جی‌میل کنیم؟!

وقتی سرویس جی‌میل در سال 1383/ ۲۰۰۴ معرفی شد، گوگل ایمیل‌های کاربرانش را دقیقا به‌دلیل اهداف تبلیغاتی اسکن می‌کرد. فقط ایمیل کاربرانی شامل این اسکن نمی‌شد که از نسخه پولی جی‌میل استفاده می‌کردند. این قضیه ادامه داشت تا این‌که گوگل در تابستان سال گذشته اعلام کرد دیگر محتوای ایمیل هیچ کاربری را به‌قصد هدفگذاری تبلیغات اسکن نمی‌کند.

هنوز نیز نمایش تبلیغات در جی‌میل تصادفی نیست، بلکه گوگل فقط شیوه شخصی‌سازی تبلیغات در این سرویس را تغییر داده است. تبلیغاتی که اکنون در جی‌میل به‌نمایش درمی‌آید، درست مانند دیگر سرویس‌های گوگل هدفگذاری می‌شوند.

قبلا اطلاعات لازم برای هدفگذاری تبلیغات در این سرویس از طریق اسکن محتوای ایمیل کاربران جمع‌آوری می‌شد، اما اکنون این اطلاعات از دیگر فعالیت‌های کاربران مانند کلیدواژه‌های مورد جست‌وجو یا محل زندگی و اتصال آنها به اینترنت استخراج می‌شود. گوگل همچنین به‌واسطه «گوگل آنالیتیکس» و نیز شبکه تبلیغاتی «دابل‌کلیک» می‌تواند اطلاعات زیادی از هر کاربر به‌دست آورد.

اگر «گوگل سرچ» را هم از قلم نیندازیم، خواهیم دید گوگل آنقدری اطلاعات از کاربرانش دارد که دیگر اسکن ایمیل موضوع خیلی مهمی نیست. حتی اگر گوگل محتوای ایمیل کاربرانش را به‌قصد هدف‌گذاری تبلیغات اسکن نکند، باز بسیاری دلایل دیگر برای این کار خواهد داشت که اتفاقا در برخی موارد غیرموجه هم نیست. برای مثال، گوگل به‌واسطه اطلاعاتی که از اسکن محتوای ایمیل‌ها جمع‌آوری می‌کند، می‌تواند کاربرانش را از مسیرهای پرترافیک یا تأخیر در پروازها باخبر کند یا مثلا پیام‌های دریافتی در اینباکس‌شان را به‌طور خودکار و سریع پاسخ دهد.

همه این ویژگی‌ها به‌وسیله نرم‌افزار هوش مصنوعی گوگل مهیا می‌شود که قادر است محتوای ایمیل، وبگاه‌هایی که هر کاربر بازدید می‌کند و موقعیت کاربران را ردیابی و تحلیل کند.

گوگل درصدد است در آینده نزدیک بتواند با ارتقای نرم‌افزار هوش مصنوعی خود بخشی از اطلاعات لازم را برای ارائه ویژگی‌های شخصی‌سازی‌شده از اسپیکرهای خانگی مانند گوگل هوم، گجت‌های خانگی مانند نِست، ساعت‌های هوشمند، اتومبیل‌های خودران مانند وایمو و دیگر ابزارهای متصل به اینترنت نیز جمع‌آوری کند. هرچه فناوری هوش مصنوعی پیشرفته‌تر می‌شود، شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی از قبیل گوگل دستشان برای ردیابی فعالیت‌های کاربران و بهینه‌سازی ویژگی‌های شخصی‌سازی شده‌ای که در اختیار هر کاربر قرار می‌دهند، بازتر خواهد شد.

بنابراین اگر به کل قضیه نگاه کنیم، خواهیم دید دامنه ردیابی اطلاعات کاربران در فضای مجازی به‌قدری گسترده است که اسکن ایمیل فقط بخش ناچیزی از این ردیابی‌ها را تشکیل می‌دهد.

مشکل بزرگ‌تر این است که کل اقتصاد وب بر پایه دیده‌بانی کاربران می‌چرخد و چندان راه گریزی وجود ندارد. حتی اگر کوکی‌ها را مسدود کنید و بخواهید ناشناس بمانید، باز هم نمی‌توانید ردپای خود را به‌طور کامل پاک کنید.

