jamejamonline
حوادث عمومی کد خبر: ۸۸۲۶۱۸   ۰۱ اسفند ۱۳۹۴  |  ۰۳:۳۰

اگرچه چند همسری مردان به شرط تمکن مالی و رعایت عدالت بین همسران، براساس شرع اسلام مجاز شناخته شده، اما با تصویب قانون حمایت از خانواده در سال 1353، چند همسری ممنوع شد مگر با رضایت همسر اول و اجازه دادگاه؛ حتی اگر همسر اول هم راضی باشد اما دادگاه اجازه ندهد، مرد اجازه ازدواج دوم را ندارد.

قوانین در خصوص چندهمسری چه می‌گویند؟

به گزارش جام جم آنلاین،قانون مصوب سال 1353 پس از انقلاب اسلامی از سوی شورای نگهبان خلاف شرع دانسته نشد و به قوت خود باقی ماند

اما همزمان با بررسی قانون جدید حمایت از خانواده در سال 91، عده‌ای در تلاش بودند شرط رضایت همسر اول و اجازه دادگاه را از قانون حذف کنند تا مسیر برای ازدواج دوباره هموارتر شود.

البته این بار وقتی در ماده 23 لایحه مصوب، نمایندگان مجلس شرط اجازه دادگاه را لحاظ کردند، شورای نگهبان با آن مخالفت کرد و آن را خلاف شرع دانست.

رفت و آمدهای لایحه حمایت از خانواده بین مجلس و شورای نگهبان در نهایت به حذف ماده 23 جنجالی در این قانون منجر شد تا همان قانون سال 1353 در خصوص ازدواج دوم پا برجا بماند. اما مردان در چه صورتی می‌توانند تجدید فراش کنند؟

سابقه چند همسری در اسلام

اگر تا پیش از اسلام، چند همسری بدون محدودیت بود، اسلام آن را به چهار مورد محدود کرد. ضمن این‌که ازدواج با دو خواهر نیز ممنوع شد.

علاوه بر این اسلام، با قید «رعایت عدالت» بین همسران، محدودیت جدی را برای مردان ایجاد کرد. کما این‌که خداوند در آیه 129 سوره مبارکه نساء می‌فرماید هرگز نمی‌توانید میان زنان عدالت ورزید هرچند بسیار مشتاق این کار باشید.

پس بکوشید که تمامی میل و رغبت شما به سوی یکی از زنانتان معطوف نشود که دیگری را به صورت بلاتکلیف و رها شده درآورید.

بر همین اساس نیز در متون فقهی آمده است که مردان دارای چند همسر، واجب است هر چهار شب یک بار را نزد همسر خود بروند و بیش از چهار ماه نیز نباید بودن در کنار همسران خود را ترک کنند و رعایت این موارد از شروط عدالت میان همسران است.

شرایط ازدواج دوم در قانون

اگرچه در فقه اسلامی محدودیتی برای ازدواج مجدد تا چهار همسر، برای مردان دیده نشده اما در سال 53 و با تصویب ماده 16 قانون حمایت از خانواده، این موضوع به کلی دگرگون شد به طوری که قانون، اصل را بر ممنوعیت ازدواج مجدد مردان قرار داده و مقرر کرده است

«مرد نمی‌تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر در این موارد: 1ـ رضایت همسر اول. 2ـ عدم‌قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی.

3ـ عدم تمکین زن از شوهر. 4ـ ابتلای زن به جنون یا امراض صعب‌العلاج. 5 ـ محکومیت زن به حبس بیش از شش ماه.

6 ـ ابتلای زن به هر‌گونه اعتیاد مضر. 7ـ ترک زندگی خانوادگی از طرف زن. 8 ـ عقیم بودن زن. 9ـ مفقودالاثر شدن زن.

در بندهای دوم تا نهم این ماده قانونی، موضوعاتی مطرح شده که ازدواج مجدد مرد به واسطه آن طبیعی به نظر می‌رسد اما اگر زن مشکلی نداشته باشد، بیمار نباشد، محبوس و مجنون هم نباشد، بچه‌دار هم شده باشد، در این صورت، تنها راه مرد برای ازدواج مجدد رضایت همسر اول و کسب اجازه از دادگاه است.

