ایران، کلید حل بحران‌های منطقه‌ای

این رایزنی‌ها به‌ویژه پس از آن شدت گرفته است که آمریکا و متحدانش که ماه‌هاست از تروریست‌ها در سوریه حمایت می‌کنند، نتوانسته‌اند در ساقط کردن نظام قانونی اسد به توفیقی دست یابند و در هفته‌های اخیر با درخواست دولت سوریه از مسکو برای مقابله نظامی با تروریست‌ها، جنگنده‌های روسی، حملات گسترده‌ای را علیه تروریست‌ها تدارک دیده‌اند. حملات چند هفته‌ای روس‌ها و اقدامات مستشاری جمهوری اسلامی ایران که از بدو شروع بحران سوریه وجود داشت و به گفته سخنگوی سپاه پاسداران، در هفته‌های اخیر افزایش یافته است، باعث شده تا آمریکا و عربستان و ترکیه که می‌توان گفت در سال‌های گذشته بیشترین خدمات را به تروریست‌های حاضر در سوریه داشته‌اند، به تکاپو بیفتند و جلسه‌ای که پنجشنبه گذشته با حضور این سه کشور و مقامات روسیه در وین برگزار شد، حکایت از دغدغه جدی این سه کشور درباره آینده تحولات سوریه دارد؛ آینده‌ای که چشم‌انداز آن برای آنها چندان روشن نیست.

پس از این نشست چهارجانبه، وزیر خارجه آمریکا نیز در سفری به ریاض با پادشاه عربستان دیدار کرد و به دنبال این دیدار، وزارت خارجه آمریکا با صدور بیانیه‌ای از توافق واشنگتن و ریاض برای افزایش حمایت از گروه‌های تروریستی حاضر در سوریه خبر داد. این حمایت‌ها که به نظر می‌رسد هدف اصلی‌اش، تقویت مواضع تروریست‌ها در برابر حملات روسیه است، در حالی صورت می‌گیرد که همین حمایت‌ها در سال‌های گذشته باعث گسترش بحران در سوریه شده است.

اجلاسی به نفع تروریست‌ها

محمدحسن آصفری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به اجلاسی که هفته گذشته در وین برگزار شد، سه کشور آمریکا، ترکیه و عربستان را عاملان اصلی بحران سوریه می‌داند و تاکید دارد که شروع بحران سوریه با چراغ سبز آمریکا و حمایت عربستان و ترکیه از تروریست‌ها شکل گرفت و با حمایت‌های این سه کشور تا امروز ادامه پیدا کرده است. این نماینده مجلس در گفت‌وگو با جام‌جم گفت: اگر این سه کشور دست از حمایت تروریست‌ها بردارند و برای آنها سلاح و امکانات نفرستند، شرایط رو به بهبود خواهد رفت و نیازی به برگزاری چنین نشست‌هایی از سوی این کشورها نیست. وی با اشاره به هراس آمریکا و متحدانش از پیروزی‌های اخیر دولت اسد مقابل تروریست‌ها، اجلاس اخیر وین را سهم‌خواهی آمریکا، ترکیه و عربستان دانست و اظهار کرد: بلافاصله پس از حملات روسیه و توفیقات دولت اسد در مقابل تروریست‌ها، آنها دست به کار شدند و مانند دیگر مواقعی که پیشروی‌های خوبی از سوی دولت سوریه صورت می‌گیرد، اقدام به برگزاری اجلاس کردند، اما هر وقت تروریست‌ها در حال پیشروی هستند این کشورها نیازی به برگزاری اجلاس و مذاکره نمی‌بینند.

سیاست‌های شکست خورده آمریکا

اما به نظر می‌رسد سیاست‌های آمریکا در سوریه نتوانسته، موفقیتی برای سران این کشور به همراه داشته باشد و این موضوعی است که پس از گذشت بیش از چهار سال از بحران سوریه، اکنون از سوی بسیاری از کارشناسان مورد تاکید قرار می‌گیرد.

در همین رابطه، یک شبکه فرانسوی در گزارشی اعلام کرد: «در حالی که سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا رو به شکست است، روسیه و ایران در حال پیشرفت در سوریه هستند». به گزارش فارس، این شبکه فرانسوی با اشاره به حمایت‌های ایران و روسیه از دولت سوریه گزارش داد: «در مقایسه با ابتکار مورد حمایت آمریکا (در ایجاد ائتلاف برای مقابله با داعش)، همکاری بین روسیه و ایران در جنگ با تروریسم، همین حالا هم نتایج مثبت خود را نشان داده است». در این گزارش آمده است: «ریاض و آنکارا که از شورشیان مخالف دولت سوریه حمایت و کمک مالی می‌کنند، تاکید کرده‌اند که این درگیری تنها وقتی پایان می‌یابد که اسد کناره‌گیری کند. اما مسکو تاکید کرده بدون اسد هیچ راه‌حل ممکنی برای سوریه وجود ندارد.»

