گزیده‌گویی تصویرها

ویژگی مشترک این نمایشگاه، ابعاد کوچک آثار بود که تضادی با گرایش رایج این روزها در عرصه داد و ستد و بازار هنری داشت، گرایشی که مروج آثاری با ابعاد بزرگ برای ارائه و فروش با بالاترین قیمت در حراج‌های بین‌المللی است.

مدیریت گالری دومین نمایشگاه را کمی گسترده تر کرد. اسفند ‌ 91 دومین نمایشگاه ‌ تابلوهای کوچک‌ در قالب نقاشی، طراحی، چاپ دستی و تصویرسازی برپا شد. 2500 اثر از 1500هنرمند، آثار خود را به این نمایشگاه ارائه کردند که در نهایت در نمایشگاه، آثار 325 هنرمند به نمایش درآمد که از آثار هنرمندان پیشکسوت و باسابقه‌ای چون کامبیز درم‌بخش، محمد ابراهیم جعفری، پریوش گنجی، گیزلا وارگاسینایی، سیروس آقاخانی، هوشنگ هاتفی، شاهو بابایی، علیرضا سعاتمند و.... تا هنرمندان جوانی که تاکنون نمایشگاهی نداشته‌اند، آثارشان در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفت و در نهایت نمایشگاه با فروش 333 اثر به کار خود پایان داد.

هر دوی این نمایشگاه‌ها علاوه بر این‌که توانستند در مقابل جریان رایج اقتصاد هنر سربلند بیرون بیایند، به هدف دیگری هم نائل شدند و این‌که فضای جدیدی برای هنر رقم بزنند و این تعداد اثر را نه به گنجینه مجموعه‌داران بلکه به خانه مردم ببرند.

همان‌طور که آریا شکوهی اقبال، مدیر گالری آریا می‌گوید: چند سالی است توجه مجموعه‌داران و مدیران برخی ‌ نگارخانه‌ها به‌دلایل مختلفی به تابلوهایی با ابعاد بزرگ جلب شده و کمتر کسی به این موضوع توجه می‌کند که آیا اصلا می‌توان به‌طور دائم به هنرمند سفارش تابلوی بزرگ داد یا باید هنرمند را آزاد گذاشت تا با توجه به موضوع و ایده‌اش ابعاد اثر را انتخاب کند. خوب و بد بودن کار را ابعاد آن تعیین نمی‌کند، بلکه کیفیت اثر مهم است و این که چه زبانی را برای ارائه اثر انتخاب کرده است. با نمایشگاه عکس‌های کوچک می‌خواهیم ارزش هنری عکس‌هایی که با ابعاد کوچک چاپ شده‌اند را مورد تاکید قرار دهیم.

نمایشگاه سوم

اما حالا این روزها سومین نمایشگاه و حراج آثار هنری با ابعاد کوچک در گالری آریا با یک تفاوت برپاست. با این تفاوت که در انتخاب مدیوم هنری نیز ساختار شکنی صورت گرفته و نمایشگاه سراغ عکس‌های کوچک رفته است. در این نمایشگاه آثاری از ۷۵ عکاس ایرانی به نمایش در آمده است. در حالی که موضوع آثار در این نمایشگاه آزاد است، ابعاد ۴۰ در۴۰ بزرگ‌ترین ابعاد عکس‌هایی است که در نمایشگاه حضور دارند و عکس‌های دیجیتالی و آنالوگ را در بر می‌گیرد. همه عکس‌ها بین 100 تا 250 هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند و به فروش می‌رسند.

در بخش حراج این نمایشگاه که تا دهم شهریور ادامه دارد آثاری از عزیز ساعتی، آرمان استپانیان، شادی قدیریان، بیژن بنی‌احمدی، فرشاد فدائیان، غزاله هدایت، فرزین شادمهر و شهریار توکلی به نمایش در آمده است. قیمت پایه آثار این بخش نیز به روال دیگر دو نمایشگاه مشابه 200 هزار تومان تعیین شده که به ازای هر پیشنهاد 50 هزار تومان به قیمت اثر افزوده خواهد شد و در نهایت اثر متعلق به کسی خواهد بود که آخرین و بالاترین پیشنهاد را ارائه کند.

در فراخوان نمایشگاه ‌عکس‌های کوچک‌ آمده: اندازه عنصری بنیانگراست. هنرمندان با انتخاب اندازه آثارشان رساتر سخن می‌گویند. آنها با اندازه در هیات نماد، معنایی را منتقل می‌کنند، حسی را برمی‌انگیزانند، ویژگی فنی خاصی را برجسته می‌کنند و به نظریه‌ای ارجاع می‌دهند. اما الزامی نیست که اینها با اندازه‌های بزرگ حاصل شود، برعکس، با توجه به وابستگی زیاد تولید هنر در اندازه‌های بزرگ به فناوری پیچیده و هزینه‌های گزاف، بسیاری از هنرمندان به اندازه‌های کوچک روی آورده‌اند.

نمایشگاه بعدی، شاید احجام کوچک!

