حرف زدن کارت‌های سوراخدار با ماشین‌ها

و صدای زنگ قطع می‌شود. دستیار دیجیتالی تلفن همراه که نرم‌افزاری هوشمند است، صدای شما را تشخیص داده و فهمیده که شما قصد دارید زمان تنظیم شده قبلی برای بیدار شدن را ۵ دقیقه به تعویق بیندازید و خب... دستور اجرا شده است. حالا می‌توانید ادامه رویای زیبایتان را نظاره‌گر باشید. البته به شرطی که بتوان دکمه پخش مجددی هم برای خوابی که می‌بینی اختراع کرد. خدا را چه دیدید، شاید روزی برای خواب‌هایی که می‌بینیم هم گجت‌هایی تولید شود. در این دنیای پر شتاب فناوری دیگر هیچ خبری دست‌کم ما را در کلیک، شگفت‌زده نخواهد کرد.

اما اگر بخواهیم برگردیم سر موضوع خودمان باید بگوییم که روش‌های برقراری ارتباط با دستگاه‌ها همیشه هم اینقدر ساده و طبیعی نبوده است. راستش را بخواهید هنوز هم نرم‌افزارهای دستیاری مثل سیری که روی آیفون۴ معرفی شد، آنقدرها قوی و هوشمند نیستند. هنوز هم صفحه‌کلید و موس دو ابزار اصلی برقراری ارتباط با دستگاه‌ها و حلقه واسط بین ما و ماشین‌های هوشمند هستند. اما آن اوایل وضع از این هم دشوارتر بوده است. منظورمان آن زمان‌هایی است که یک مهندس کامپیوتر برای این‌که چند فرمول ساده را به ماشین محاسباتی خود وارد کند مجبور بوده هزاران کارت کوچک را با دقت زیاد سوراخ کند!

این ماجرا به قبل از عصر کامپیوترها بر می‌گردد. 288 سال پیش دو مهندس فرانسوی به نام‌های باسیل بوچون و ژان باپتیست برای کنترل ماشین عظیم پارچه بافی خود از کاغذهای سوراخداری استفاده می‌کردند که نقشه و طرح پارچه را برای ماشین بافندگی مشخص می‌کرد. بعدها و در جریان انتخابات سراسری ایالات متحده آمریکا این ایده تغییر شکل داد و به برگزاری اولین سرشماری مکانیزه تاریخ بدل شد. عصر ماشین تحریرها و ماشین‌های محاسب اولیه که آغاز شد، کمپانی آی.بی.ام با تغییر شکل و ساختار کاغذهای پانچ، نخستین کارت‌های پانچ استاندارد را طراحی کردند. کارت‌هایی که تا سال‌ها چرخ صنعت کامپیوتر را می‌چرخاندند. اصل علمی پشت کارت‌های سوراخدار یا همان پانچ کارت‌ها خیلی ساده است. همه چیز بر اساس اتصال الکتریکی و قطع و وصل یک سوئیچ برقی استوار شده است. کارت‌های پانچ کامپیوتری که آنها را کارت آی.بی.ام هم می‌نامیدند، تکه مقواهایی به ابعاد حدود 19 در 8 سانتی‌متر بودند که روی آنها 80 ستون قرار داشت. هر ستون هم از 12 سلول تشکیل شده بود. با سوراخ کردن چند تا از این سلول‌ها می‌شد روی هر ستون یک کاراکتر را مشخص کرد. بنابراین هر کارت می‌توانست حداکثر 80 کاراکتر را نشان دهد.

به زبان دیگر این کارت‌ها می‌توانستند حداکثر 125 بایت را در خود ذخیره کنند. یعنی اگر شما می‌خواستید یک عکس معمولی که شاید حدود دو مگابایت حجم داشته باشد را روی این کارت‌های پانچ ذخیره کنید، به حدود 16000 کارت احتیاج داشتید. یعنی یک دسته کارت که اگر آنها را روی هم می‌گذاشتید حدود 3 متر ارتفاع داشتند!!!