شکوه «انتخاب ملت» روی موج رادیو

با اشاره دست هادی ابوالفضلی (صدابردار)، کیوان همتی (گوینده) می‌گوید، به نام خدا، مردم ایران سلام. امروز هم با برنامه «انتخاب ملت» در کنار شماییم و امیدواریم تا پایان این برنامه ما را همراهی کنید.

پس از پخش یک موسیقی با ریتم تند، همتی ادامه می‌دهد: توسعه سیاسی و اجتماعی از دید اندیشمندان، شرط لازم و اساسی برای توسعه اقتصادی و صنعتی است و توسعه سیاسی و اجتماعی، شرط اساسی برای کارایی و دوام یک ملت به شمار می‌رود...

ماکنعلی برایم توضیح می‌دهد: کیوان همتی و سعید توکلی از گویندگان این برنامه هستند و امروز همتی اجرا می‌کند.

سیده بانو موسوی (هماهنگی) به ماکنعلی اشاره می‌کند، ارتباط تلفنی با حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل سیاسی برقرار است.

برنامه‌ای برای همه اقشار

وقتی از حسین ماکنعلی، سردبیر و تهیه‌کننده ویژه‌برنامه انتخاباتی انتخاب ملت درخصوص اهداف این برنامه می‌پرسم، می‌گوید: رویکرد برنامه تبیین جایگاه انتخابات در ایران، مردم‌سالاری اسلامی و نقش مردم در حاکمیت دینی است و انتخابات در دو بعد امنیت ملی و داخلی بررسی می‌شود.

او قانون انتخابات، التزام به قانون و بیان نحوه مشارکت مردم در سرنوشت اجتماعی و سیاسی خود را از موضوعاتی می‌داند که در این برنامه مطرح می‌شود.

از ماکنعلی می‌پرسم، سردبیر برنامه‌ سیاسی باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا بتواند برنامه‌ای در خور تولید کند؟ و او می‌گوید: انتخاب ملت بیشتر اجتماعی است تا سیاسی، اما برنامه‌سازی که در این حوزه کار می‌کند، باید از اوضاع روز مطلع باشد و تحلیل جامعی نسبت به مسائل اجتماعی ـ سیاسی کشور داشته باشد، اهداف و اغراض رسانه‌های بیگانه را بشناسد، با تبلیغات زیرپوستی و هدفمند شبکه‌های معاند ایران و ایرانی آشنا باشد و دغدغه‌اش اصول و آرمان‌های انقلاب اسلامی باشد.

ماکنعلی که از سال 75 با برنامه صبح رادیو ایران، کار خود را در رادیو آغاز کرده و تجربه سردبیری برنامه‌های مختلفی همچون سلام ایران، دلنوازان، گفتمان، موج روز و به افق آفتاب را داشته است، می‌گوید: پایه و اساس برنامه ما، بیانات رهبر معظم انقلاب است و ما با توجه به بیانات ایشان درخصوص انتخابات، به مخاطب راهکار ارائه می‌دهیم. ما الگوی انتخاب با بصیرت را ارائه می‌دهیم تا آنها بدانند اصلح کدام است و تصمیم بگیرند به چه کسی رای بدهند.

وی درباره جامعه هدف در این برنامه می‌گوید: در‌ابتدای برنامه انتخاب ملت به همه مردم ایران سلام می‌کنیم، کاری هم نداریم شنوندگان ما از چه قشری هستند. ما همه مردم را شنونده خود می‌دانیم و براساس ذوق و سلیقه مردم کشورمان برنامه می‌سازیم. ما در تکنیک ارائه کار باید شیوه‌ای را به کار ببریم که همگان با رویکرد برنامه همراه شوند.

ماکنعلی درخصوص موسیقی‌هایی که در این برنامه استفاده می‌کند، می‌گوید: در برنامه انتخاب ملت از موسیقی‌های حماسی ایرانی که یادآور هویت ایرانی ـ اسلامی ماست، استفاده می‌کنیم.

سردبیر ویژه‌برنامه انتخاباتی انتخاب ملت، آنونس‌های متعدد و گزارش‌های ارسالی از مراکز استان‌ها با گویش محلی را از دیگر بخش‌های برنامه معرفی می‌کند و می‌گوید: با پخش موسیقی‌های محلی، شور و نشاط انتخاباتی را در مناطق مختلف به نمایش می‌گذاریم.

به گفته او، دکتر هانی‌زاده، دکتر زارعی، دکتر طاعتی و دکتر یاری کارشناسانی هستند که با برنامه انتخاب ملت همکاری می‌کنند و مردم را با نگاه تحلیلی و کارشناسانه خود همراه می‌سازند.

جایگاه مردمی رادیو

متوجه می‌شوم، گزارشگر برنامه سی‌دی به دست وارد استودیو می‌شود. او خطاب به ماکنعلی می‌گوید، گزارش‌های خوبی را برای پخش تهیه کرده است. فرصت را غنیمت شمرده، با او همصحبت می‌شوم.

علی رشیدی گزارشگر انتخاب ملت از سال 75 و زمانی که دانشجو بوده، کارش را از مرکز استان یزد شروع کرده است. او می‌گوید: بعد از این که فارغ‌التحصیل شدم، در شبکه دو سیما به عنوان گزارشگر و مدیر تولید برنامه «تصویر زندگی» به فعالیت ادامه دادم. همزمان با این فعالیت، کار خودم را در رادیو ایران و با برنامه «سرزمین من» آغاز کردم. طی این سال‌ها با گروه‌ها و شبکه‌های گوناگون تلویزیونی ازجمله شبکه خبر، شبکه یک و شبکه تهران همکاری داشتم و اکنون با راه شب جمعه و شنبه شب و همچنین برنامه سلام ایران همکاری تنگاتنگی دارم.

رشیدی با اشاره به‌ویژه برنامه انتخاباتی ریاست جمهوری انتخاب ملت می‌گوید: این برنامه از اسفند 91 با هدف آماده‌سازی مردم برای حضور هرچه باشکوه‌تر در یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری کار خود را آغاز کرد. شاید زمان برنامه کوتاه باشد، ولی با ضرباهنگ تند و طرح مباحث گوناگون تاثیر خود را بین مردم گذاشته است. این برنامه به علت کوتاه بودن بیشتر شبیه یک آیتم چند بخشی مجزاست که به مخاطب ارائه می‌شود. گزارش‌های این برنامه تنها پل ارتباطی مردم و مسئولان به شمار می‌رود و ما سعی می‌کنیم با طرح سوال‌های گوناگون، نظر مردم را در برنامه بازتاب دهیم.

وقتی از رشیدی درخصوص همکاری مردم برای تهیه یک گزارش رادیویی می‌پرسم، توضیح می‌دهد: «شاید بعضی مردم فکر کنند، مخاطبان ما همکاری با تلویزیون را بیشتر دوست دارند، ولی به عنوان کسی که در هر دو عرصه فعالیت کرده، باید بگویم جایگاه مردمی رادیو از تلویزیون بیشتر است و این از نحوه برخورد مردم و همکاری آنها مشخص می‌شود. مردم از ذکاوت و تیزهوشی بالایی برخوردار هستند به همین دلیل وقتی گزارشگری با خلوص نیت به سمت آنها می‌رود و نظر آنها را می‌پرسد، شاید در برخی موارد با امتناع آنها روبه‌رو شود، ولی رادیویی بودن گزارش، آنها را به صحبت ترغیب می‌کند.

گزارشگر برنامه انتخاب ملت ادامه می‌دهد: با وجود تنگناها و مشکلات اقتصادی، مردم در خصوص بحث ریاست جمهوری بیش از هر چیز تاکید بر اصول و قانونمداری دارند و کاملا از بداخلاقی‌های انتخاباتی از گذشته تا امروز دلخورند و این نکته حائز اهمیت است.

اما لحن و بیان گزارشگری یکی از ویژگی‌هایی است که در کار گزارشگری رادیویی به عنوان یک تکنیک دارای جایگاه است. رشیدی درباره لحن خود در اجرای برنامه می‌گوید: اولین لحظه برخورد با مردم، شاید سخت‌ترین کار گزارشگری باشد، چون مخاطب در آن لحظه در هر فکری هست، جز آن‌که با یک گزارشگر روبه‌رو شود. تخصصی‌ترین کار یک گزارشگر، برخورد لحظه اول او با مخاطب است و شما باید بتوانید تنها با چند جمله کوتاه و با زبان صورت و بدن، اعتماد او را جلب کنید و با او وارد گفت‌وگو شوید.

این گزارشگر که در یازدهمین جشنواره بین‌المللی رادیو توانست مقام دوم گزارشگری را در برنامه ترکیبی طلوع زندگی از آن خود کند و در نخستین جشنواره رادیو تجارت با برنامه «صدای بازرگان» مقام دومی را به‌دست آورد، ادامه می‌دهد: شاید جالب باشد برایتان بگویم، 99 درصد مخاطبان به علت برقراری درست ارتباط، از من هیچ‌گونه کارت شناسایی درخواست نکرده‌اند.

او همچنین به نکته مهمی اشاره می‌‌کند و می‌گوید: گرایش‌ها و تجربیات هر گزارشگر در خصوص شاخه‌ای بالاتر از دیگر موضوعات است. البته مسلم است هر چقدر موضوع فعالیت تخصصی‌تر باشد، قدرت طرح سوال و گفت‌وگوی سالم، بیشتر مهیا می‌شود و این موضوع نه‌تنها باعث خسته‌نشدن گزارشگر می‌شود، بلکه مخاطب هم تمایل بیشتری برای شنیدن یک گفت‌وگو خواهد داشت. البته مطلبی که به آن اشاره شد، بیشتر در گفت‌وگوهای کارشناسی و تخصصی چهره خود را نشان می‌دهد و در گفت‌وگوهای مردمی چون مجال پرداخت به مسائل جزئی کمتر است، این موضوع کمتر نمود پیدا می‌کند.

لحن تبیینی و تهییجی

آرم پایانی پخش می‌شود. تا ماکنعلی بخواهد برنامه دیگری را ضبط کند، وارد اتاقک شیشه‌ای می‌شوم و از کیوان همتی (گوینده) در خصوص لحن و بیانش در ویژه برنامه انتخاباتی انتخاب ملت می‌پرسم. او می‌گوید: چون در این برنامه قوانین انتخاباتی را بررسی می‌کنیم، لحن من تبیینی است و در بعضی مواقع تهییجی صحبت می‌کنم.

او ادامه می‌دهد: مطالبی که در این برنامه ارائه می‌شود، بیشتر جنبه آگاه‌سازی دارد؛ آگاهی از قوانین و مسائلی که مربوط به سرنوشت سیاسی کشورمان است، بنابراین چون زمان این ویژه برنامه‌ها محدودتر است، باید مطالب خوب تبیین شود تا مردم در فرصت اندکی که دارند، بخوبی از پس این انتخاب برآیند.

همتی معتقد است: گوینده برنامه‌های سیاسی باید اطلاعات سیاسی و اجتماعی خوبی داشته باشد تا مطالب را بهتر کارشناسی کند.

ویژه برنامه انتخاب ملت کاری از گروه جامعه رادیو ایران است که سه روز در هفته (شنبه، سه‌شنبه و پنجشنبه) ساعت 11 و 30 دقیقه از این شبکه رادیویی پخش می‌شود.

زهره زمانی