نفس تهرانی ها زیر غبار شهر می گیرد

راننده دست به چشمهایش می کشد: «معلوم نیست ، دوده ، مه ، ابره...» مسافر بغلی که از لحظه نشستن چندین بار شیشه عینکش را تمیز کرده ، با هیجان ادامه حرف راننده را می گیرد: «آقا من که گفتم ، شماره عینکم بالا رفته ، خب ، باز خوبه همه اینطوریند.»

کد خبر: ۵۵۹۰۳

خیابان پارکینگ شده ، ترافیک ماشین ها را کیپ هم چیده است. لاین سمت راست که تکانی می خورد راننده می پیچد تا به اندازه یک ماشین برود جلوتر. سپر خودرو مالیده می شود به خودروی کناری. راننده ها پیاده می شوند ، چند کلمه حرف ، داد ، بد و بیراه و آخرش دست به یقه می شوند. مسافر عینکی ، بی تفاوت روزنامه اش را باز می کند و با خودش زمزمه می کند: «پزشکان می گویند ، آلودگی هوا، بیماری های قلبی ، عروقی و عصبی را تشدید می کند».

تهران زیر دود

وضعیت هوای تهران از حالت اضطرار به هشدار رسیده است و در صورت تغییر پدیده جوی ، احتمال هوای پاک هم می رود ؛ اما منوکسیدکربن به عنوان عمده ترین آلاینده به خاطر حضور خودروهای فرسوده ، همچنان باقی خواهد ماند و به گفته مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا ، شرایط آلودگی تا پایان زمستان باقی خواهد ماند. رشیدی در تشریح شرایط و تولید آلودگی می گوید: «در مدت زمانی 6ماه پاییز و زمستان تولید آلودگی در تهران در حد اشباع است و اگر تغییرات لازم را نداشته باشیم ، میزان شاخص آلاینده های هوای تهران از شرایط استاندارد خارج می شود». وی با اشاره به این که سالانه حدود 2میلیون و 289هزار تن انواع آلاینده از منابع متحرک به هوای تهران وارد می شود ، می گوید: «منوکسیدکربن با حدود یک میلیون و 976هزار تن ، اصلی ترین آلاینده است» اما به گفته دبیر ستاد هوای پاک ، تنها منابعی که بیشترین منوکسیدکربن را در شهر تهران ایجاد کرده و موجب می شود آلودگی هوای این شهر از شرایط هشدار به اضطرار برسد ، خودروهای فرسوده است. محمدهادی حیدرزاده با اشاره به این که در برنامه جامع کاهش آلودگی هوا 7محور در نظر گرفته شده است ، می گوید: «که تنها محوری هم هیچ اقدام عملی برای آن نشده است ، جایگزینی و از رده خارج کردن خودروهای فرسوده است». وی می افزاید: «خودروهای فرسوده 20برابر خودروهایی که استانداردهای محیطزیست را رعایت می کنند، آلودگی تولید می کنند». حیدرزاده با اشاره به این که ظرفیت تحمل معابر 70هزار خودرو است ، می گوید: «این در حالی است که در تهران 2میلیون و 500هزار خودرو تردد می کنند که یک میلیون و 600هزار دستگاه از این خودروها ، فرسوده هستند. دبیر ستاد هوای پاک ، با اشاره به اقداماتی که در 6 محور دیگر برنامه جامع کاهش آلودگی هوا صورت گرفته است ، می گوید: استانداردسازی خودروها ، بهبود وضعیت سوخت و حذف سرب از بنزین ، بهبود وضعیت حمل ونقل عمومی ، مدیریت ترافیک و استفاده از فناوری های جدید ، انجام معاینه فنی خودروها و آموزش ، آلودگی محورهایی است که پیگیری شد ؛ اما خودروهای فرسوده هنوز در تهران تردد می کنند و تا این خودروها وجود دارند، مشکل حل نخواهد شد. به هر تقدیر ، آلودگی خودروهای فرسوده روی سینه کودکان ، بیماران و سالمندان مانده است و منوکسیدکربن تولیدشده آنها شرایط زندگی را برای صاحبان و سایر شهروندان سخت کرده است و جای متولی از رده خارج کردن خودروهای فرسوده خالی است .

هوای تهران دیروز در شرایط «اضطرار» بود. مدارس تعطیل شد و به همه کودکان ، زنان باردار و سالمندان ، هشدار داده شد که منازل را ترک نکنند. دبیر انجمن تصلب شرایین هشدار داد که آلودگی هوا خطر حملات قلبی را تا 18 درصد افزایش می دهد. دستورالعمل دستگاه های اجرایی در وضعیت آلودگی اعلام شد:وزارت آموزش و پرورش ، وظیفه آماده سازی و اطلاع رسانی به دانش آموزان و انجام اقدامات پیشگیرانه نظیر کاهش حضور دانش آموزان در فضای باز ، کاهش فعالیت های بدنی و غیره ، ادارات راهنمایی و رانندگی و امور حمل و نقل نواحی انتظامی ماموریت کنترل دقیقتر خودروهای فاقد برگ معاینه (برچسب) و خودروها و موتورسیکلت هایی که آلایندگی قابل رویت دارند ، کنترل دقیقتر محدوده طرح ترافیک و.... اما ، هیچ کس و هیچ جا از وضعیت روانی و بهداشتی مردم نگفت . نه وزارت بهداشت ، نه دانشگاه های علوم پزشکی و نه حتی بیمارستان ها، نگفتند آلودگی چه بر سر مردم می آورد. تماس با اورژانس بیمارستان های بزرگ شهر به این نتیجه رسید: «در حال حاضر نمی توانیم آماری بدهیم ، یکی ، دو روز بعد آمار را اعلام می کنیم». در این میان فقط مسوول اورژانس بیمارستان شریعتی حاضر شد نگاهی به تعداد مراجعه کنندگان بخش بیندازد و بگوید:«عمده مراجعه کنندگان امروز ما ، دچار مشکلات تنگی نفس ، سردرد ، سرگیجه و بیماری قلبی بودند». وی تاکید کرد: معمولا در روزهای دیگر سال ، مراجعه کننده سردرد و یا سرگیجه به این تعداد نداشته ایم» و بالاخره راضی شد که بگوید ، وضعیت هوا، تاثیرش را روی مردم گذاشته و... این در حالی است که دیماه سال گذشته در بحبوحه آلودگی هوای تهران ، یک روزنامه اتریشی ، اعلام کرد: سالانه 5000 نفر در تهران قربانی آلودگی هوا می شوند. عنوان گزارش این بود: «ترافیک ، نفرین تهران». مدتی بعد ، دبیر ستاد هوای پاک کشور، آمار را کامل تر کرد: «سالانه 7000 تهرانی بر اثر آلودگی هوا می میرند» و گفت : «تنفس در هوای آلوده تهران به عنوان یک بحران ملی ، به مثابه خودکشی دسته جمعی است». راننده برمی گردد ، عصبانی و بداخلاق و بالاخره مسیر باز می شود و به راه میانبر می رسد. پدال گاز به جبران ترافیک ، دعوا و عصبانیت تا آخر فشرده می شود. راننده هنوز زیر لب ، غرولند می کند ، قلبش تیر می کشد. مدتهاست دکتر گفته تردد در هوای آلوده برای او سم است.