پیشنهادهای ایران و 1+5 روی میز مذاکره

نشست آلماتی که قرار بود ساعت 13 به وقت محلی (10 و 30 دقیقه به وقت تهران) در هتل ریکسوس آلماتی برگزار شود، دیروز با نیم ساعت تاخیر آغاز شد و طرفین بعد از حدود سه ساعت مذاکره، توافق کردند که امروز نیز به این مذاکرات ادامه دهند.

در آغاز دور اول این نشست، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آلماتی عکس یادگاری گرفتند و این در حالی بود که حدود 300 نفر از نمایندگان رسانه‌های گروهی کشورهای مختلف جهان برای پوشش این مراسم در آلماتی قزاقستان حضور داشتند. از این تعداد حدود 200 نفر روزنامه‌نگاران رسانه‌های خارجی بودند و یکصد نفر از نمایندگان رسانه‌های داخلی قزاقستان نیز برای بازتاب این رویداد در محل سالن کنفرانس‌های هتل اینترکنتیننتال حضور داشتند.همچنین پوستر مذاکرات با زمینه‌ای از انجماد و یخ‌زدگی و سیب‌های نارس چیده نشده در سالن مذاکرات نصب شده بود.سعید جلیلی پیش از آغاز مذاکرات با رئیس‌جمهور و وزیر خارجه قزاقستان دیدار کرده بود.

همچنین پیش از آغاز مذاکرات باقری، معاون جلیلی نیز با مسئول هیات چین در مذاکرات دیدار و گفت‌وگو کرد.

نماینده چین در مذاکرات قزاقستان قبل از ورود به سالن محل مذاکرات تاکید کرد که موضع چین، حل موضوع هسته‌ای ایران از طریق مذاکره و همکاری عملی است.همچنین معاون وزیر امور خارجه روسیه نیز در آستانه مذاکرات از تمام طرف‌ها خواست بیش از این وقت تلف نکنند. کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز پیش از آغاز دور مذاکرات با انتشار بیانیه‌ای گفت: گروه 1+5 با پیشنهادی بازنگری‌شده به «آلماتی» آمده و امیدوار است در پایان نشست به پیشرفت‌هایی دست یابد.

پیشنهادهای مطرح

مذاکره میان ایران و گروه 1+5 در حالی برگزار شد که تهران در نشست مسکو پیشنهادی پنج ماده‌ای را مطرح کرد، اما با گذشت هشت ماه، این گروه پاسخی به آن نداد و تهران انتظار دارد تا 1+5 در نشست آلماتی نظرات خود را درباره این پیشنهادها ارائه کند.

به گزارش خبرگزاری‌ها، اگرچه برخی از منابع آگاه گفتند طرف ایرانی دیروز تنها شنونده بود تا ببیند 1+5 در پاسخ به پیشنهادهای گام به گام ایران که در نشست مسکو مطرح شد، چه پاسخ‌هایی دارد، اما هر یک از دو طرف اعلام کردند که در این گفت‌و‌گوها پیشنهادهایی به طرف مقابل ارائه می‌کنند.

یک منبع نزدیک به مذاکرات با اشاره به این‌که ایران پیشنهاد جدیدی در آلماتی به 1+5 ارائه می‌کند در جمع خبرنگاران گفت: چارچوب کلی این پیشنهاد شبیه آنچه در مسکو ارائه شده می‌باشد که به‌روز شده و اصول مذاکراتی ایران در آن حفظ شده است.

این منبع با اشاره به این‌که پیشنهاد مذکور نسخه‌های مختلفی دارد، خاطرنشان کرد: «پیشنهاد ما طیفی از گزینه‌ها را شامل می‌شود و براساس این‌که چه پیشنهادی از طرف مقابل دریافت کنیم، نسخه‌های متفاوتی از پیشنهاد جدید قابل عرضه است، اما در هر حال، ایران پیشنهاد جدیدی خواهد داشت».

وی هدف از ارائه این پیشنهاد را راستی‌آزمایی ادعای طرف مقابل در مورد تلاش برای رسیدن به یک راه‌حل جامع با ایران خواند و گفت: هدف ما در آلماتی این است که ببینیم واقعا غربی‌ها نگران ماهیت برنامه هسته‌ای ایران هستند یا این‌که این موضوع را ابزار باج‌خواهی قرار داده‌اند.

از سوی دیگر پیش از برگزاری این نشست، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه نیز اعلام کرده که 1+5 قصد دارد پیشنهاد جدیدی را ارائه دهد که این پیشنهاد عناصر قابل توجهی را در برخواهد داشت. دیروز نیز مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون از برنامه‌ گروه 1+5 برای ارائه یک پیشنهاد تغییریافته خبر داد و گفت: شش کشور دخیل در مذاکرات هسته‌ای با ایران یک پیشنهاد خوب و به‌روز شده آماده کرده‌اند که یک مبنای متعادل و منصفانه برای مذاکرات سازنده است.

