از امضافروشی تا مجوزفروشی...

از این رو درخواهیم یافت در برخی مشاغل واقعا این امضا ارزنده است و گروهی سودجو برای نقش بستن آن زیر درخواستشان حاضر به پرداخت مبالغی هنگفت هستند. از آن سو متاسفانه فروشندگانی نیز وجود دارند که امضا و مجوز خود را می‌فروشند. یکی از ارگان‌هایی که از مدت‌ها پیش محلی برای ابراز نگرانی در این خصوص شده بود، سازمان نظام مهندسی و امضافروشی مهندسان ناظر برای دریافت مجوزهای مربوط به ساخت و ساز و همچنین پایان کار است.

این در حالی است که مسئولان همواره از نبود امکان سوءاستفاده در این میان سخن گفته و معتقدند به دلیل ارتباط این موضوع با جان و مال افراد بشدت با متخلفان برخورد کرده و نسبت به پیگیری موارد احتمالی جدیت دارند. حال آن که به روایت آمار و البته روایت برخی از فعالان صنفی، سوء‌استفاده از امضای مهندسان ناظر به نحو چشمگیری افزایش یافته است.

به طوری که اکبر ترکان، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان با بیان این ‌که امضافروشی از تخلفات رایج در بخش مسکن بویژه بحث مسکن مهر است تاکید کرد که نظارت ضعیف بر روند ساخت واحدهای مسکونی مهر موجب شد که مهندسان ناظر با دریافت 30 هزار ریال بابت هر یک متر، بنا را تائید کنند. او تاکید کرد که مشکلات کنونی مسکن مهر ناشی از نظارت‌های ضعیف و غیرواقعی صورت گرفته است به گونه‌ای که فوندانسیون برخی از این پروژه‌ها ایراد اساسی دارد.

مشکل از کجا آغاز شده است

به عقیده بسیاری از کارشناسان درست از زمانی که روند نوسازی در شهرهای بزرگ با چراغ سبز دولت آغاز شد و سود ساخت و ساز توانست نظر بسیاری از سرمایه‌دارها را به خود جلب کند، پای بسیاری از افراد غیرمتخصص در زمینه ساخت و ساز به این بازار پررونق و سودآور باز شد و هر چه برتعداد این افراد افزوده می‌شد روند خلاف و بروز برخی از سوءاستفاده‌ها نیز گسترده‌تر شد.

این روند با توجه به میزان سودآوری ساخت و ساز به گونه‌ای بود که برخی از سازندگان غیرحرفه‌ای حاضر به پرداخت مبالغ هنگفتی به مهندسان ناظر جهت تائید پروژه خود بودند تا بتوانند زودتر آنچه را با کیفیت بعضا پایین تولید کرده‌اند را به پول تبدیل کنند و دوباره دست به کار شوند. از این رو حتی با پرداخت ارقامی با 9 یا ده صفر هیچ مشکلی نداشتند هرچند این مبالغ کاملا ارتباط مستقیمی با میزان خلاف و مساحت زیربنای ملکی داشت، اما آنچه مهم بود منطقه مورد نظر بود به گونه‌ای که در پایتخت اگر ملکی در مناطق یک یا دو ساخته می‌شد، مالک برای دریافت امضای طلایی باید حداقل 30 درصد بیشتر از مناطق 13 یا 14 و جنوب شهر می‌پرداخت و استدلال این بود که این ملک سودآورتر است.

اما به اعتقاد یکی از اعضای سازمان نظام مهندسی کشور که نخواست نامش در این گزارش ذکر شود مشکل اصلی در ناعادلانه بودن دستمزد مهندسان ناظر در صنعت ساخت و ساز کشور است. چون در برخی موارد بخصوص درباره مسکن مهر قراردادهایی مبنی بر متری 3000 تومان با مهندسان ناظر جهت بررسی روند ساخت و ساز منعقد شده بود که همین امر زمینه را برای تائید بدون بازدید یا در واقع فروش امضا فراهم کرده بود.

این روند تا جایی ادامه یافت که سازمان نظام مهندسی ساختمان با توجه به اهمیت موضوع وارد عمل شد و با راه‌اندازی سامانه‌ای جهت جلوگیری از ارتباط میان مالکان ساختمان با مهندسان ناظر آن را به کنترل خود درآورد، اما همان طور که می‌دانیم هر جا تقاضایی باشد عرضه نیز شکل خواهد گرفت بنابراین پدیده امضافروشی که بدل همان مجوزفروشی غیرقانونی است اکنون به اشکال مختلف ادامه دارد و ضرر خود را به ایمنی و کیفیت ساختمان و البته جان و مال خریداران می‌رساند.