البته احراز تحقق بندهای دوم تا نهم هم با دادگاه است و اگر دادگاه آن را احراز نکند، اجازه ازدواج مجدد را به مرد نخواهد داد.

ازدواج بدون سر و صدا

مرد نمی‌تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر این‌که با اجازه دادگاه باشد و دادن این مجوز از سوی دادگاه در صورت وجود شرایط گفته شده است.

بنابراین مرد برای تجدید فراش باید دادخواستی به طرفیت همسر اول خود تنظیم و در آن خطاب به دادگاه دلایل و علل تقاضای خود را بیان کند.

دادگاه نیز با تعیین وقت رسیدگی، یک نسخه از دادخواست را برای همسر اول ارسال می‌کند تا به آن پاسخ دهد یا برای جلسه دادگاه خود را آماده کند، پس از آن دادگاه با انجام اقدامات ضروری و تحقیق از زن اول و پس از احراز توانایی مالی مرد و اجرای عدالت بین همسران، به شوهر اجازه ازدواج مجدد می‌دهد

و چنانچه مرد شرایط و اوضاع مالی مساعدی نداشته باشد و زن نیز حاضر به تمکین و ایفای وظایف زناشویی باشد با درخواست او مخالفت خواهد کرد.

براساس ماده 56 قانون حمایت از خانواده سردفتران ازدواج حق ندارند بدون اجازه دادگاه به ثبت ازدواج مجدد مرد اقدام کنند و بر این اساس «هر سردفتر رسمی که بدون اخذ گواهی، بدون اخذ اجازه‌نامه یا حکم صادرشده درمورد تجویز ازدواج مجدد یا برخلاف مقررات به ثبت ازدواج اقدام کند، به محرومیت و مجازات اسلامی از اشتغال به سردفتری محکوم می‌شود.»

از آنجایی‌که ثبت رسمی ازدواج مجدد مردان، نیاز به اخذ مجوز دادگاه دارد، بسیاری از مردان ترجیح می‌دهند در خفا و دور از چشم همسر اول خود، همسر دوم را فقط عقد شرعی کنند.

در واقع مردان بدون ثبت رسمی ازدواج، تنها صیغه شرعی نکاح را جاری می‌کنند تا از عواقب ثبت رسمی آن در امان باشند.

اگرچه مطابق با ماده 49 قانون حمایت از خانواده، ثبت واقعه ازدواج الزامی است و چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی مبادرت به ازدواج دائم کند، به جزای نقدی بین 80 تا 180 میلیون ریال یا حبس بین 91 روز تا شش ماه محکوم خواهد شد.

اما بسیاری از مردان هم هستند که یا ازدواج خود را ثبت نمی‌کنند یا اقدام به ازدواج موقت می‌کنند تا دیگر مجبور به ثبت رسمی آن نباشند.

شاهرخ صالحی کرهرودی - کارشناس ارشد حقوق خصوصی

ضمیمه تپش

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
دختر سن بالا
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۳۰ - ۱۳۹۵/۱۰/۱۱
سلام
به عنوان یك دختر سن بالا ازتون خواهش می كنم قانون تك همسری رو یكبار دیگه مورد بازبینی قرار بدین. حق هر زنی هستی كه مردی در زندگی داشته باشد شرعی، عرفی و قانونی. ازتون خواهش می كنم به ما هم فكر كنین كه سالها مجرد زندگی كردیم سنین جوانیمون سپری شده، خواستگار نداریم و از حق مادر شدن و... محرومیم. این فرهنگ رو ایجاد كنید كه مرد نسبت به هر زنی كه وارد زندگیش میشه مسئول هست. نذارین این همه از زنان سرپرست خانواده، زنان مطلقه و دختران مجرد سن بالا به لحاظ عاطفی، جسمی و جنسی سو استفاده بشه. حق طبیعی هر زن به داشتن همسر و حق طبیعی مرد به تعدد زوجات رو مطابق قرآن به جامعه برگردانید و عرفیش كنید. شما را به خدای قرآن قسم فكری به حال این همه دختر و زن بی سرپرست بكنید.
با برداشتن قانون تك همسری، زنان سرپرست خانوار رو از گوشه ی كارخونه ها كه كارگر ارزون قیمت شدن نجات بدین! بذارین دختران مجرد تحصیلكرده هم امكان استخدام شدن داشته باشن، در محیط های خصوصی امنیت شغلی و اجتماعی داشته باشن، لطفا شان زن رو بهش برگردونید نذارین اینطور بی حرمت بشه! از هوو دیو نسازین. یاد بدین به زنان جامعه رحم نسبت به هم جنس رو، رحم كردن یك زن به زن دیگه فقط به این نیست كه وارد زندگی مرد متاهلی نشه، گاهی رحم در این هم هست كه از خودخواهی و تجمل و زیاده طلبی كم كنیم و نسبت به همجنسمون كه به لحاظ جسمی و عاطفی و روحی تحت فشار هست كمك كنیم بذاریم سایه ی مرد بالای سرش باشه. برای دختران مجرد همسن من خواستگار نیست چه برسه به زنان مطلقه و... هر كسی وارد گفتگو میشه دنبال سو استفاده هست، یاد بدین به مردان اجتماع تعهد و انصاف رو! انصاف این نیست كه فقط زن اول و بچه هاشون رو مراقب باشن و با زنان دیگه خوشگذارانی كنند. كمك كنین با امكان ازدواج مجدد فساد، فقر و فحشا كمتر بشه.
بیاین منطقی و منصف باشین.بیاین فرهنگ سازی كنید. بخوانید در احادیث كه منظور از عدالت در قرآن نفقه هست و خیلی موارد دیگه، چرا مناسبتی حلال رو حرام می كنید و امكان ازدواج رو میگیرین از بقیه... در نظر بگیرید شرایط متفاوت زنان جامعه رو!
از هوو و زنان مجرد جامعه كابوس نسازید. كمك كنید كه سقف و دلگرمی روحی، روانی و عاطفی داشته باشند.چرا همیشه از زنان اول اینطور یاد می كنید كه به پای مرد سوختن و ساختن، چرا نمیگین در سنین جوانی از نعمت داشتن همسر برخوردار شدند، نگاه نامحرم و فضولی و تجسس مردم توی زندگیشون مثل سرك كشیدن تو زندگی دختران و زنان مجرد نبود؟ چرا نمیگین در سنین پایین نعمت مادر شدن را تجربه كردند؟ لباس عروس پوشیدند مورد عزت و احترام و محبت قرار گرفتند. چرا نمی گین با همسرشون مهمونی و مسافرت رفتند و یه دختر همسن من از تمام این موهبت ها محروم بوده؟
چرا وقتی صحبت از انسانیت و رحم نسبت به همجنس هست فقط به زنان مجرد توصیه می كنید كه از زندگی مردان متاهل فاصله بگیرند، چرا زنان متاهل رو به فرمان خدا و تامل در آیات قرآن دعوت نمی كنید كه رحم كنن نسبت به همجنسشون كه از بی پناهی مورد سواستفاده مردان قرار می گیرد.
چرا حلال خدا رو حرام می كنید و عرصه ی زندگی رو اینقدر برای زنان متاهل، مجرد و مردان سخت می كنید؟
بخاطر خدا و دینش كمك كنین زن و دختر بی سرپرست كمتر بشه كه فساد كمتر باشه
۰
۰

یادداشت

بیشتر
هشدارهای مهم برای خانه تکانی

هشدارهای مهم برای خانه تکانی

به روزهای پایانی سال نزدیک می‌شویم و در این روزها تقریبا تمام زنان ایرانی بر اساس یک سنت بسیار پسندیده که به آن خانه تکانی گفته می‌شود، مشغول نظافت و پاکسازی منازل خواهند شد.

بی‌اطلاعی، پاشنه‌ آشیل مدیریت بحران

بی‌اطلاعی، پاشنه‌ آشیل مدیریت بحران

زلزله‌ ها هر ساله رخ می‌دهند و متاسفانه غیر از آثار منفی‌شان دستاوردی ندارند. از زلزله بم ۱۳۸۲ تا زلزله سی‌ سخت ۱۳۹۹ بسیار درس‌ها و آموخته‌هایی بودند که شوربختانه مورد توجه مدیران قرار نگرفته است.

قربانیان بی‌گناه غفلت و رذالت

قربانیان بی‌گناه غفلت و رذالت

یکی از تاثر برانگیزترین موضوعاتی که پلیس آگاهی در اجرای ماموریت‌های محوله خود با آن روبه روست رسیدگی به جرائمی است که قربانیان آن، کودکان هستند.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر