آداب ایرانی
آذوقه شب یلدا
تصویر فرش قرمز سینیهای اندوده از لواشکهای قرمز بر بام خانههای کاهگلی را اغلبمان در گوشه ذهن داریم، آن زمان که مادری یا مادربزرگی، خالهای یا عمهای اضافات کثرت و تنوع میوههای تابستانی باغ را از طعمه گندیدن نجات داده و طعم خوش آنها را به گونهای دیگر مراقبت میکردند. سلیقهای ناب که از صبر و حوصله زن ایرانی سرچشمه میگیرد و بس. آنجا که او به فکر انباشت تنقلات کودکان در سیاهه زمستان بود و خوراکی درون مجمع مسی برای شبنشینیهای زمستانی دور کرسی خانگی. شب یلدا از ظهرهای گرم تابستانی تغدیه میشد.
فعلها همه ماضیاند، اما هنوز هم هستند مادران ایرانی که طعم خوش آلوی سیاه و زرد، آلبالو، هلو و گیلاس را برای زمستان حفظ میکنند تا هوس اهل خانه را با لواشکها و میوه خشکها بدر کنند. این آیین آنقدر سینه به سینه زنان ایرانی در هر نسل چرخیده که میرزا ابراهیمخان صنیعالسلطنه عکاس باشی را وادار کرده تا دیدههای خود را خانه به خانه جمع کند و در کتاب «مخزنالاطعمه» بیاورد. در گزیده پیشرو طرز خشک کردن میوهجات را میخوانید.
در بیان خشک کردن آلو
وقتی آلو به بالاترین درجه نضج رسید؛ آن را از درخت بچینید و با تنور خشک کنید. بدیهی است این کار تقریبا 10 تا 15 روز وقت لازم دارد. خلاصه پس از اتمام عمل تجفیف آن را باید در ظروف شیشه یا قوطیهای چوبی گذارد و دهان آن ظروف را محکم مسدود کنند. این قسم آلو مدت سه چهارماه بخوبی باقی و محفوظ مانده و به هیچ وجه من الوجود ضایع و فاسد نخواهد شد.
در بیان خشک کردن انجیر
انجیر را وقتی خوب رسید، از درخت بچینید و در میان قفسههای چوبی پهلوی یکدیگر بگذارید و بعد آن قفسهها را در نقطهای قرار دهید که حرارت آفتاب بخوبی داخل شود، از طلوع تا غروب آفتاب، آن قفسهها در آن نقطه باشند. لیکن در اول شب باید آنها را برای محافظت از شبنم باید در اتاقی قرار داد و مجددا در روز بعد باید آنها را در همان نقطه که رو به آفتاب است بگذارید و یک نفر مواظب آن باشد که در مدت روز چند دفعه انجیرها را زیر و رو کند و گاه اندک فشاری روی آنها بدهد برای آنکه زودتر خشک شوند و هرگاه در این مدت دانه انجیری اتفاقا ضایع و فاسد شد، فورا آن را دور بیندازد. خلاصه وقتی که انجیرها خوب خشک شد آنها را در میان صندوق یا ظرف دیگری گذاشته، در را ببندید.
در بیان محافظت سیب در فصل زمستان
باید سیبهای خوب انتخاب کرد و آنها را دور از هم و روی میز در اتاقی بگذارید و در آنجا به واسطه سوزاندن شاخههای اشجار مدت چهار تا پنج روز دود کرد و بعد سیبها را در میان صندوقها گذاشته، اطراف و میان آنها کاه گندم بریزید، به این طریق مدت دو سه ماه به خوبی باقی و محفوظ میماند، حتیالامکان باید صندوقها را در نقطهای قرار داد که سیبها یخ نزند و همیشه در یک درجه حرارت هوا باقی بماند.
گفت و گو
