کسادی در بازار کفش تبریز

به گفته کارشناسان، حمایت نشدن از سوی مسئولان، تخصیص نیافتن تسهیلات و امکانات مورد نیاز، کمبود مواد اولیه و مشکلات گمرکی برای ورود این مواد به کشور، نبود تنوع در تولیدات داخلی، بالارفتن قیمت چرم، وارد نشدن جوانان و تحصیل‌کرده‌ها به بخش تولید و توجه نکردن به مشکلات بیمه کارگران از عواملی است که موجب رکود این صنعت و بی‌رغبتی صنعتگران و تعطیل واحد‌های تولیدی کفش شده است.

رئیس اتحادیه کفاشان تبریز درباره وضع بازار کفش تبریز می‌گوید: بسیاری از کارشناسان از کمبود واحدهای تولیدی کفش در استان انتقاد می‌کنند، در حالی که اکنون حدود 2000 واحد تولیدی کفش در تبریز فعال است.

جواد حسین‌نژاد در گفت‌وگو با مهر می‌افزاید: البته در سال‌های اخیر تولید کفش دست‌دوز به دلیل مواد اولیه گران، رنگ باخته و جای خود را به واحدهای تولیدی کفش ماشینی داده که این امر سبب شده است کفش دست‌دوز که برند تبریز به شمار می‌رود کم‌کم منسوخ شود.

وی با بیان این‌که همه اقشار توان خرید کفش‌های دست‌دوز را ندارند، تصریح می‌کند: مردم به دلیل مشکلات اقتصادی در پی جنس ارزان هستند و دیگر ارزشی برای کیفیت اجناس قائل نیستند که این امر موجب دلسردی تولیدکنندگان برای تولید کفش دست‌دوز شده و خسارت جبران‌ناپذیری را به این صنعت وارد کرده است.‌ حسین‌نژاد با بیان این‌که تولید کفش در تبریز به سمت صنعتی شدن می‌رود، می‌گوید: کارگران جدیدی به صنعت کفش ورود نمی‌کنند و کارگران قدیمی نیز بیشتر به سمت تولید کفش‌های ماشینی رفته‌اند.

مشکل تامین چرم و کمبود تنوع

حسین‌نژاد نبود تنوع در میان محصولات تولیدی داخلی را یکی از مشکلات این بخش عنوان می‌کند و می‌افزاید: طرح و رنگ‌های تولیدات داخلی دارای تنوع بسیار کمی است و اکنون کفش‌های تولید داخل فقط در دو رنگ سیاه و قهوه‌ای در بازار تبریز قابل مشاهده است که این امر سبب می‌شود رغبت خریداران به خرید محصول داخلی کاهش یابد.

وی با بیان این‌که تولیدکنندگان داخلی مقصر نیستند، زیرا مواد اولیه بسختی در اختیار آنان قرار می‌گیرد، خاطرنشان می‌کند: اکنون اگر کفش‌های ترکیه‌ای در بازار موجود نباشند، خریداران با مشکل مواجه خواهند شد، زیرا این کفش‌ها برخلاف تولیدات داخلی، دارای تنوع بسیار بالایی است.

حسین‌نژاد با بیان این‌که تامین مواد اولیه و مشکلات بیمه، دارایی و گمرکات و اهمیت به حقوق کارگران از دیگر مواردی است که باید به آنها اهمیت ویژه‌ای داد، می‌افزاید: اگر تولیدکننده بخواهد طراحی مناسب و درخور مصرف‌کنندگان را داشته باشد، باید مواد اولیه به صورت مناسبی به دست او برسد که این امر مستلزم تعدیلات مناسب در امور گمرکی است و در غیر این صورت قیمت‌ها بالاتر از نمونه خارجی تمام خواهد شد. از سوی دیگر قیمت بالای تعرفه‌های گمرکی نیز بر ضعف این صنعت دامن زده است؛ چرا که مواد اولیه مرغوب همچون چسب، چرم و زیره در کشور کم است و تولیدکنندگان باید این مواد را از کشورهای دیگر وارد کنند و به علت تعرفه‌های بسیار بالای گمرکی، شاهد استفاده از مواد نامرغوب در تولید کالای داخلی هستیم.