آریا اقبال درباره این‌که چرا در این دوره سراغ هنر عکاسی رفته است به «جام‌جم» می‌گوید: من درباره همه گرایش‌های هنری این تفکر را پیگیری می‌کنم. تفکری که می‌گوید ارزش اثر هنری به ابعادش نیست و دیگر این‌که چطور ممکن است ما مدام از هنرمندان بخواهیم اثر در ابعاد بزرگ خلق کنند در حالی که گاهی لازم است از نظر مفهومی یک اثر در اندازه کوچک خلق شود و این هنرمند است که آن را تشخیص می‌دهد. اما عموما آثار در ابعاد کوچک جایی در گالری‌ها و حراج‌ها ندارند. حتی در حال آماده کردن فراخوانی برای احجام کوچک هم هستیم و تصمیم این است که نمایشگاه حجم‌های کوچک را هم بر پا کنیم.

وی که از فروش عکس‌های کوچک راضی به نظر می‌رسد در این باره می‌گوید: با توجه به این‌که شاید انتظار نرود مردم هنوز به خرید عکس به عنوان اثر هنری اورژینال عادت کرده باشند اما فقط در سه روز اول نزدیک 80 عکس این نمایشگاه به فروش رفت و دیوار حراج با پیشنهادهای جذابی رو به رو شد، تا جایی که مجبور شدیم حراج را تمدید کنیم. فقط دو اثر آرمان استپانیان در حراج 19 پیشنهاد داشت که به نظرم نشان از استقبال خوب مخاطب است.

او یکی از دلایل شیوه قیمت‌گذاری حراج را این‌طور عنوان می‌کند: بهتر است اجازه دهیم برخی جاها مردم خود قیمت نهایی اثر را تعیین کنند.

استپانیان: هر عکس گویش خود را دارد

اما آرمان استپانیان، عکاس شناخته شده و بین‌المللی که دو عکسش روی دیوار حراج با پیشنهادهای زیادی روبه‌رو شده است درباره‌این نمایشگاه به «جام‌جم» می‌گوید: من در این نمایشگاه عکس‌های بسیار خوبی دیدم. البته عکس‌هایی هم هست که به نظرم دیگر ابعادشان زیادی کوچک شده. هر چند هر عکسی در هر اندازه‌ای که چاپ شود، حتی عکس‌های خانوادگی حاوی مفهومی است. به محض انتخاب سایز عکس شما معنی خاصی به آن می‌دهید. هر عکسی گویش خودش را دارد و اندازه عکس یکی از راه‌های دریافت این گویش است.

وی ادامه می‌دهد: عکسی که شما برای موزه یا گالری می‌دهید حتما ابعاد متفاوت و داستان متفاوتی دارد، اما برخی مواقع هم هست که شخصا عکس‌هایی برای دیوار خانه‌های مردم آماده می‌کنم. طبیعتا در خانه‌های امروزی جایی برای این‌که عکس‌هایی در ابعاد بزرگ روی دیوار نصب شود نیست و اگر کسی بخواهد چند اثر داشته باشد یا باید انباری داشته باشد تا آنها را آنجا بگذارد یا در‌نهایت‌ یکی یا دو اثر را به دیوار بزند.

استپانیان همچنین درباره اقتصاد هنر عکاسی نیز معتقد است از آنجا که هنر قرن، هنر عکاسی است اقتصاد این هنر نیز روز به روز در حال بهتر شدن است.

در اولین نمایشگاه عکس‌های کوچک آثاری از هنرمندانی چون پرستو ابن‌علی، مریم اخباری، کوروش ادیم، آرمان استپانیان، سمانه اکبری، فرید امین‌ الاسلام، مصطفی امینی، حسین ابروی، بیژن بنی‌احمد، اسماعیل بهزادی، پرهام تقی‌اف، نیلوفر تقی‌پور، شهریار توکلی، حامد جابرها، عرفان جمشیدی، رویا حسین‌زادگان، تورج خامنه‌زاده، آرمان خلعتبری، ماهان دانیال، شادی داوریان، مونا راد ضیابری، علیرضا روح‌نواز، مهری‌رحیم‌زاده، طوبی رحیمی، آیدین رهبر، جلال سپهر، عزیز ساعتی، الما سینایی، شهریار سپهر، فرزین شادمهر، الهه شاملو، شیلا شعبان، بنیامین شعاعی، نوشین شفیعی، نجف شکری، مونا شهریاری، شیرین برزگر، بهنام صدیقی، کوروش صوفی، ناتالی طالقانی، پانته‌آ غلامی، محمد غفوری، علیرضا فاتحی، فرشاد فداییان، حامد فرهنگی، بهزاد فیروزی، نوشین فیصلی، ترلان قاسمیان، شادی قدیریان، فرناز قوامی، زویا کاظم‌زاده، حمیدرضا کرمی، حسین کریم‌زاده، داریوش کیانی، میترا محاسنی، میثم محفوظ، اصلان محمدپور، سحر مختاری، کیامرز مراد، پرهام مرتضوی، مهسا مرسی، افسون معتضد، زیبا مغربی، الهه مقدم، گلاویژ مقدم، کیوان موسوی اقدم، سیدحسن نصرالهی، عباس نوری، مهدی وثوق‌نیا، یداله ولی‌زاده، غزاله هدایت و آرش یدالهی عرضه شده است.

سجاد روشنی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر