آل‌ سعود در سراشیبی سقوط

انتخاب محمد سلمان به‌عنوان ولیعهد جدید پادشاهی سعودی همه توجهات را معطوف به خود کرد و تحلیل‌ های زیادی حول محور آن ارائه شد، محمد بن سلمان، با استفاده از موقعیت پادشاهی پدر، در اقدامی بی‎سابقه، قدرت را مستقیم و موروثی برای خود تضمین و دست دیگر مدعیان نسل اول و دو قدرت را از رسیدن به تاج و تخت عربستان دور کرد.

کد خبر: ۱۰۴۷۲۹۰

کارشناسان معتقدند که پادشاه عربستان در سال‌های اخیر، قدرت زیادی را به پسرش انتقال داده و او را برای رهبری پرورش داده است تا این‌که پادشاهی سعودی مدرنیزاسیون خود جهت حفظ و تحکیم قدرت پادشاهی به‌دست آورد.

منصور حقیقت‌پور، مشاور رئیس مجلس شورای اسلامی و عضوپیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تاکید دارد با روشی که خاندان آل سعود پیش گرفتند حتما شاهد دودستگی یا چند دستگی در داخل ساختار قدرت عربستان خواهیم بود. وی در گفت‌وگو با جام‌سیاست در این زمینه به سوالاتمان پاسخ داده که می‌خوانید.

به نظر شما تغییرات در ساختار حکومتی عربستان پس از تغییر ولیعهد در این کشور به چه دلیلی شکل گرفته و تحلیلتان چیست؟

تغییر ولیعهد در آل سعود در واقع یک کودتای نرم در قبیله حجاز بود. تقریبا روال بر این بود که هرکسی فوت می‌کند از برادرانش به‌عنوان ولیعهد انتخاب شود، ولی این‌بار سنت‌های گذشته و رویه‌هایی که وجود داشت در قبیله حجاز تغییر پیدا کرد و پسر به جای برادر ولیعهد شد. قصه انتخاب پسری به ولیعهدی که پختگی لازم را در مسائل سیاسی ندارد و چارچوب تعاملات بین‌المللی را بلد نیست و با رقص شمشیرها در کنار ترامپ، به نظر من در صحنه قبایلی عربستان اثر خودش را خواهد گذاشت، چون بسیاری از جریانات این نوع رویه را نمی‌پسندند و اقدام به تقابل خواهند کرد، ‌لذا پیش‌بینی می‌شود که در آینده یک نوع تنازعات جدید داخلی در عربستان متصور خواهد شد و آنان را بشدت گرفتار خواهد کرد. البته عربستان در لبنان، سوریه، بحرین، یمن و عراق بشدت گرفتار شده و تنش‌ها با این کشور بشدت افزایش پیدا کرده، قطر که تا دیروز به‌عنوان وزنه‌ای در حمایت از عربستان در منطقه خلیج فارس بود، دیگر حاضر نیست یکه‌تازی عربستان را بپذیرد، لذا با این مشکلات منطقه‌ای و داخلی به نظر می‌رسد که فروپاشی نظام قبیله‌ای عربستان دور از انتظار نیست، چون اینها دنبال تغییر اوضاع نیستند و با رفتارشان دنبال تشدید اوضاع منطقه‌ای هستند که در واقع به ضرر رژیم قبیله‌ای عربستان خواهد بود و در آینده تنازعات بیشتری را در سطح منطقه رقم خواهد زد.

به هنگام بیعت با ولیعهد جدید اعتراضاتی از سوی مقامات سعودی صورت گرفت، این اعتراضات از بدنه حکومت را چگونه تحلیل می‌کنید؟

ما حتما شاهد دودستگی یا چند دستگی در داخل ساختار قدرت عربستان خواهیم بود که نمونه‌اش را در مراسم بیعت با ولیعهد جدید دیدید. الان افرادی معترض خودی نشان می‌دهند و اعتراض می‌کنند که این رفتارها و تنازعات در نهایت به سمت تفکیک عربستان پیش خواهد رفت.

ولیعهد عربستان به صورت جدی صحبت از جنگ با ایران کرده، ‌این سخنرانی‌ها با چه هدفی انجام گرفته است؟

این رویه در بین حجازی‌ها از اول انقلاب بوده و آنها تلاش داشتند که اقداماتی را علیه ایران داشته باشند و ردپای آنها همیشه در جریانات واگرا و تروریستی در کشور دیده شده است. در کرمانشاه، کردستان، سیستان و بلوچستان و در خوزستان همیشه آثار مخرب آنها دیده شده و در همه جا این ناپختگی‌ها وجود دارد. در گذشته سران حجاز چیزی از اقداماتشان علیه ایران نمی‌گفتند و تنها عمل می‌کردند، ولی این بار ولیعهد جدید آمد و حقیقت را برملا کرد. البته برای ما فرقی نمی‌کند چون ما ملزم به دفاع مقتدرانه از امنیت کشورمان هستیم و قطعا اجازه نمی‌دهیم آمال و آرزوهای نوجوانی که تازه به قدرت رسیده عملی شود و ما ان‌شاءالله جواب قاطع این اظهارات را در آینده خواهیم داد.

با توجه به اظهارات این جوان ناپخته، روابط سیاسی قطر و عربستان چطور خواهد بود؟

این اختلافات تشدید پیدا خواهد کرد. ما امروز جریانات واگرا در سطح منطقه زیاد داریم که نمی‌خواهند حاکمیت عربستان را بپذیرند. در عمان و یمن این احساس وجود دارد و بر این مبنا جریان قطر کمک کرد که این جریان‌ها آشکار شوند و در واقع خودی نشان دهند. ما منتظر هستیم که در آینده نزدیک سایر جریانات عربی هم اظهارنظر کرده و اعلام کنند که تحت زعامت عربستان حاضر نیستند حرکت کنند.