سرویس‌های ایمیل جایگزین

با همه آنچه گفتیم، اگر هنوز از اسکن ایمیل‌تان به‌قصد هدفگذاری تبلیغات بیزارید، و تمایلی به استفاده از سرویس جی‌میل گوگل یا اوت‌لوک مایکروسافت ندارید، می‌توانید از سرویس‌های ایمیل جایگزین استفاده کنید.

زوهو میل

زوهو میل بیشتر به‌درد استفاده‌های کاری می‌خورد و از قابلیت‌هایی مانند «آفیس سوئیت» آنلاین برخوردار است. هر کاربر پنج گیگابایت حجم ذخیره‌سازی رایگان در اختیار خواهد داشت تا بتواند نقاط قوت و ضعف این سرویس را بسنجد.

کاربرانی که در پی استفاده از نسخه رایگان زوهو میل از این سرویس راضی باشند، می‌توانند با پرداخت ۲۴ پوند (نزدیک به 200هزار تومان) در سال از ۳۰ گیگابایت حجم ذخیره‌سازی و ویژگی‌های اضافه دیگری مانند دامنه‌های جانشین و امکان استفاده از «مایکروسافت اکتیو سینک ساپورت» بهره‌مند شوند.

پروتون‌میل

یکی از امن‌ترین سرویس‌های ایمیل رمزنگاری‌شده در جهان است که در سال 1393/ ۲۰۱۴ در سوئیس راه‌اندازی شد. این سرویس به سیستم رمزنگاری کاربر به کاربر (مبدأ به مقصد) مجهز است؛ به این معنی که رمزگذاری پیام‌ها و اطلاعات کاربران در پروتون‌میل برخلاف سرویس‌های ایمیل رایج مانند جی‌میل و اوت‌لوک در سراسر مسیر انجام می‌شود. اگر گیرنده پیام نیز کاربر همین سرویس باشد، پیام ارسالی به‌طور خودکار پیش از ارسال به سرورهای پروتون‌میل رمزگذاری خواهد شد و فقط گیرنده قادر به رمزگشایی پیام خواهد بود. گیرنده فقط کافی است به حساب کاربری خود در پروتون‌میل وارد شود تا پیام در اینباکس‌اش با همان رمز عبور ورود رمزگشایی شود. اما اگر گیرنده پیام از کاربران این سرویس نباشد، گیرنده به وبگاه پروتون‌میل ارجاع داده خواهد شد که در آنجا می‌تواند پیام دریافتی را با رمز ارسال‌شده از سوی کاربر فرستنده رمزگشایی کند. این سرویس حتی به کاربرانش امکان می‌دهد تا پیام‌هایشان را انقضادار کنند؛ یعنی پیام‌ها بعد از مدت تعیین‌شده به‌طور خودبه‌خود نابود خواهند شد. حجم ذخیره‌سازی در این سرویس برای کاربران نسخه رایگان فقط ۵۰۰ مگابایت است. استفاده از نسخه «پروتون‌میل پلاس» با حجم ذخیره‌سازی پنج‌گیگابایت بدون پرداخت ۴۸پوند در سال ممکن نیست. کاربرانی هم که به حجم ذخیره‌سازی بیشتری نیاز دارند، باید از نسخه «پروتون‌میل ویژنری» استفاده کنند که ۲۸۸ پوند در سال است.

فست‌میل

این سرویس نیز از لحاظ قابلیت‌های کاربردی جایگزین مناسبی برای جی‌میل و اوت‌لوک است، فقط این‌که دارای نسخه رایگان نیست و هر کاربر فقط به‌مدت ۳۰ روز اجازه استفاده آزمایشی از آن را خواهد داشت.

این سرویس علاوه بر این‌که کاربرانش را ردیابی نمی‌کند، هیچ تبلیغی هم نمایش نمی‌دهد.

قیمت حجم‌های مختلف ذخیره‌سازی در فست‌میل عبارتند از: حجم دو گیگابایت ۳۰دلار (126هزار تومان) در سال، ۲۵ گیگابایت ۵۰ دلار (210هزار تومان) در سال و صد گیگابایت ۹۰ دلار (378هزار تومان) در سال.

ایمیل کلاینت‌ها

بیشتر مردم برای دسترسی به سرویس‌های ایمیل از مرورگرهای وب استفاده می‌کنند. اما اگر از نرم‌افزارهای ایمیل کلاینت استفاده کنید، حتی اگر محتوای ایمیلتان اسکن شود، باز هم از تبلیغات هدفگذاری‌شده در امان خواهید بود.

