رشته تحصیلی شما چیست و آیا با کارتان مرتبط است؟
من مترجمی زبان انگلیسی خواندهام. اگر گویندهها زبانی را مطالعه کرده باشند یا ارتباطش با زبان فارسی را بدانند، در کار کمکشان میکند و باعث میشود هم روانتر حرف بزنند و هم بتوانند متنهایی را که در اختیارشان قرار میگیرد بخوبی اصلاح کنند. به طور کلی در گویندگی اینگونه نیست که حتما رشته تحصیلی مرتبط باشد. باید در همه زمینهها اطلاعات داشت و با گویندگی آشنا بود؛ از کنترل صدا و لحن گرفته تا تسلطی که باید روی متن وجود داشته باشد.
درباره حوزههایی که اخبارش را میخوانید چقدر مطالعه میکنید؟
مطالعه عمومی را که همیشه داریم ولی در طول ساعات کاری نیز خبرها را دنبال میکنیم و این طور نیست که از پیشینه آن خبر بی اطلاع باشیم. بخصوص در گفتوگوها حتما باید از پیشینه اخبار مطلع باشیم. در حوزه اقتصادی نیز نیاز است از قبل مطالعاتی داشته باشیم یا از کارشناسان این حوزه اطلاعاتی دریافت کنیم.
آیا در زمینه خبرنویسی و گویندگی آموزش دیدهاید؟
ما دورههای پیش از خدمت و حین خدمت داریم که باید بگذرانیم، علاوه بر این گاهی شبکه تصمیم میگیرد برای ارتقای سطح گویندگان و به روز شدن آنها یکسری دورههای جانبی برگزار کند.
چقدر به گویندگی علاقه دارید و نگاهتان به خبر چیست؟
من گویندگی را به عنوان یک کار هنری شروع کردم، ارتباط داشتن با مردم برایم خیلی جذاب بود. در رادیو دست ما بازتر است، اما در خبر محدودتر هستیم؛ یعنی کمتر فیالبداهه حرف میزنیم. مطالب پیشتر مشخص شدهاند یا مربوط به اخبار کوتاه هستند. در خبر زنده بودن و سرعت آن را خیلی دوست دارم، اگرچه استرس و فشار زیادی را به گوینده وارد میکند، اما زنده بودنش باعث میشود هیچ وقت تکراری نشود ضمن این که کسی که حرفهای کارش را انجام میدهد، خبر را زیباتر به شنونده منتقل میکند. من همیشه میگویم هنرمندان دنیا را برای انسانها قشنگتر میکنند.
در طول سالهای فعالیت خود از تجربه پیشکسوتان حوزه خبر چقدر استفاده کردید؟
الگوی ویژهای نداشتم؛ سبک مستقل هر گوینده کار حرفهایتری است، اما تا جایی که ممکن بود از تجربه همه پیشکسوتان استفاده کردم. زمانی که من وارد شبکه خبر شدم هنوز پیشکسوتان این حوزه حضور داشتند. در رادیو نیز در کنار افراد بزرگی کار کردم و از لحظه لحظهای که کنارِ با تجربهها بودم درس گرفتم. معتقدم همیشه پیشکسوتان نیستند که به ما درس میدهند، گاهی جوان ترها نیز برای ما درس هستند.
مهمترین خبری که خواندید چه بوده است؟
هر وقت خبر موفقیت ایرانیها را در هر گوشهای از جهان میخوانم خیلی خوشحال میشوم. وقتی احساس میکنم ایرانیها میتوانند از پتانسیلهای خود استفاده کنند برایم لذتبخش است.
آیا تاکنون هنگام خوانش خبر تپق زدهاید؟
اگر بگویم برای من پیش نیامده، یک دروغ بزرگ است، چراکه برای همه بخصوص اوایل کار زیاد پیش میآید، اما معتقدم باید آن را کنترل کرد. بخشی از این تپقها برمیگردد به کسی که گویندگی میکند؛ او یا در مورد خبری که میخواند اطلاعات کافی ندارد یا فردی نیست که با ادبیات خیلی آشنا باشد در نتیجه بعضی از کلمات در دهانش نمیچرخد، اما بخشی دیگر، سهوی است و نمیتوان جلوی آن را گرفت. گاهی هم ممکن است حال درونی گوینده روی خواندن خبرش اثر بگذارد و تا جایی که ممکن است نباید اجازه چنین اتفاقی را بدهیم. یک بار برای دورهای طولانی شیفت شب بودم و بعد از مدتی میخواستم خبر ساعت یک بعدازظهر را بخوانم؛ اما اشتباهی گفتم «سلام. شب شما بخیر. با بخش خبری ساعت یک در خدمت شما هستیم» در حالی که ساعت 13 روز بود.
هنگام گویندگی استرس داشتهاید؟ برای کنترلش چه باید کرد؟
استرس بیشتر اوایل کار پیش میآید، اما اثراتش در برخی گویندگان بویژه اگر اوایل کارشان اتفاق بدی افتاده باشد و مرتکب اشتباه بزرگی شده باشند همیشه باقی میماند. برای کنترل نیز به تمرین زیاد در خانه و تسلط بر موضوع با مطالعه بیشتر نیاز است.
به افرادی که در اول راه گویندگی هستند چه توصیهای دارید؟
غیر از تمرین، تمرکز روی کاری که انجام میدهیم خیلی مهم است، چون در گویندگی خبر حاشیههای زیادی مثل مشهور شدن و این که دیگران کارمان را چطور ارزیابی میکنند وجود دارد و اینها حواسمان را پرت میکند.
شبنم قدمی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم