علاقهمندان میتوانند ضمن بهرهمندی از سفره بیکران آیات این جزء در مسابقات طرح 1447 که از سوی شبکه قرآن و معارف سیما و برخی نهادهای قرآنی و رسانهای کشور برگزار میشود، شرکت کرده و از هدایا و جوایز ارزشمند آن شامل 5000 کمک هزینه سفر به عتبات عالیات بهرهمند شوند. پرسش مسابقه کتبی، تشریحی طرح در ارتباط با پیامهای این جزء بوده و صندوق پستی 1447ـ 16765 شبکه قرآن و معارف سیما آماده دریافت برداشتهای مخاطبان گرامی خواهد بود.
سوره مبارکه: انسان، آیات مبارکه: 6 ـ 1
این سوره در وصف ایثار اهل بیت نازل شده است. انسان، باید درباره منشأ وجود خود فکر کند. همه انسانها در طول تاریخ مورد آزمایش الهی واقع میشوند.
«دهر» به معنای زمان و دوران و «أَمْشاجٍ» جمع «مشیج» به معنای مخلوط است. مراد از «نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ»، اختلاط نطفه مرد با زن است. آفرینش انسان از نطفهای ناچیز، جلوهای از عظمت الهی است. ناچیز بودن انسان گاهی طبیعی است، ولی گاهی به سبب عملکرد نامناسب، انسان خودش را به مرز ناچیز بودن میرساند. چنانکه قرآن میفرماید: ای اهل کتاب! اگر کتاب آسمانی را برپا ندارید، هیچ هستید.(مائده، 68) «هدایت» چند گونه است: گاهی هدایت فطری است. چنانکه قرآن میفرماید: «فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها» (شمس، 8) خداوند به نفس بشر، خیر و شر را الهام کرد. نوع دیگر، هدایتی است که از طریق تحصیل، تعقل، مشورت، تجربه و مطالعه به دست میآید و نوع سوم هدایتی است که از راه تبلیغ و ارشاد انبیا و اولیا صورت میگیرد. تشکر گاهی قلبی است، یعنی همه نعمتها را از خدا بدانیم؛ گاهی عملی است، به این معنا که انسان نعمتهای خداوند را فقط در راه حق مصرف کند و گاهی زبانی است، یعنی انسان «الحمدلله رب العالمین» را بر زبان جاری کند. «سلاسل» جمع «سلسله» به معنای زنجیر و «اغلال» جمع «غل» به معنای طوقی است که به گردن مینهند و «سعیر» به معنای آتش افروخته است.
امام صادق علیهالسلام ذیل آیه «إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً» فرمودند: ما راه را به او معرفی کردیم، یا آن را میگیرد یا رها میکند. «ابرار» یا جمع «بَر» است یا جمع «بار». به هر حال «بر» به معنای گستردگی است و بیابان را به سبب گستردگی آن، «بر» میگویند. انسان نیکوکار دارای روحی باز و گسترده است و هدف او از انجام کار نیک، رسیدن به مال و مقام نیست بلکه فکری فراتر از مال و مقام دارد. دست نیکوکاران برای کمک به دیگران باز و اجر آنان نیز گسترده است. «تفجیر» به معنای شکافتن است و به کسی که با گناه پرده حیا را بشکافد، «فاجر» میگویند و «فجر» نوری است که تاریکی شب را میشکافد. براساس روایات، مراد از «ابرار» در این آیات، اهلبیت پیامبر علیهمالسلام هستند که با نذر روزه گرفتند و افطاری خود را به یتیم و مسکین و اسیر دادند که در آیات بعد آمده است. خداوند، حجت را بر انسان تمام کرده است. هدایت، نعمتی در خور سپاس است. هر کس شاکر نباشد، کفور است، راه سومی وجود ندارد. اراده بهشتیان کارساز است و آنان بههر چه اراده کنند، میرسند و هر چه را اراده کنند، انجام میشود.