در گذشته نرم‌افزارهای ایمیل از پروتکل POP3 استفاده می‌کردند. این پروتکل پیام‌های ایمیل را دانلود و سپس از سرور سرویس ایمیل پاک می‌کرد. اما اکنون پروتکل IMAP جایگزین این پروتکل شده است. پروتکل جدید پیام‌ها را فقط دانلود می‌کند، اما هیچ پیامی را از بین نمی‌برد و همه پیام‌ها را روی سرور باقی می‌گذارد، مگر این‌که خود کاربر اقدام به پاک کردن محتوای ایمیل کند. بنابراین کاربران با استقرار پروتکل IMAP می‌توانند پیام‌های ایمیل‌شان را روی چند رایانه دانلود کنند یا به‌صورت آنلاین روی دستگاه‌های مختلف بخوانند.

از جمله ایمیل کلاینت‌های پرطرفدار می‌توان به موزیلا تاندربرد (Mozilla Thunderbird) اشاره کرد که یک نرم‌افزار رایگان و منبع‌باز است که روی سیستم عامل‌های ویندوز، مک‌اُاِس و لینوکس قابل اجراست. پیشنهاد دیگر نرم‌افزار رایگان میل‌برد لایت (Mailbird Lite) است که نسخه پولی هم دارد.

با امثال این نرم‌افزارها می‌توانید به ایمیل‌تان دسترسی داشته باشید و پیام‌هایتان را ساماندهی و مدیریت کنید.

چند راهکار دیگر برای فرار از تبلیغات مزاحم

بیشتر شبکه‌های تبلیغات دیجیتال از کوکی‌ها برای ردیابی علایق کاربران و هدفگذاری تبلیغات استفاده می‌کنند. برای مثال، «گوگل داینمیک ریمارکتینگ»» (Google Dynamic Remarketing) اطلاعات مربوط به جست‌وجوهای کاربرانش را در کوکی دابل‌کلیک ذخیره می‌کند و سپس تبلیغات هدفگذاری‌شده را از پایگاه داده‌ها بیرون می‌کشد و به کاربران نمایش می‌دهد. اما اگر می‌خواهید از این تبلیغات مزاحم در امان بمانید، می‌توانید به صفحه انصراف از تبلیغات هدفگذاری شده تحت مدیریت سازمان «پیشگام تبلیغات شبکه‌ای» (NAI) مراجعه کنید. با ابزاری که این سازمان در اختیار عموم گذاشته است، قادر خواهید بود شبکه‌هایی را که به‌قصد هدفگذاری تبلیغات اقدام به ردیابی فعالیت‌های کاربران می‌کنند، ببینید و به فهرست شبکه‌هایی که روی سیستم‌تان فایل‌های کوکی ذخیره کرده‌اند، مانند گوگل، مایکروسافت و یاهو، دسترسی داشته باشید.

وقتی شبکه‌های تبلیغاتی ردیاب‌گر را شناختید، فقط کافی است کوکی‌های مزاحم را غیرفعال کنید. همچنین می‌توانید برای این‌که مورد هدف تبلیغات شخصی‌سازی‌شده قرار نگیرید، از افزونه پرایوسی بجر (Privacy Badger) یا گوستری (Ghostery) استفاده کنید. پرایوسی بجر روی مرورگرهای کروم، فایرفاکس و اپرا قابل اجراست. افزونه رایگان گوستری نیز قادر است کوکی‌های ردیاب بیش از ۴۵۰۰ عامل تبلیغاتی را مسدود کند.

آیا تبلیغات دیجیتال جز مزاحمت فایده‌ای ندارد؟

به خاطر داشته باشید تبلیغات دیجیتال از جهاتی هم بی‌فایده نیست. درست است که این تبلیغات گاهی آزاردهنده می‌شوند، اما این را هم فراموش نکنید که همین تبلیغات بعضا دلیل رایگان باقی ماندن بسیاری از سرویس‌های آنلاین هستند.

در مواردی اگر این تبلیغات نباشند، این سرویس‌ها باید درآمد برقراری رایگان خدمات‌شان را به‌طریق دیگری کسب کنند.

مترجم

صدف دژآلود

منبع: The Guardian