وی با اشاره به وضع صادرات کفش‌های تبریز به دیگر کشورهای خارجی خاطرنشان می‌کند: در سال‌های اخیر با وجود این مشکلات، روند صادرات بسیار کاهش یافته و فقط می‌توانیم به برخی از کشورها همانند افغانستان و عراق کفش صادر کنیم، درحالی‌که با توجه به ظرفیت‌های بالای صنعت کفش باید شاهد صادرات کفش تبریز به کشورهای اروپایی نیز باشیم.‌ وی سه مولفه اصلی کفش مرغوب را قیمت مناسب، طراحی نو و دوام آن می‌داند و یادآور می‌شود: در بحث طراحی کفش در سطح کشور به دلیل نبود مواد اولیه مرغوب و نبود تنوع مواد اولیه، در برخی موارد نمی‌توانیم پاسخگوی نیاز مشتری باشیم، این در حالی است که طراحان بزرگ و صاحب نامی در این عرصه وجود دارند، اما تا زمانی که مواد اولیه و رنگ‌های متنوع به دست این طراحان نرسد، کار آنها نیز به جایی نخواهد رسید.

رئیس اتحادیه کفاشان تبریز کمبود چرم مرغوب در کشور را یکی دیگر از مشکلات تولیدکنندگان کفش عنوان می‌کند و با بیان این‌که متاسفانه فقط چند کارخانه انگشت شمار در کشور به تولید چرم مرغوب و طبیعی اقدام می‌کنند، می‌گوید: تولید چرم اگرچه در سال‌های اخیر رشد بسیار بالایی داشته است، اما به دلیل صادرات بی‌رویه چرم به خارج از کشور، تولیدکنندگان با مشکلات زیادی روبه‌رو شده‌اند.

ضرورت فرهنگ‌سازی

یک تولیدکننده کفش نیز با اشاره به ضرورت ایجاد فرهنگ مناسب برای استفاده از تولیدات داخلی می‌گوید: برخی از افراد تصور می‌کنند کیفیت اجناس خارجی بسیار بهتر از اجناس داخلی است، در حالی که در صنعت کفش این کارگران داخلی ایران بودند که با سفر به ترکیه صنعت کفش آنها را به پیش بردند.‌ محمد کریمی می‌افزاید: در این میان برخی تولیدکنندگان سودجو نیز به کفش‌های داخلی مارک کفش خارجی می‌زنند و به این طریق سعی در فروش بیشتر محصول خود دارند که این امر سبب وارد شدن دو زیان بزرگ به بدنه کفش تبریز می‌شود. یکی این‌که کفش‌های داخلی باکیفیت به اسم کفش خارجی به فروش می‌رسد و دیگر این‌که کفش‌های بی‌کیفیت به اسم خودمان سند می‌خورد.

وی با بیان این‌که برای اصلاح فرهنگ مصرف زمان لازم است و این اصلاح فرهنگ باید در بین تولیدکننده، فروشنده و خریدار انجام شود، با اشاره به ضرورت ایجاد دانشکده کفش خاطرنشان می‌کند: صنعت کفش تبریز دارای قدمتی 130 ساله است و به همین دلیل ایجاد دانشکده‌هایی برای آموزش تولید کفش با امکانات صنعتی روز دنیا ضروری به نظر می‌رسد، بخصوص این‌که در عرصه تولید کفش حضور جوانان کاهش یافته است.

به گفته وی با وجود ظرفیت خوب ایجاد اشتغال در صنعت کفش، هنوز تحصیلکرده‌ها جذب این صنعت نشده‌اند، به همین دلیل باید کارگاه‌های مناسبی برای طراحی کفش در دانشکده‌های هنر ایجاد شود. همچنین شهرک‌هایی نیز باید برای عرضه و تولید کفش چرمی تبریز ایجاد شود، زیرا اگر برای صنعت کفش ارزش بالایی قائل شویم، می‌توان روی ارزآوری آن حساب ویژه‌ای باز کرد.