اتصال مغز 2 انسان به هم

شاید شما هم در برخی فیلم‌های علمی‌ ـ‌ تخیلی دیده باشید که تبهکاران با قراردادن یک ریزتراشه در بدن انسان، امواجی خاص را به مغز ارسال و به این ترتیب وی را به انجام کارهایی خاص وادار می‌کنند. با این‌که شاید داستان‌هایی از این دست به نوعی خیالپردازی صرف محسوب شود، اما با پژوهشی که بتازگی به انجام رسیده، ارتباط موثر بین مغز دو انسان دیگر، چندان دور از دسترس و محدود به فیلم‌های علمی‌ ـ‌ تخیلی نخواهد بود.

کد خبر: ۵۹۴۷۸۱

پیش از این، اتصال مغز دو موجود زنده روی موش‌های آزمایشگاهی با موفقیت به اجرا رسیده بود، اما این‌بار پژوهشگران دانشگاه واشنگتن موفق شدند ارتباطی هر چند ساده را بین مغز دو انسان برقرار کنند. در این آزمایش، یکی از دانشمندان به نام راجش رائو توانست دست یکی دیگر از همکارانش به نام آندرا استاکو را به مدت تنها چند لحظه کنترل کند.

در این آزمایش آقای رائو ابتدا کلاهی ویژه را که دربردرانده الکترودهای ویژه‌ای بود، روی سر خود قرار داد. این کلاهک به دستگاه ثبت امواج مغزی متصل بود و به این ترتیب همه فعالیت‌های الکتریکی مغز وی ثبت می‌شد.

در همین زمان، همکار وی ـ آقای استاکو ـ در مکانی دیگر کلاهی ویژه را که به یک دستگاه تحریک مغناطیسی برون‌مغزی (TMS) متصل بود، روی سر خود گذاشت. این دستگاه می‌توانست با سیگنال‌های دریافتی یک سیم‌پیچ ویژه را که درست روی قشر حرکتی نیمکره چپ مغز استاکو قرار داشت، فعال کند. این بخش از مغز، وظیفه کنترل حرکت دست‌ها را به عهده دارد.

آقای رائو مقابل رایانه‌ای که یک بازی خاص در آن در حال اجرا بود نشست. در این بازی کاربر باید دکمه space را فشار بدهد تا موشکی شلیک شود. همچنین آقای استاکو نیز در اتاقی دیگر، در برابر یک رایانه با همین بازی قرار گرفت.آقای رائو به جای فشار دادن دکمه مذکور، تنها عمل فشار دادن آن را در ذهن خود تصور کرد. دستگاه ثبت امواج مغزی این فعالیت مغزی او را دریافت و آن را به ماشین TMS در مکانی که استاکو در آن بود، ارسال کرد. این مساله سبب شد سیم‌پیچ قرار گرفته روی سر استاکو، قشر حرکتی نیمکره چپ مغز وی را تحریک کرده و به این ترتیب دست راست وی حرکت کند. پیش از آن استاکو دست خود را روی دکمه space قرار داده بود و با تحریک وارد شده از سیم‌پیچ، ناگهان به شکلی ناخودآگاه و خودبه‌خودی دکمه space را فشار داد. خود آقای استاکو بعدها این تجربه خود را همچون یک تیک عصبی دانست که هیچ کنترلی روی آن نداشت.

از آنجا که این دو نفر در طول انجام این آزمایش هیچ تماسی با هم نداشتند، این تجربه را می‌توان نخستین تجربه علمی بشر در ارتباط موثر مغزی بین دو انسان در تاریخ نامید. البته آنها بیان کردند این آزمایش به معنای توانایی خواندن ذهن انسانی دیگر یا وادار کردن وی به انجام هر کاری نیست.

به هر حال این پژوهشگران امیدوارند بتوانند این فناوری را بهبود بخشیده و امکان ارتباط دو سویه بین دو نفر و نیز ارسال سیگنال‌هایی به مراتب پیچیده‌تر از فشار دادن یک دکمه را فراهم سازند. در این صورت شاید بتوان کاربردهای سودمندی را برای این فناوری متصور شد. برای نمونه بیمارانی که قادر به حرف‌زدن نیستند می‌توانند نیازهای خود را به این ترتیب به پرستار خود اعلام کنند. همچنین در صورت بروز سانحه برای خلبان، شاید بتوان سیگنال‌های مشخصی را به مغز فرد فاقد توانایی‌های پرواز هواپیما ارسال کرد تا وی بتواند هواپیما را به سلامت روی زمین فرود آورد.