام اصلی این پکیج هستند. یکی از ساده‌ترین و مهم‌ترین ویژگی‌های عروسک‌ها در برنامه‌های این چنینی در یک کلام بانمک بودن آنهاست. خصوصیتی که تمامی عروسک‌های سرحال در فیزیک، صدا، بیان و... دارند. عروسک‌هایی خوش ساخت که صداپیشگان مناسبی نیز برایشان انتخاب شده است و وقتی دهان می‌گشایند شیرین و شنیدنی سخن می‌گویند. یکی دیگر از ویژگی‌های چنین آثاری داشتن موسیقی است که ضمن بالا بردن دز شادی برنامه، ساده باشد تا براحتی در ذهن مخاطب بماند؛ این برنامه از نظر موسیقی و ترانه چه در تیتراژها و چه در میان برنامه‌ها مفرح و سرحال است. صابر قدیمی طنزپرداز و ترانه‌سرای برنامه برای این مورد هنرمندانه با ترانه‌های مشهور ایرانی بازی کرده و واژه‌های با معنی و بر همان وزن را جایگزین متن اصلی ترانه کرده است.

حرف‌های امروزی

اگر اتفاقی بیننده سرحال شده باشید، احتمالا متوجه شده‌اید که دیالوگ‌ها و دغدغه‌های امروزی سرحال از اصلی‌ترین دلایلی است که شما را برای ادامه تماشای آن ترغیب می‌کند.

دیالوگ‌هایی که گاه سویه‌های انتقادی دارد و در ساده‌ترین شکل مذمومیت یک رفتار را یادآور می‌شود اما شعارزده نیست و به خوبی بلد است حرف‌های خوبش را در قالب سرگرمی و خنده جوری بزند که بر دل و در ذهن مخاطب یکجا بنشیند. با وجود آن که سرحال به سفارش معاونت اجتماعی وزارت بهداشت ساخته شده است و احتمالا با خواندن هدف یک خطی برنامه و شنیدن محتوای آن از زبان سازندگانش چندان ترغیب نخواهید شد که این مجموعه را دنبال کنید و ممکن است گمان کنید که با یک برنامه آموزشی برای کودکان مواجه هستید اما با تماشای یک قسمت از آن، طنازی عروسک‌ها و سنگینی سایه سرگرمی و نمک بر محتوای خشک برنامه، تماشای آن را از دست نخواهید داد. یکی از ظرافت‌های دیالوگ‌نویسی در این برنامه این است که برای هر کدام از عروسک‌ها فراخور مختصات شخصیتشان دیالوگ نوشته شده است. این از اصول اولیه فیلمنامه‌نویسی است اما در بسیاری از سریال‌ها و فیلم‌ها رعایت نمی‌شود؛ گویی که جای همه شخصیت‌ها، خالق آنان یعنی نویسنده‌ای فرهیخته سخن می‌گوید ولی به این مهم در «سرحال» توجه شده و از این رو هر عروسک را به شخصیتی نزدیک کرده که در اطرافمان نمونه‌اش را سراغ داریم.

با بلاهتِ دوست‌داشتنی

یکی از عروسک‌های جذاب و شاید بتوان گفت نقش محوری سرحال، بی‌بار است که گویندگی آن را ارسلان جولایی و عروسک‌گردانی‌اش را محمد اعلمی به عهده دارد. این بابلاهت دوست داشتنی یکی از شخصیت‌های خوب عروسکی چند سال اخیر تلویزیون است که به نظر می‌رسد از جهات گوناگون ظرفیت ماندگاری و بهره‌بری در آینده را دارد و از آن دست عروسک‌هایی است که می‌تواند حالاحالاها به حیات خود در قاب تصویر ادامه دهد. یکی از ویژگی‌های دوست داشتنی این شخصیت علاوه بر تکه‌پرانی و بداهه‌گویی‌هایش بلاهتی است که صداپیشه آن نیز بدان اشاره دارد و در اوج شیطنت و کل کل با بهرام نمود پیدا می‌کند و هوشمندانه و متناسب با ذات این حیوان عروسکی است.

نوشین مجلسی - رسانه