آرمرده ؛ شهر نساجی سنتی در کردستان

به وضوح می توان گفت در جای جای ایران زیبا بخصوص کردستان هنرهای بسیاری به چشم می خورد اما برخی از این هنرها با گذر زمان رنگ می بازند این در صورتیست که شالبافی از گذشته تا کنون ادامه داشته و از صنایع دستی ماندگار کردستان به شمار می رود.

رنگ رنگ شال های بافته شده جذابیتش را چندین برابر می کندالبته واضح است که تبحر مثال‌زدنی استادکاران آرمرده‌ای سبب شده شال آنها دارای دوخت یک دست و محکم باشد.مواد اولیه این محصول از پشم یک گونه بز به نام مرغز بدست می آید که بدلیل ویژگی های خاص آن مانند نرم ولطیف بودن و رنگهای متنوع طبیعی بعد از مراحل ساخت ، به عنوان لباسی بسیار زیبا ، اصیل و فاخر در مراسمات و اعیاد استفاده می گردد، این لباس فاخر ازبهترین صنایع دستی کردستان به شمار می رود و به نوعی فرهنگ غنی کردستان را به رخ می کشد، بی شک می توان به عنوان بهترین لباس بومی محلی مردان کرد از آن یاد کرد. قیمت تمام شده آن بالغ بر یک میلیون تومان می باشد و در بازارهای داخلی واز طریق صادرات به کشورهای همسایه غربی ایران صادر می گردد. بافت شال مراحل مختلفی دارد در ابتدا سعی می شود تا الیاف نرم و بلند مورد استفاده قرار گیرد. سپس پشم بز را شسته و خشک می کنند پس از آن توسط زنان زحمت کش و هنرمند شانه زده که به اصطلاح محلی آن "شه" می شود و بعد برای رسیدن نخ شال از دوک دستی یا چرخ مخصوص استفاده می شود.این کار تماماً توسط دختران و زنان انجام می گیرد.سرانجام نخهای بدست آمده را به شکل گلوله های نخی در می آورند و این نخ آمادة بافتن شال می باشد.

نخ ریسیده شده توسط بافندگان محلی به وسیله دستگاه نساجی سنتی در ابعاد عرض 20 و طول 32 متر بافته می شود. دستگاه شال بافی شامل دو ردیف نورد و پدال بوده که پدال ها داخل گودال کنده شده قرار می گیرد و دراین حالت بافنده روی زمین می نشیند و ماکو را از بین نخهای کشیده شده عبور می دهد و با فشار پدال ردیف نورد را تعویض می کند و دوباره این عمل را تکرار می نمایند در نهایت با شانه ای که روی دستگاه است ردیف های بافته شده را با ضربه محکم می کند.

بعد از آن مرحله اتو کردن انجام می گیردسپس جهت دوخت وساخت این لباس زیبا پارچه بافته شده تحویل خیاطان بسیار ماهر داده می شود. بدلیل اهمیت مراحل سخت و طاقت فرسای تولید این محصول و رایج بودن این هنر به عنوان شغل ساکنان شهر آرمرده ، اقدامات کارشناسانه توسط اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهر بانه وکارشناسان اداره کل استان جهت شرکت در نمایشگاه های داخلی و یا خارجی شده است ناگفته نماند حمایت های مالی از طریق پرداخت وام کم بهره و کمک جهت تشکیل شرکت تعاونی و احداث مرکز فروش محصولات در شهر آرمرده نیز صورت گرفته است.تا این صنایع دستی زیبا به راحتی در دسترس گردشگران قرار گیرد. با توجه به پتانسیل های موجود در این شهر اداره میراث فرهنگی کردستان در صدد است به همکاری ارگان های دیگر اقدامات کارشناسانه را در آینده نزدیک شاهد باشیم که از مهمترین آنها ثبت جهانی عنوان دهکده جهانی نساجی سنتی شهر آرمرده است.

آمانج محمد پور- جام جم