بخت امر موهومی است

به تعبیر این کتاب وحیانی لیس‌ للانسان الا ما سعی ‌‌/‌‌ انسان چیزی جز تلاش خود نیست.

قرآن حکیم در آیات 18 و 19 سوره یاسین می‌فرماید: قَالُواْ إِنَّا تَطَیرَّْنَا بِکُمْ لَئنِ لَّمْ تَنتَهُواْ لَنرَْجُمَنَّکمُ‏ْ وَ لَیَمَسَّنَّکمُ مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ * قَالُواْ طَئرُِکُم مَّعَکُمْ أَ ئن ذُکِّرْتُم بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ ‌‌‌ .

گفتند: ما شما را به فال بد گرفته‏ایم، اگر بس نکنید سنگسارتان خواهیم کرد و شما را از ما شکنجه‏ای سخت خواهد رسید. گفتند: شومی شما، با خود شماست. آیا اگر اندرزتان دهند چنین می‏گویید؟ نه، مردمی گزاف‌کار هستید.

علامه طباطبایی مفسر بزرگ قرآن در تفسیر المیزان با اشاره به این که کلمه تطیرنا از مصدر تطیر است که به معنای شوم دانستن و فال بد زدن به چیزی است، تصریح می‌کنند: جمله اگر دست از حرف‌هایتان برندارید شما را سنگسار می‏کنیم و عذابی دردناک به شما خواهد رسید تهدید رسولان است از سوی مردم.

اما معنای آیه این است که: مردم قریه به رسولان گفتند: ما شما را بدقدم و شوم می‏دانیم و سوگند می‏خوریم که اگر دست از سخنان خود برندارید و تبلیغات خود را ترک نکنید و همچنان به کار دعوت بپردازید، ما شما را سنگباران می‏کنیم و از ما به شما عذابی دردناک خواهد رسید.

علامه در ادامه درباره معنای طائِرُکُمْ مَعَکُمْ ـ پاسخ رسولان به اهل قریه ـ در آیه قالُوا طائِرُکُمْ مَعَکُمْ أَسإِنْ ذُکِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ می‌فرمایند: کلمه طائر در جمله‏ طائِرُکُمْ مَعَکُمْ در اصل طیر ـ مرغی چون کلاغ ـ است که عرب با دیدن آن فال بد می‏زد، و سپس مورد استعمالش را توسعه دادند و به هر چیزی که با آن فال بد زده می‏شود طیر گفتند، و چه‌بسا در حوادث آینده بشر نیز استعمال می‏کنند، و حتی بخت بد اشخاص را طائر می‏گویند، با این‌که اصلا بخت امری است موهوم، ولی مردم خرافه‏پرست آن را مبدأ بدبختی انسان و محرومیتش از هر چیز می‏دانند.

و به هر حال این‌که فرمود: طائِرُکُمْ مَعَکُمْ ظاهر معنایش این است: آن چیزی که جا دارد با آن فال بد بزنید آن چیزی است که با خودتان هست، و آن عبارت است از حالت اعراضی که از حق دارید و نمی‏خواهید حق را که همان توحید است بپذیرید، و این‌که به سوی باطل یعنی شرک تمایل و اقبال دارید.