توده‌های خوش‌خیم در غده فوق کلیه

قبل از پاسخ به دو سوال بالا باید دو نکته را به خاطر بسپاریم. اول این‌که در مجموع بیش از 85 درصد این توده‌ها خوش‌خیم و بدون هرگونه عملکردی هستند و موارد بدخیم بسیار نادر است و نباید در برخورد با این توده‌ها در مضطرب بود.

دوم این‌که هرچه سن بالاتر رود انواع توده‌ها و کیست‌ها در مناطق مختلف ایجاد می‌شوند که غده فوق کلیه نیز مستثنا نیست، بنابراین وجود یک توده در سن بالا با احتمال خیلی بیشتر
خوش خیم و بدون عملکرد است.

همان‌گونه که گفته شد باید خوش‌خیم بودن توده قطعی شود. واقعیت این است که بیشتر بدخیمی‌های غده فوق کلیه در کسانی ایجاد می‌شود که در نقطه دیگری از بدن دارای تومور بدخیم هستند و در واقع انتشار سلول‌های بدخیم از جاهای دیگر مثل ریه است که در این حال می‌توان رد پای بدخیمی در آنجا را با بررسی‌های تکمیلی پیدا کرد. در این حال اگر خیالمان از ترشح هورمون توسط توده راحت شود می‌توانیم با سوزن از توده نمونه‌برداری و وضعیت سلول‌های آن را بررسی کنیم.

برای این‌که بدانیم آیا توده هورمون ترشح می‌کند یا خیر، بررسی‌های تشخیصی دیگر لازم است. ابتدا باید ترشح هورمون‌های موسوم به کاتکول آمین شامل آدرنالین، نور آدرنالین و دوپامین را که می‌توانند موجب بروز فشار خون‌های بسیار شدید شوند مشخص کرد، زیرا هرگونه دستکاری توده چه جراحی و چه نمونه‌برداری حتما منوط به این است که توده مذکور کاتکول آمین ترشح نکند. بهترین روش در این مورد بررسی ادرار
24 ساعته از نظر وجود متابولیت‌های این مواد است. در قدم بعدی باید وجود کورتیزول اضافی در خون و ادرار 24 ساعته را بررسی کرد. زیرا گاهی کوشینگ (بیماری زیادی کورتیزول) بدون علامت وجود دارد. در قدم‌های بعدی هم باید وجود هورمون‌های دیگری مثل آلدوسترون و هورمون‌های جنسی را بررسی کرد.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم