پزشکان در مناطق محروم نمی​مانند

یکی از مشکلات اساسی در کشور ما این است که با وجود مراکز بیمارستانی و درمانی در مناطق محروم، پزشک متخصص در این مراکز وجود ندارد و این در حالی است که خیل عظیمی از پزشکان متخصص در کشور بیکارند؛ پزشکانی که حاضر به کار در مناطق محروم نیستند.

نبود و کمبود پزشک متخصص و کافی در بسیاری از مناطق محروم بویژه در روستاها مشکلات زیادی را برای مردم ایجاد کرده است؛ هرچند در راستای کاهش این مشکلات و تامین نیروی مورد نیاز این مناطق، طرح خدمت فارغ‌التحصیلان دانشجویان پزشکی هم‌اکنون در مناطق محروم به اجرا درمی‌آید، اما به عقیده بسیاری، این طرح به دلیل مشکلات متعدد کارایی لازم را ندارد؛ به طوری که بسیاری از پزشکان به دلیل تمایل نداشتن به گذراندن دوره طرح، قید طبابت را نیز برای همیشه می‌زنند.

وجود مشکلات متعدد در اجرای طرح دوره خدمت پزشکان و بی‌رغبتی آنها به حدی فراگیر است که حتی سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت نیز چندی پیش با ظالمانه خواندن طرح نیروی انسانی پزشکان که به منزله سربازی اجباری برای آنهاست، خواستار لغو این طرح شد.

البته درخواست لغو این طرح با مخالفت بسیاری از کارشناسان از جمله عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران مواجه شد که حذف آن را در شرایط فعلی و با توجه به کمبودهای موجود در مناطق محروم ناممکن دانسته است.

ایجاد انگیزه برای پزشکان

رئیس کریمی در عین حال با اشاره به لزوم ایجاد شرایط مناسب در مناطق محروم برای دانشجویان پزشکی، گذراندن طرح برای حل مشکلات کمبود پزشک در مناطق محروم را یک مسکن موقتی دانست که اثربخشی لازم را ندارد.

وی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به این‌که به دلیل کوتاه بودن مدت طرح و بی‌علاقگی دانشجویان، هدف از اجرای طرح که مدیریت سلامت منطقه است محقق نمی‌شود، به لزوم ایجاد انگیزه کافی برای پزشکان در تمام سطوح عمومی و تخصصی و ایجاد تغییرات زیربنایی برای بهبود شرایط در زمینه گذراندن طرح تاکید کرد.

از این رو برای ایجاد انگیزه و ادامه فعالیت پزشکان در مناطق محروم وزارت بهداشت با افزایش 50 درصدی حقوق آنان موافقت کرد که این طرح ابتدا در سیستان و بلوچستان اجرا می‌شود.رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان در این باره گفت: با نظر و پیگیری هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و حمایت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور جذب و ماندگاری پزشک، طرح افزایش 35 تا 50 درصدی حقوق پزشکان شاغل در مراکز بهداشتی و درمانی سیستان و بلوچستان اجرایی شد، به طوری ‌که رقم آن از ابتدای تیرماه امسال در فیش‌های حقوقی اعمال می‌شود.

منصور شکیبا با اشاره به نبود پزشک در 40 مرکز بهداشتی و درمانی سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با ایرنا افزود: طرح افزایش حقوق پیش از این نیز یک بار و در سال 88 در سیستان و بلوچستان اجرا شد و امیدواریم بازهم زمینه افزایش مجدد آن فراهم شود تا مشکل کمبود پزشک در مراکز بهداشتی و درمانی استان از اساس برطرف گردد.وی با بیان این ‌که کمبود ماما از دیگر مشکلات مراکز بهداشتی و درمانی سیستان و بلوچستان است که با اجرای طرح افزایش حقوق درصدد جذب نیروهای جدید هستیم، خاطرنشان کرد: در نظر داریم با پذیرش دانشجویان بومی در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی در یک دوره زمانبندی در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان جذب نیروی متخصص داشته باشیم.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با بیان این ‌که سیستان و بلوچستان دست‌کم به 300 پزشک متخصص نیاز دارد، گفت: مشکل کمبود پزشک عمومی در مراکز درمانی روستایی استان جدی‌تر است و امیدواریم با اجرای طرح‌های مختلف تا چند سال آینده نسبت به رفع آن اقدام کنیم.

در همین زمینه رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام نیز با اشاره به کمبود پزشک عمومی و متخصص در این استان و با بیان این ‌که نیروهای موجود نیز به دلیل کمبود امکانات انگیزه و تمایلی به ماندن در استان ندارند، به جام‌جم گفت: بهترین راهکار برای رفع این مشکل، ایجاد جذابیت در استان‌های محروم برای ماندگاری پزشکان از طریق ارائه تسهیلات مالی مناسب است که در ایلام طی سال‌های گذشته افزایش 20 درصدی حقوق پزشکان لحاظ می‌شده، اما افزایش این میزان فقط با نظر و ابلاغ مصوبه وزارتخانه امکان‌پذیر است.دکتر دل‌پیشه در عین حال یادآور شد: توزیع مناسب نیروهای متخصص در مناطق مختلف کشور در دولت جدید موجب شده بخشی از نیاز این استان در زمینه تخصصی خون و سرطان در بخش کودک و بزرگسال برطرف شود، در حالی که پیش از این ایلام از امکانات درمانی تخصصی و نیروی متخصص در این حوزه بی‌بهره بود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام نیز با اشاره به نبود پزشک عمومی در 10 تا 15 درصد مراکز درمانی استان به جام‌جم گفت: علاوه بر مشکل ماندگار نبودن پزشکانی که دوره طرح خود را در استان می‌گذرانند، جذب نیرو از طریق سایت کشوری وزارت بهداشت برای گذراندن دوره طرح مانع دیگری است که جذب نیرو در استان را سخت کرده است.

راضی ناصری‌فر یادآور شد: در این زمینه و به طور مثال در حالی که در این استان نیروی مرد بومی وجود دارد و می‌توان از وجود آنها استفاده کرد، براساس تشخیص و تعیین وزارت، اولویت برای گذراندن دوره طرح نیروهای پزشک مرد استان سیستان و بلوچستان است که همین موجب کمبود نیرو بویژه در مناطق دوردست و صعب‌العبور در استان می‌شود.

بومی‌سازی رشته‌های تحصیلی

یکی از راهکارهای پایدار جذب نیرو در مناطق محروم به عقیده وزیر بهداشت و درمان، بومی‌گزینی برای آموزش‌های تخصصی پزشکی است، به این ترتیب که به دانشگاه‌های نقاط محروم اجازه داده شود خارج از ظرفیت بتوانند نیازهایشان را طی پنج سال یا حداکثر یک دوره پزشکی مثلا طی هفت سال آینده برطرف کنند.

براساس این طرح که چندی پیش در مجلس مطرح و کلیات آن به تصویب رسید، پذیرش دانشجویان پزشکی در دوره‌های تخصصی در مناطق محروم حداقل سه برابر می‌شود.در صورت تصویب نهایی این طرح حداقل 30 درصد سهمیه مازاد بر ظرفیت در رشته‌های دستیاری پزشکی به مناطق محروم به داوطلبان بومی اختصاص می‌یابد و پذیرفته‌شدگان مکلفند به مدت سه برابر طول مدت تحصیل را صرفا در مناطق محروم خدمت کنند.

فاطمه مراد زاده / گروه ایران