اما سیاست‌های آمریکا در سوریه آن‌قدر ناکارآمد بوده که حتی برخی مقامات آمریکایی نیز در این زمینه زبان به انتقاد گشوده‌اند. یکی از این مقامات، جیمی کارتر، رئیس‌جمهور پیشین آمریکاست؛ او با انتقاد از سیاست‌های واشنگتن علیه بشار اسد گفت پیش‌شرط آمریکایی‌ها برای برگزاری مذاکرات صلح سوریه غیرممکن است.

ادامه تلاش آمریکا و متحدان منطقه‌ای این کشور برای حمایت از تروریست‌ها در سوریه در حالی است که جمهوری اسلامی ایران نیز با رایزنی گسترده خود در حال نهایی کردن طرحی چهار ماده‌ای برای حل بحران سوریه است. ایران که همواره درباره طرح خود در تماس با نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه بوده است، در روزهای اخیر دایره مذاکرات خود را گسترش داده و حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه در سفری که به بروکسل و سپس به لندن داشت، با مقامات اتحادیه اروپا و انگلیس درباره بحران سوریه رایزنی کرد.

همزمان با این رایزنی‌ها، همکاری ایران، روسیه، عراق و سوریه برای مقابله با داعش ادامه دارد و این چهار کشور با تشکیل ائتلاف منطقه‌ای، الگوی مناسبی برای مقابله با بحران‌های منطقه ارائه کرده‌اند.

ایران، حامی واقعی مردم سوریه

آصفری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به نقش تاثیرگذار جمهوری اسلامی ایران در کشورهای منطقه و از جمله سوریه به جام جم گفت: ایران، تاثیرگذاری خود را همواره در عمل نشان داده و با حضوری که از زمان شکل‌گیری بحران سوریه داشته، نشان داده حامی واقعی مردم سوریه است.

وی با اشاره به شهادت تعدادی از هموطنانمان که برای انجام فعالیت‌های مستشاری در سوریه حضور داشتند، افزود: اینها اسنادی از کمک‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران به سوریه برای مقابله با تروریست‌هاست و مقامات کشورمان همواره تاکید کرده‌اند تهران آماده کمک به دولت سوریه است و هرگونه حضور کشورهای خارجی در سوریه بدون اجازه دولت قانونی این کشور را غیرقابل قبول می‌داند.

نشست‌هایی شبیه وین نتیجه‌ای ندارد

محمدصالح جوکار، نماینده یزد در مجلس نیز در گفت‌وگو با جام‌جم با تاکید بر این‌که هیچ‌یک از مسائل منطقه بدون توجه به نقش تاثیرگذار ایران، قابل حل نیست، راه‌حل بحران سوریه را قطع حمایت‌های آمریکا و عربستان از تروریست‌ها دانست و گفت: نشست‌هایی نظیر آنچه اخیرا در وین برگزار شد، هیچ تاثیری نخواهد داشت و برگزارکنندگان این نشست نیز به‌خوبی از این مساله آگاهند و فقط به‌دنبال بهره‌گیری از چنین نشست‌هایی از نظر روانی هستند.

وی با اشاره به نقش بارز آمریکا و عربستان در شکل‌گیری و ادامه بحران سوریه، تاکید کرد: ایران با آمریکا و عربستان در خصوص ترکیه، هیچ‌گاه نشست مشترکی نخواهد داشت و این دو کشور باید به این موضوع توجه کنند که این مردم سوریه هستند که حق دارند درباره آینده خود تصمیم‌گیری کنند.

اهمیت حضور ایران برای حل بحران‌های منطقه‌ای

البته تاثیرگذاری ایران در منطقه، محدود به سوریه نیست و ایران همواره از نفوذ معنوی خود در دیگر کشورهای منطقه برای برقراری ثبات در این کشورها که معمولا نیز دچار بحران هستند، استفاده کرده است. سفر وزیر خارجه لبنان به ایران در هفته گذشته و مشورت با مقامات کشورمان را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد.

نقش تاثیرگذار ایران در تحولات منطقه و نفوذ معنوی کشورمان در دیگر کشورها باعث شده تا کسی نتواند از این تاثیرگذاری چشم‌پوشی کند و در همین راستاست که وزیر خارجه اتریش، حضور ایران در نشست بعدی درباره سوریه را بسیار حائزاهمیت دانسته است. کورتز، زمان بعدی برگزاری کنفرانس سوریه را 30 اکتبر (هشتم آبان ماه) در وین اعلام کرد.