از منظر تربیتی رویکرد والدین به استفاده فرزندان از تلفنهمراه در دورههای سنی مختلف باید متفاوت باشد. قطعا برای کودکان پیشدبستانی ضرورتی برای استفاده از تلفنهمراه وجود ندارد، در صورتی که متاسفانه بسیاری از والدین بدون توجه به این مطلب برای فرزندان خود تلفنهمراه تهیه میکنند در حالی که عملا فرزندان آنها در بیشتر اوقات که با والدین خود نیستند در محیطهای آموزشی چون مهدهایکودک به سر میبرند، امکان خبرداشتن از وضع آنها میسر است. همچنین باید توجه داشت دلایلی چون وجود بازیهای مختلف در گوشیهای تلفنهمراه یا آنکه چون دوستان گروه سنی فرزند ما از تلفنهمراه استفاده میکنند، پس فرزند ما نیز باید از آنها عقب نباشد و تلفنهمراه داشته باشد، نهتنها امتیازی برای بچههای ما ایجاد نمیکند، بلکه کودکان ما را مصرفیتر کرده و زیادهخواهی آنها را افزایش میدهد. از سوی دیگر به این ترتیب خود ما از سنین خردسالی فرزندانمان را در معرض امواج گوشیهای تلفنهمراه قرار میدهیم که قطعا برای سلامت آنها مفید نیست.
استفاده از تلفنهمراه برای گروه سنی دبستان و راهنمایی به عنوان وسیلهای شخصی مفید نیست و حتی اگر میخواهیم در ساعاتی که فرزندانمان دور از والدین در کلاسهای آموزشی یا با دوستان خود هستند از وضع آنها خبردار باشیم، بهتر است یک خط و گوشی اضافی درمنزل وجود داشته باشد تا هنگامی که نوجوانان ما خارج از منزل هستند، از آن استفاده کنند، ولی هنگام بازگشت به منزل این تلفنهمراه اضافی را درجای خود گذاشته و اصولا با آن سروکاری نداشته باشند. این یک امکان اضافی برای همه اعضای خانواده است که از گوشی یدکی درصورت لزوم بهره ببرند و فرزند ما هم هنگام خروج از منزل میتواند آن را همراه داشته باشد. بدیهی است هنگام حضور درمنزل با توجه به وجود تلفن ثابت نیازی به استفاده از تلفن همراه نیست.
گرچه درباره فرزندان در سنین دبیرستان نیز میتوان عینا مثل دوران راهنمایی و دبستان عمل کرد، اما اگر با توجه به شرایط، والدین میخواهند خواست فرزندان خود را در داشتن گوشی تلفنهمراه برآورده کنند، بهتر است از گوشیهای ساده به این منظور استفاده شود نه گوشیهایی که دارای سیستمعامل بوده و نوعی کامپیوتر به حساب میآید. با توجه به آنکه امروزه در تمامی منازل کامپیوتر شخصی وجود دارد و امکان دسترسی به اینترنت از آن طریق میسر است، لزومی ندارد این امکان را در وسیلهای شخصی قابل حمل کوچک که میتواند مختلکننده تمرکز و حواس فرزندان ما در زمان طولانیتر باشد، فراهم آوریم.
گرچه تلفنهمراه میتواند وسیله مفیدی برای ارتباط افراد با یکدیگر باشد، اما باید به این نکته توجه داشت که ایجاد این امکان که فرزندان ما بتوانند درتمام طول ساعات بیداری خود، به دفعات و در زمانهای طولانی تماسهای دائمی برقرار کنند یا به ارسال پیامکهای متعدد مبادرت ورزند یا در هر لحظه در اینترنت سرگرم باشند، گذشته از احتمال بروز اعتیاد تکنولوژیک میتواند باعث اختلالات تمرکز حواس و داشتن ارتباطات پنهانی و حتی گاهی نامناسب فرزندان شود.
دکتر خسرو حمزه / روانشناس و مشاور
مرور بزرگ ترین جنجال های تاریخ جام جهانی (8)