سخنگوی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: این پیشنهاد همچنین به نگرانی‌های بین‌المللی مبنی بر این‌که ایران ممکن است به دنبال یک توانایی هسته‌ای تسلیحاتی باشد می‌پردازد و علاوه بر آن به نظرات و نگرانی‌های ایران که در سه دور قبلی مذاکرات از ماه آوریل تا ماه ژوئن سال گذشته مطرح و موجب شد که توافقی صورت نگیرد، پاسخ می‌دهد.

وی با بیان این‌که زمینه مناسبی برای مذاکرات را فراهم آوردیم خواستار انعطاف ایران شد و خاطرنشان کرد: سرنوشت گفت‌وگوها به واکنش ایران به بسته جدید پیشنهادی گروه 1+5 بستگی دارد.

مایکل مان که در جمع خبرنگاران هتل اینترکنتیننتال سخن می‌گفت با بیان این‌که ما گوش شنوایی برای شنیدن ایده‌های ایران داریم، مدعی شد: به صورت شفاف واکنش‌هایمان را به گزارش آژانس درباره نصب سانتریفیوژهای نسل پیشرفته در ایران اعلام کردیم. اقدام ایران در نصب این سانتریفیوژها خلاف قطعنامه‌های موجود است و به نگرانی‌هایی که وجود دارد، دامن می‌زند.سخنگوی اشتون اظهار کرد: ما منتظر یک حرکت واقعی هستیم و البته متوجه هستیم که چنین تصمیم‌گیری‌هایی، یکشبه ممکن نیست.

در همین حال پایگاه اینترنتی المانیتور به نقل از یک منبع غربی که به دلیل حساس بودن اطلاعات مایل به فاش شدن نامش نبود، جزئیات پیشنهاد گروه 1+5 به ایران را در مذاکرات آلماتی فاش کرد.

این منبع با اشاره به این‌که پیشنهاد 1+5 در آلماتی در واقع جدید نیست و صرفا برخی تغییرات جزئی نسبت به پیشنهاد بغداد در آن اعمال شده است، افزود: در بسته آلماتی، کاهش جزئی برخی تحریم‌ها در حوزه طلا، پتروشیمی و برخی موارد کم اهمیت بانکی پیشنهاد شده است.

برخی از منابع خبری نیز اعلام کردند که در دور نخست مذاکرات از سوی گروه 1+5 پیشنهادی درباره تعطیلی فردو یا تعلیق غنی‌سازی 20 درصد به ایران ارائه نشده است.

پایان دور اول مذاکرات

دور اول مذاکرات که سه ساعت به طول انجامید، دیروز ساعت 14 به وقت تهران پایان یافت. پس از آن سخنگوی اشتون با اعلام این‌که بلیت برگشت خود را برای روز چهارشنبه (امروز) رزرو کرده است، به طور ضمنی از دو روزه بودن مذاکرات آلماتی خبر داد.

با پایان یافتن این دور از مذاکرات، رایزنی‌های دیپلماتیک میان هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5 انجام شد و کاترین اشتون و سعید جلیلی مذاکره کردند.

دور دوم مذاکرات ایران و گروه 1+5 به امروز موکول شد و این درحالی است که اغلب تحلیلگران بر این نکته اتفاق نظر دارند، نباید انتظار یک توافق بزرگ و جامع را از این مذاکرات داشت. رویترز در این باره نوشت: به نظر نمی‌رسد این دور از مذاکرات به راهکاری نهایی منجر شود، اما این امیدواری وجود دارد که بتوان در آن برای زمان برگزاری مذاکرات بعدی با موضوع برداشتن گام‌های تنش‌زا، به توافق رسید.

در همین حال انتشار خبر احتمال مذاکره مستقیم ایران و آمریکا در حاشیه این مذاکرات از سوی یک منبع آگاه ایرانی در این مذاکرات تکذیب شد.

این در حالی بود که جان کری، وزیر خارجه آمریکا که در اروپا به‌سر می‌برد، با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 در «آلماتی» اعلام کرد که امیدوار است ایران در این مذاکرات به سوی نزدیک‌تر شدن به راه‌حلی دیپلماتیک در خصوص برنامه هسته‌ای خود گام بردارد.

وی ادامه داد، امیدوار است گفت‌وگوهای قزاقستان بتواند به تقویت گفت‌وگوها منتهی شود و ایران گزینه نزدیک‌تر شدن و حرکت به سمت راه‌حل دیپلماتیک را برگزیند.

از سوی دیگر یک منبع نزدیک به هیات مذاکره‌کننده ایرانی خبر موافقت قطع روند غنی‌سازی اورانیوم در قبال لغو تحریم‌ها را تکذیب کرد.خبرگزاری ریانووستی با استناد به یک منبع در هیات نمایندگی ایران در مذاکرات با گروه 1+5، این خبر را گزارش داده بود.