خواب ناگهانی
محققان توانسته اند به یک فرآیند شیمیایی مغزی دست پیدا کنند که به اعتقاد آنها ممکن است توضیحی باشد برای این که چرا برخی افراد بدون هیچ اخطار قبلی ناگهان به خواب می روند.
این تحقیق که روی موشها انجام شده ، ممکن است توضیحی برای این پرسش پیدا کند که چه چیزی الگوی خواب طبیعی ما را تنظیم می کند و ممکن است منجر به کشف درمان های جدید برای افرادی که دچار narcolepsy یا همان حمله خواب هستند، شود.
اسرار خواب
در پایان یک روز طولانی چیزی که بیشتر از همه می چسبد یک خواب بی دغدغه است ، اما یکی از بزرگترین اسرار عصب شناسی این است که چرا ما به خواب نیاز داریم و دقیقا در مغز ما چه اتفاقاتی می افتد که به خواب می رویم.
این که چرا ما به خواب نیاز داریم ، پرسش مهمی است که ذهن دانشمندان به دنبال پاسخ است. بر همین اساس تیمی از دانشمندان مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس تحقیقاتی انجام داده اند.
آنها 2تکنیک شناخته شده علمی را به منظور شناسایی و تهیه نقشه ای از یک مدار خواب در مغز موشها ترکیب کردند.
به اعتقاد آنها این مدار کمک می کند تا تمامی پستانداران و از جمله انسان از الگوهای خواب متعادل برخوردار باشند، اما نکته ای که هنوز برای دانشمندان شکافته نشده این است که چه چیزی باعث می شود این تعادل ما را بیدار کند یا به خواب ببرد.
آنها امیدوارند نتیجه تحقیقاتشان به کشف یکی از اسرار تاریک خواب و کشف درمان های جدید در بیماری های حمله خواب منجر شود. این محققان تحقیقات خود را در منطقه ای از مغز با نام هیپوتالاموس متمرکز کردند که مشخص شده است باعث تنظیم خواب می شود.
هیپوتالاموس در تماس با سلولهای عصبی متفاوتی است که مسوول تنظیم خواب هستند. این محققان کار خود را با رها کردن مجموعه ای مخصوص تحت نام نورون های ارکسین (orexin)آغاز کردند. این نوع از سلولهای عصبی که به آنها نورون های بیداری هم می گویند، هورمونی را با نام ارکسین آزاد می کنند که باعث می شود افراد بیدار بمانند.
این هورمون در واقع یک پیام رسان شیمیایی است که به مناطق مختلف مغز حرکت می کند و آنها را بیدار نگه می دارد. افرادی که دچار حمله خواب هستند، در واقع از سیستم های پیام رسانی ارکسین ضعیفی برخوردارند.
محققان از قبل می دانستند این نورون های عصبی پیامهای خود را به کجا می فرستند، اما نمی دانستند چه چیزی آنها را فعال می کند و به همین دلیل از نوعی پروتئین سبزرنگ فلورسانت که در نوعی ماهی یافت می شود به عنوان مولکول ردیاب استفاده کردند.
این مولکول به مغز، تزریق می شود و شروع به حرکت می کند و از طریق سیناپس های یک نورون ارکسین به دیگری منتقل می شود تا وقتی که منبع اصلی فعال کننده را پیدا کند.
اما از آنجا که سلولهای عصبی متفاوتی در مغز پراکنده اند نیاز به چیزی ویژه تر در این زمینه بود. بنابراین تیم تحقیقاتی موشها را از نظر ژنتیکی دستکاری کردند تا بتوانند مسیر حرکت مولکول فلورسانت را ردیابی کنند. با این کار محققان توانستند یک مدار 3 قسمتی را زیر میکروسکوپ فلورسانتی ببینند.
این مدار بین 3نورون حرکت می کند. اولین نورون همان نورون های ارکسین هستند که ما را بیدار می کنند و بیدار نگه می دارند. دومین گروه نورون های هیستامین هستند که آنها هم باعث می شوند بیدار بمانیم و گروه سوم هم نورون های cholinorgic هستند که به آنها نورون های خواب می گویند و وقتی ما خوابیم فعال هستند.
وقتی نورون های ارکسین و هیستامین فعال باشند، باعث می شوند نورون های cholinorgic یا همان نورون های خواب غیرفعال شوند. اما وقتی نورون های خواب فعال باشند، مانع فعالیت نورون های ارکسین یا نورون های هیستامین می شوند.
گر چه محققان توانسته اند به پاسخ این اسرار تا حدی دست یابند، اما باز هم پرسش بزرگ بی جواب مانده است: چه چیزی باعث می شود به خواب برویم و چرا نیاز به خوابیدن داریم؛ به اعتقاد آنها ممکن است در طول بیداری چیزی در مغز ساخته شود که به آن «فشارخواب» گفته می شود.
درمان آینده حمله خواب در حال حاضر محققان امیدوارند یافته های جدید آنها در مورد این مدار 3قسمتی باعث شود در آینده درمان های جدیدی برای حمله خواب پیدا شود که این کار هم می تواند به وسیله تعمیر نورون های ارکسین از کارافتاده از طریق داروهای خاصی انجام شود تا در حضور این نورون ها افراد اینچنینی بتوانند بیدار بمانند.
به هر حال این تحقیقات در موشها انجام شده است و برای تعمیم دادن آن به انسان ها باید تحقیقات تکمیلی انجام شود.
به گفته این محققان تا تهیه داروهای موثر در این زمینه 5تا 7سال زمان پیش رو خواهد بود. قدم بعدی یافتن چیزی است که باعث خواب می شود.
مترجم: فریبا فرهادیان 
گفت و گو
