قانون؛ حامی قدرتمند معلولان در دنیا

کانادا؛ رفع موانع موجود در زندگی معلولان

در سال‌های اخیر، معلولان کشور کانادا شرایط بهتری پیدا کرده‌اند و در مقایسه با گذشته، موانع کمتری پیش‌رو دارند. حالا آنها هم براحتی می‌توانند مانند دیگر افراد جامعه در مدرسه، محل کار، مکان‌های عمومی و در سطح شهرها حضور یابند و از امکاناتی که در اختیار همه مردم قرار دارد، استفاده کنند. تا چند دهه قبل، معلولانی که در این کشور زندگی می‌کردند مشکلات متعددی داشتند؛ مشکلاتی مانند موانع فیزیکی و ناآگاهی و رفتار ناصحیح مردم نسبت به این افراد. در آن شرایط، دولت کانادا نسبت به این موارد بی‌تفاوت نماند و برای بهبود وضع زندگی به کمک معلولان آمد تا آنها هم بتوانند مانند سایر افراد جامعه و همراه آنها زندگی کنند و آن‌طور که دوست دارند در جامعه حضور یابند. رفع موانع فیزیکی، بهسازی پیاده‌روها و خیابان ها، سرویس‌های ویژه و امکان ورود با صندلی‌های چرخدار به مراکز خرید و سالن‌های نمایش و... بخشی از این اقدامات است که در کانادا انجام شد.

هم‌اکنون معلولان کانادایی براحتی می‌توانند از تاکسی‌های ویژه استفاده کنند یا سوار اتوبوس‌هایی شوند که همگی مجهز به سطح شیبدار هستند و مکانی مخصوص در آن برای قرار گرفتن صندلی چرخدار در نظر گرفته‌ شده است. همچنین در اتوبوس و متروهای کانادا، صندلی‌های ویژه‌ای برای معلولان قرار گرفته که با نماد مخصوصی مشخص شده است تا آنها راحت و بدون دردسر بتوانند روی صندلی خودشان بنشینند. جالب است که دیگران نیز هیچ‌وقت روی این صندلی‌ها که مخصوص معلولان است، نمی‌نشینند و صندلی را برای آنها خالی می‌گذارند؛ حتی زمانی که صندلی‌های دیگر پر است و جایی برای نشستن نیست.

آلمان؛ حمل و نقل رایگان برای معلولان

با این‌که مسئولان کشور آلمان سعی می‌کنند معلولان با مشکلی روبه‌رو نباشند، ولی هنوز هم محدودیت‌هایی در این زمینه وجود دارد و آن‌طور که خودشان می‌گویند به نتیجه دلخواه نرسیده‌اند. با​ وجود این اقدامات و خدماتی که در این کشور به معلولان ارائه می‌شود جالب و مثال زدنی است.

در آلمان حمل و نقل عمومی برای افرادی که معلولیت دارند یا از کار افتاده هستند، رایگان است. معلولان در این کشور کارت‌های مخصوصی دارند که به کمک آن، وضع و درصد ناتوانی‌شان مشخص می‌شود. این افراد با این کارت‌ها می‌توانند به صورت رایگان سفر کنند یا مبلغ اندکی بپردازند که این موضوع به درجه معلولیت‌شان بستگی دارد. البته خیلی‌ها ممکن است تصور کنند فردی که معلول است به‌هیچ عنوان نمی‌تواند از سیستم حمل و نقل عمومی استفاده کند ولی در آلمان شرایط به‌گونه‌ای است که تمام افرادی که از نظر جسمی دچار مشکلی هستند براحتی می‌توانند از اتوبوس، مترو ـ چه روی زمین و چه زیرزمین ـ و تراموا استفاده کنند. نابینایان هم خدمات ویژه‌ای دریافت می‌کنند که استفاده از این وسایل را برای آنها آسان‌تر می‌سازد. شرکت راه‌آهن این کشور هم خطی مخصوص معلولان دارد که آنها می‌توانند برای سفرها از این قطارهای ویژه استفاده کنند. در اغلب ایستگاه‌های راه‌آهن آلمان(شهری و بین‌شهری) نیز خدمات و تسهیلاتی مانند آسانسور یا سطوح شیب‌دار مناسب برای معلولان در نظر گرفته شده است تا آنها براحتی بتوانند به سکوهای مورد نظر دسترسی پیدا کنند.علاوه بر اینها، برخی از شرکت‌های حمل و نقل عمومی آلمان نه تنها از فرد معلول هزینه‌ای دریافت نمی‌کنند یا مبلغ بسیار اندکی دریافت می‌کنند که حتی به همراهان او نیز چنین خدماتی را ارائه می‌دهند تا هر دو نفر بتوانند براحتی و در کنار هم از سیستم حمل و نقل عمومی استفاده کنند.

همچنین معلولانی که در آلمان زندگی می‌کنند، براحتی می‌توانند با شماره‌های مخصوصی تماس گرفته و از خدمات ایاب و ذهاب ویژه معلولان استفاده کنند. این شماره‌ها به تفکیک شهرها و مناطق مختلف در اختیار افراد قرار می‌گیرد تا بتوانند براحتی از این خدمات بهره بگیرند.

البته خیلی‌ها هم ترجیح می‌دهند از وسیله نقلیه شخصی خودشان استفاده کنند و دوست ندارند با اتوبوس و تاکسی مسیرشان را بپیمایند که برای این افراد هم خدمات خاصی در نظر گرفته شده است. در بیشتر کشورهای اروپایی، معلولان نشان مخصوصی دارند که به آنها اجازه می‌دهد به طور رایگان در پارکینگ‌های شهر توقف کنند. همچنین فضاهای مخصوص پارک اتومبیل معلولان هم با علامت مخصوصی مشخص شده و هیچ یک از افراد سالم نباید خودروی خود را در آن مکان‌ها پارک کنند؛ در این مورد هیچ عذر و بهانه‌ای هم از طرف پلیس پذیرفته نخواهد شد. در ضمن، زمانی که هیچ جای پارک خالی​ وجود ندارد، معلولان می‌توانند خودروی خود را در مکان‌هایی که پارک ممنوع است نیز پارک کنند؛ البته به شرطی که خیابان مسدود نشود.

اروپا؛ تبعیض ممنوع!

هیچ فرقی بین افراد سالم و معلول​ وجود ندارد، ولی با این حال​باز هم هستند کسانی که ندانسته یا با قصد و نیتی مشخص میان این افراد فرق می‌گذارند. در اروپا اما قضیه این​طور نیست؛ چون در اکثر کشورهای این قاره اگر کارفرمایان بین افراد سالم و معلول تفاوتی قائل شوند و هرگونه رفتار تبعیض‌آمیزی با آنها داشته باشند، مجازات خواهند شد. براساس این قانون هنگام پر کردن فرم‌های درخواست کار، حین مصاحبه‌های کاری، در مورد پرداخت‌ها، ارتقای شغلی و پیشرفت یا اخراج به هیچ عنوان نباید تفاوتی میان افراد سالم و معلول وجود داشته باشد. البته در کنار همه اینها، کارفرما موظف است در مورد وضع معلولیت و سلامت فرد اطلاعات کافی کسب کند تا مشکلی برای کارمند یا کارگر ایجاد نشود.

در مدرسه هم وضع به همین منوال است. بنابراین در این کشورها دانش‌آموزان معلول برای راحتی هر چه بیشتر از امکانات و تسهیلات ویژه‌ای کمک می‌گیرند. به‌عنوان نمونه برای ورود و خروج دانش‌آموز باید از سطوح شیبدار مناسب استفاده شود و امکانات کتابخانه و سالن غذاخوری و... باید برای این افراد قابل دسترسی و مناسب باشد.

مالزی؛ امکانات یکسان برای همه افراد

در مالزی هم امکاناتی که در اختیار افراد معلول جامعه قرار می‌گیرد تفاوتی با دیگران ندارد. بنابراین معلولانی که در این کشور زندگی می‌‌کنند براحتی می‌توانند از خدمات ویژه شهروندان نظیر حمل و نقل عمومی، آموزش، اشتغال، تفریح و ورزش بهره ببرند.

طی دستورالعملی تمام ساختمان‌های نوساز این کشور نیز مطابق با نیاز معلولان طراحی و ساخته می‌شود و برای ساختمان‌های قدیمی هم سه سال فرصت در نظر گرفته شد تا تغییرات لازم را ایجاد کنند تا معلولان برای ورود، انجام کارهای خود و خروج از ساختمان مشکلی نداشته باشند. البته در این کشور هم معلولان خیلی از شرایط راضی نیستند ولی آن‌طور که به نظر می‌رسد، تغییرات مثبتی در حال انجام است و ساختمان‌ها و امکانات جدیدی به نفع این افراد طراحی و ساخته شده است.

آمریکا؛ معلول و غیرمعلول فرقی ندارند

در آمریکا معلولان می‌توانند هم‌پای افراد سالم و درست مانند آنها زندگی و فعالیت کنند. در این کشور اغلب اتوبوس‌ها مجهز به سطح شیبداری هستند که به صورت خودکار باز می‌شود و صندلی چرخدار می‌تواند از روی آن عبور کند. حتی اگر راننده اتوبوس هیچ وقت از این سطح شیبدار استفاده نکند نیز همیشه باید از سالم بودن آن مطمئن باشد تا اگر زمانی فرد معلول سوار اتوبوس شد، مشکلی نداشته باشد. ورودی ساختمان‌ها و مراکز خرید و ادارات هم حتماً دارای سطح شیبدار است که معلولان بتوانند از آن مسیر وارد ساختمان شوند. دستشویی‌های عمومی مخصوص این افراد هم در مکان‌های مختلف وجود دارد تا در صورت نیاز از آنها استفاده کنند.

نیلوفر اسعدی بیگی ‌/‌ جام‌جم