ردپای آی‌فیلم در سرزمین‌های فارسی زبان

این کانال جدید شبکه‌آی‌فیلم برای فارسی‌زبانان غرب آسیا، روسیه و مردم دو کشور تاجیکستان و افغانستان با هدف تقویت فرهنگ و تمدن ایرانی، راه‌اندازی خواهد شد. این شبکه فارغ از کارکردهای رسانه‌ای و فرهنگی و سویه کیفی، از لحاظ کمی نیز می‌تواند قلمرو پوششی آی‌فیلم را از لحاظ تعداد مخاطب گسترش داده و بیشتر کند. مخاطبان مورد نظر این شبکه ده‌ها میلیون نفر هستند و پیش‌بینی می‌شود یکی از شبکه‌های پرطرفدار جهان شود.

زبان فارسی، یک معیار

اگر زبان فارسی را معیار جغرافیای این شبکه قرار دهیم با شبکه‌ای فرامرزی از حیث جغرافیایی و شبکه درون‌مرزی از حیث زبان و سنخیت‌های فرهنگی روبه‌رو هستیم که می‌تواند به شبکه‌ای قدرتمند و اثربخش تبدیل شود. علاوه بر زبان مشترک فارسی بین ما و کشورهایی مثل افغانستان و تاجیکستان، اشتراکات فرهنگی و تاریخی زیادی بین این کشورها وجود دارد که به واسطه مبادلات رسانه‌ای و فراهم شدن تبادلات فرهنگی از طریق کانال‌های تلویزیونی، می‌تواند در جهت تحکیم و تقویت فرهنگ و تمدن ایرانی و بویژه بسط ادبیات غنی و پرشور فارسی به‌عنوان عصاره فرهنگ، قابل تامل و توجه باشد. به طوری که می‌توان تولد این شبکه را اقدامی عملی در جهت تقویت و بسط دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای همجوار، همسایه و همزبان قلمداد کرد.

آی‌فیلم 2 را باید فراتر از یک شبکه تلویزیونی دانست که می‌تواند به شبکه‌ای از روابط و مناسبات بین فرهنگی تبدیل شود. از طریق این شبکه نه فقط فیلم و سریال‌های ایرانی که فرهنگ و تمدن ایرانی در قالب قصه و درام و نمایش، همچون سفیری عمل می‌کند که از زبان هنر و تصویر به ترویج و بسط گفتمان فرهنگ بومی در جغرافیایی منطقه‌ای می‌پردازد. درواقع اشتراکات زبانی، فرهنگی و دینی ما با دو کشور افغانستان و تاجیکستان یک ظرفیت و سرمایه رسانه‌ای، فرهنگی است که می‌تواند زمینه همکاری در تولیدات مشترک رسانه‌ای و نمایشی هم گردد.

حلقه ارتباطی هنرمندان ایرانی

در سال‌های اخیر در عرصه سینما شاهد ساخت فیلم‌های سینمایی یا در افغانستان و تاجیکستان بودیم یا درباره مساله‌ای مربوط به این مناطق از جمله درباره حضور طالبان و رنج و مصیبت‌هایی که مردم افغانستان تحمل کردند.

در سینمای مستند نیز فیلم‌های زیادی درباره مسائل این دو کشور یا مسائل مشترک تاریخی ما با این دو کشور ساخته شده است که اکنون با وجود این شبکه و پخش این آثار می‌تواند به مفاهمه بیشتر ملت‌ها کمک کند. همین امسال سریال خوب «سایه‌بان» از تلویزیون ایران پخش شد که کارگردان آن، دو برادر افغان‌ متولد ایران بودند. قطعا این شبکه می‌تواند به حلقه ارتباطی هنرمندان ایرانی با هنرمندان سرزمین‌های مجاور بدل شود و از دل این همکاری‌ها فیلم و سریال‌های مشترکی تولید گردد که از جاذبه‌های فرهنگی و جغرافیایی و تاریخی و.... یکدیگر استفاده کنند.

خود زبان فارسی نیز به‌عنوان یک عنصر فرهنگی مشترک می‌تواند به تولیدات جذاب رسانه‌ای منجر شود که به تقویت و تحکیم زبان و ادبیات فارسی در منطقه کمک کند. گرچه شبکه ‌آی‌فیلم بیشتر بر محوریت نمایش و سریال حرکت می‌کند اما همین ابزارهای نمایشی بهترین وسیله برای توسعه و تعمیق روابط بین فرهنگی خواهد شد و بازارهای جدیدی برای صنعت فیلم و سریال‌سازی فراهم می‌کند.

به نظر می‌رسد وجود همین عناصر و مولفه‌های فرهنگی مشترک می‌تواند کانال آی‌فیلم 2 را هم‌تراز و چه بسا موفق‌تر از کانال آی‌فیلم عربی کند و بیش از هرچیز ایران و غنای فرهنگی و تمدنی آن را از این طریق در آن سوی مرزهای کشور بگستراند. تولد این شبکه را باید اعزام یک سفیر فرهنگی اثرگذار در منطقه دانست.

سید رضا صائمی